Құрметті Серік Нығметұлы!

«Халықаралық сауда» индикаторы бойынша баяндауға рұқсат етіңіз.
2014 жылға арналған Кешенді жоспар жобасында  осы индикатор бойынша іс-шаралар қабылданатын шаралардың тиімділігін  анықтауға мүмкіндік беретін Дүниежүзілік Банк сарапшылары қарастыратын бизнес процестерді ескерумен қалыптастырылды.
Сонымен, Дүниежүзілік Банк индикаторды СЭҚ қатысушысының:
•құжаттарды дайындауға;
•кедендік тазарту мен техникалық бақылауға;
•айлаққа және терминалдық өңдеуге;
•тасымалдауға
 қанша уақыт және шығыс жұмсайтыны тұрғысынан бағалайды.
Осыған байланысты, Жоспар жобасында индикаторларды жақсартуға қажетті көрсеткіштер көрсетілген:
1)экспортқа және импортқа арналған уақытты қысқарту;
2)экспортқа пен импортқа қажетті рұқсат беру құжаттарының санын қысқарту;
3)экспорттық-импорттық операцияларды жүзеге асыру кезіндегі шығындарды азайту;
4)ақпараттық іс-шараларды іске асыру.
Экспорт пен импорт уақытын қысқарту мақсатында (34-тармақ)  экспорттық-импорттық рәсімдерді жүзеге асыру кезінде электрондық құжаттар мен мәліметтерді электрондық кедендік декларациялауды және пайдалануды енгізу бойынша нормаларды заңнамалық деңгейде бекітуге байланысты іс-шаралар кешені ұсынылады.
Одан басқа, Қазақстан–Қытай бағыты бойынша жүктерді тасымалдау уақытын анықтау бойынша талдау жүргізу, контейнер жүктерін алдын -ала ақпараттандыруды енгізу, сондай-ақ теміржол өтпелері бекеттерінің инфрақұрылымын дамыту арқылы жүктерді тасымалдау уақытын қысқартуға ықпал ететін шаралар қарастырылды.
Одан әрі, экспорттық-импорттық операцияларға қажетті құжаттар санын қысқарту мақсатында (35-тармақ), Дүниежүзілік Банк есебінде көрсетілген 2 құжатты қысқарту ұсынылады.
Дүниежүзілік Банк есебіне сәйкес 2013 жылы экспортқа 10 құжат және импортқа 12 құжат талап етіледі.
Осылайша, жоғарыда аталған шара экспортқа арналған құжаттар санын үшін 8-ге дейін және импортқа арналған құжаттар санын, тиісінше, 10-ға дейін қысқартуға мүмкіндік береді.
Келесі, экспорт пен импорт шығындарын қысқарту мақсатында (36-тармақ), кепілдік берілген тапсымалдау көлемі кезінде жүктерді транзиттік тасымалдау тарифтерінің коэффициенттерін төмендетуге байланысы шаралар, сондай-ақ Ляньюньган қытай айлағынан ҚР-ға  тасымалдау кезінде теміржол көлігімен тасымалдауға бірыңғай тарифтерді қолдану туралы мәселені қытай тараптарымен пысықтау ұсынылады.
Соңғысы, бұл жыл сайынғы Кешенді жоспарлардағы тұрақты іс-шара болып табылатын түсіндіру жұмыстарын жүргізу (36-тармақ).
Аталған іс-шара шеңберінде Алматы қаласында СЭҚ қатысушыларымен халықаралық сауда саласындағы реформалар бойынша мемлекеттік органдардың түсіндіру жұмыстары жүргізілетін болады.
Бұдан басқа, Дүниежүзілік Банк сарапшыларымен халықаралық сауда саласындағы Қазақстан заңнамасымен көзделген талаптарды түсіндіру бойынша консультациялар өткізу ұсынылып отыр.
 
Назарларыңызға рахмет!

Құрметті көпшілік!

Қадірменді қауым!

Өткен жыл еліміз үшін өте жауапты және тарихи жаңалықтарға толы жыл болды.

Біз «Қазақстан-2050» Стратегиясының ұлы мақсаттарына ұмтылдық. Әлемнің ең дамыған 30 мемлекетінің қатарына қосылуға қадам бастық.

2013 жыл мемлекеттік басқару жүйесін сапалық қайта құрумен есте қалды. Әкімшілік реформа іске асырылды.

Баламалы негізде ауылдық округтердің, кенттер мен аудандық маңызы бар қалалардың әкімдері сайланды.

Қазақстан халқы Ассамблеясының 2020-шы жылға дейінгі даму Тұжырымдамасы қабылданды.

«Нұр Отан» партиясының кезектен тыс он бесінші съезінде жаңартылған саяси Доктринасы бекітілді.

Бүгінгі таңда Қазақстан экономикалық дамуы жағынан да, әлеуметтік жаңғыру тұрғысынан да әлемнің көптеген елдеріне үлгі болып отыр.

Еліміз мұндай табыстарға Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың кемеңгер басшылығы арқасында қол жеткізгенін мақтанышпен айта аламыз.

Ұлт лидері биылғы Жолдауында алдымызға айқын міндеттер қойды.

Болашаққа көз тастап, тәуелсіз елді «Мәңгілік ел» етудің Ұлы жолына түсуді, осы арқылы межесі айқын, мұраты ортақ Ұлттық идея төңірегіне бірігудің абыройлы мақсатын айқындады.

Барлық жетістік пен табыстың басында – қажырлы еңбек пен ауызбірлік тұратыны анық.

Әкімдер жұмысының ең басты өлшемі – халықтың берер бағасы. Сондықтан, біз бүгінгі дәстүрлі басқосуымызда атқарған жұмыстарды саралап қана қоймай, алда тұрған міндеттерге тоқталамыз.

Есепті жиынға Қазақстан Республикасының Қоршаған орта және су ресурстары министрі Нурлан Жамбылұлы Қаппаров, «Каз Агро» Ұлттық басқарушы холдинг» акционерлік қоғамы Басқармасының Төрағасы Дулат Нулиұлы Айтжанов, Парламент Сенатыныдепутаты Александр Георгиевич Савченко және Президент Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы Нұрлан Шаймерденұлы Тілешев қатысып отыр.

Уважаемые жители области!

Итоги 2013 года показывают динамику роста по всем основным отраслям экономики области.

Валовый региональный продукт вырос на 6% и составил 889,0 млрд. тенге.

Положительные результаты в социально - экономическом развитии региона обеспечили значительный рост бюджета.

Бюджет области в прошлом году по доходам исполнен в сумме 178,1 млрд.тенге и составил 100,3%.

Рост по сравнению с 2012 годом составил 8%.

Затраты бюджетаисполнены в сумме 179,2 млрд.тенге или 99,7%.

В бюджет поступило 63,7 млрд. тенге налогов и других обязательных платежей, что составляет 101,4%.

По собственным доходам в бюджет поступило 34,8 млрд.тенге или 101,4%.

Внеплановые отчисления составили 477,6 млн. тенге, что по сравнению с 2012 годом больше на 10,3%.

Оборот розничной торговли увеличился на 30,8%(146,2 млрд. тенге),а оптовой торговли – на 11,8%.

(192,7 млрд.тенге).

Внешнеторговый оборот вырос на 20,1%

(548,7 млн. долларов США).

Уровень инфляции в области в декабре 2013 года к декабрю 2012 года составил 104,7%, что на 0,1 процента ниже среднереспубликанского показателя(РК - 104,8%).

Потребительские цены на продовольственные товары выросли на 3,3%, непродовольственные - на 3,5%, платные услуги - на 7,3%.

Уважаемые жамбылцы!

Глава государства тесно связывает интенсивное развитие экономики страны с программой форсированного индустриально-инновационного развития.      

В рамках региональной Карты индустриализации в 2013 году реализовано 8 проектов на сумму 21 млрд. тенге с созданием 626 новых рабочих мест.

  В текущем году планируется реализовать 8 инвестиционных проектов общей стоимостью 23 млрд.тенге и создать 996 новых рабочих мест.

В 2015-2018 годах намечено реализовать 6 инвестиционных проектов на сумму 470 млрд. тенге, что позволит создать 3,0 тыс. новых рабочих мест:

В том числе компанией «Еврохим-Удобрения» будет построен химический завод по производству минеральных удобрений.

В октябре прошлого года она приступила к взрывным работам на месторождении фосфоритов Арал тобе в Сарысуском районе и подведению к нему необходимой инфраструктуры.

В результате реализации данного проекта, стоимостью 356 млрд. тенге и мощностью 1,4 млн. тонн минеральных удобрений в год, будет создано 2000 постоянных рабочих мест (всего - 5000).

Также в специальной экономической зоне «Химический парк «Тараз» в Шуском районе планируется создание 16 предприятий. Под будущую индустриальную зону выделено 500 га земель. Здесь приоритеты будут отданы производству редко встречающихся химических продуктов.

Производственная мощность будет доведена до 2 миллионов тонн химической продукции в год.

Ожидается, что в химическом парке постоянными рабочими местами будут обеспечены 2400 человек. Наряду с этим данный проект окажет содействие развитию около 300 субъектов малого и среднего бизнеса области.

ДанныеКомпании внесут большой вклад в развитиесоциально-бытовой инфраструктуры Шуского, Таласского и Сарысуского районов. Ими планируется строительство дороги, жилья, школ, детских садов и подведение природного газа.

В целом, в области в рамках Программы реализуется 41 инвестиционный проект стоимостью 593 млрд.тенге с созданием 8 тыс. новых рабочих мест. И эта работа уже дает ощутимые результаты.

Кпримеру, общий объем инвестиций в основной капитал в прошлом году составил 248,5 млрд. тенге, что на 55,7% больше уровня 2012 года.

Из России и Франции привлечены иностранных инвестиций в объеме свыше 2,1 млрд. тенге.      

Реализация инвестиционных проектов дает новый импульс развитию промышленностикак главной отрасли экономики.

За отчетный период промышленными предприятиями области произведено продукции на 238 млрд.тенге, рост составил 7,7%.

В том числе предприятиями, запущенными в рамках Карты индустриализации, произведено продукции на 43 млрд. тенге, что составляет 18,5% всей продукции.

  На расширенном заседании Правительства, состоявшемся на прошлой неделе, Глава государства дал поручения по 7 направлениям, чтобы обеспечить макроэкономическую и социальную стабильность. Одной из важных задач он определил улучшение инвестиционного климата.

В связи с этим поручаю своему заместителю Г.Искалиеву и управлению предпринимательства в течение месяца подготовить специальный план по привлечению инвестиций.

Еще одно поручение, данное Главой государства – это стимулирование развития предпринимательства.

За 2013 год объем продукции, произведенной субъектами малого и среднего предпринимательства возрос на 7,1% (234,5 млрд. тенге).

Сегодня количество активных субъектов малого и среднего предпринимательства приблизилось к 42 тысячам.(41863).

Мы должны увеличить данный показатель.

В настоящее время в этой сфере работает более 119 тыс. человек, или 20 процентов всего трудоспособного населения(580,6 тыс. человек).

Во многом этому способствовала реализация программы «Дорожная карта бизнеса - 2020».

По данной программе было поддержано 98 проектов на сумму 32,0 млрд. тенге.

С начала реализации программы государством выделено 1,1 млрд. тенге субсидий, поступило 3,4 млрд. тенге налогов в государственный бюджет. То есть, 1 тенге, вложенное государством в предпринимательство, возвратились в виде 3 тенге налога.

  На предприятиях, участвующих в программе, сохранено свыше 6,0 тыс. действующих рабочих мест и создано свыше 1,0 тыс. новых рабочих мест.

Всего в 2013 году по этой программетрудоустроены более 32,8 тыс. человек.

Для оживления данной работы Президент поручил Правительству подготовить системные меры по развитию предпринимательства, в том числе среднего и малого бинеса, и выделить из Национального фонда кредит в сумме 1 триллиона тенге сроком на 2 года.    

Чтобы эффективно использовать эти деньги, нам срочном необходимо подготовить программу развития перерабатывающей промышленности.

Уважаемые жамбылцы!

Обеспечение занятости населения всегда было и есть одно из важнейших задач исполнительных органов.

В 2013 году на выполнение программы «Дорожная карта занятости – 2020» было выделено 7,1 миллиарда тенге, что в 2,3 раза превысило показатель 2012 года. Благодаря этому было реализовано 123 проекта. При этом, 2424 человека были обеспечены работой.

696 человек получили кредит в сумме 1,4 млрд. тенге и открыли дополнительно 724 рабочих мест. В текущем году на кредитование 783 человек предусматривается 1,5 млрд. тенге.

Профессиональным обучением было охвачено 1939 человек. На 1 января текущего года окончили учебу и трудоустроены 842 человека.

В 2013 году в Кордайском(9 домов)и Т.Рыскуловском(6 домов)районах посторено 15 служебных домов, куда переселены 28 семей(143 человека)из населенных пунктов с низким экономическим потенциалом. Трудоспособные члены этих семей также обеспечены работой.

В целом, в прошлом году через уполномоченные органы были трудоустроены свыше 14 тысяч человек, или 87,8 % из числа обратившихся.

В текущем году в рамках программы выделяется 5,5 млрд.тенге, планируется трудоустроить более 5 тысяч человек.

В области стабильно снижается уровень безработицы.

К примеру, в 3 квартале прошлого года уровень безработицы составил 5,1 процента (в РК – 5,2 %).Это на 0,3 процентных пункта ниже показателя соответствующего периода 2012 года.

Средняя заработная плата одного сотрудника предприятий всех отраслей в 2013 году составила 75786 тенге.

В номинальном выражении это на 4,9 % выше, чем в 2012 году, а реальном меньше на 1,3 %.

Однако это усредненый показатель заработной платы.

И мы знаем, что зарплата простых рабочих и сотрудников среднего звена значительно ниже.

Считаю, что рост цен, связанный с изменением обменного курса валют, покажет уровень социальной ответственности бизнеса. Ведь в 7-ми поручениях Главы государства особое внимание уделено вопросу повышения доходов народа.

В частности, Президент поручил с 1 апреля предусмотреть ежемесячную 10-процентную надбавку к заработной плате гражданских служащих, работающих в государственных учреждениях и государственных казенных предприятиях. Это будет значительной поддержкой для 84 тысяч сотрудников сферы образования, науки, здравоохранения, культуры, спорта, социальной поддержки области.

В Послании нынешнего года Президент дал задание повысить зарплату работников с 1 июля 2015 года. Следовательно, заработная плата увеличится с 36 до 52 процентов.

Если учесть повышение, произведенное с 1 января текущего года, то пенсии повысятся на 14%, а социальные выплаты – на 12 %.

Стипендии студентов вырастут на 10 %.

Эти изменения охватят 267 тысяч человек области.

Поэтому поручаю своему заместителю Е.Манжуову совместно со специалистами экономического блока своевременно подготовить предложения для внесения изменений в бюджет области.

Президент страны обратился к руководителям бизнес структур о необходимости повышения зарплаты работников на 10 %.

В связи с этим, уважаемые руководители предприятий, призываю вас пересмотреть заработную плату своих работников.

Для обеспечения исполнения этого поручения в каждом трудовом коллективе поручаю своим заместителям провести организационную работу в курируемых отраслях.

Құрметті ағайын!

  Тұрмысы төмен отбасылардың жағдайы еш уақытта назардан тыс қалмауда.

Өткен жылы аудандар мен Тараз қаласы бойынша 168,0 мың тұрғынға 1,7 млрд.теңге көлемінде әлеуметтік қолдау көрсетілді.

Атаулы көмек алушылар ішіндегі жұмысқа жарамды азаматтардың үлесі 38,3%- дан 29,1%-ға дейін төмендеді.

Кедейшілік деңгейінен төмен тұрып жатқан халық саны биылғы жыл басына 8212 адамды құрады. Бұл 2013 жылдың 1 қаңтарымен салыстырғанда 33,5%-ға қысқарып, табысы кедейшілік деңгейінен төмен халықтың үлесі 2012 жылмен салыстырғанда 0,4 пайыздық пунктке азайды(12 347 адам).

Қазіргі таңда облыс бойынша 40 мыңдай мүгедек бар болса, оның ішінде мүгедек балалар саны 4742 адам.

Өткен жылы тиісті әлеуметтік оңалту құралдарғамұқтаж 4044 мүгедек 269 млн.теңгенің бұйымдарымен қамтылып, қаржы көлемі 2012 жылғы деңгейінен 41,3 пайызға артты.

Тараз қаласы мен аудан бюджеттерінен қаралған 479 млн.теңгеге 6226 мүгедек әлеуметтік көмектермен қамтамасыз етілді(2012 жылы - 5625 мүгедекке 433,0 млн.теңге).

2013 жылы жүйке ауруларымен ауыратын мүгедектер үшін 300 орындық интернат-үй құрылысы басталып, биылғы аяқтауды жоспарлап отырмыз.

Жергілікті бюджет қаржысына Төле би мен Аса ауылдарында мүгедек балаларды оңалту және бейімдеу орталықтарын ашу ойымызда бар.

Сол сияқты, мүгедектердің қолжетімділігін қамтамасыз ету мақсатында бейімдеуге жататын 144 нысанның 140 нысаны бейімделіп, оған жергілікті бюджеттен 80 млн.теңге бөлінді. Ағымдағы жылы бейімдеуден өтетін 209 нысанға 62 млн.теңге бөлінді.

Мүмкіндігі шектеулі азаматтарды жұмыспен қамту мәселесі де маңызды.

Өткен жылы уәкілетті органдарға өтінішпен қайырылған 352 мүгедектің 86,4 пайызы жұмыс орындарымен қамтылды,

Аталмыш салада байыпты да жүйелі шешімді қажет ететін күрделі мәселелер жеткілікті.

Сол себептен, облыстағы еңбек инспекциясы, әлеуметтік қорғау органдары басқа да тиісті құрылымдармен бірлесіп, 1 ай көлемінде нақты шаралар жоспарын белгілеуі тиіс.

Адамның әлеуметтік көңіл-күйінің орнықты болуының ең басты көрсеткіші – ол баспанамен қамтамасыз етілуі.

Есепті жылы облысымызда 257 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді. Бұл 2012 жылмен салыстырғанда 13,6%-ға артық.

Нақтырақ айтсақ, «Қолжетімді тұрғын үй-2020» Бағдарламасы аясында бюджет қаржысына 20 мың шаршы метр 5 арендалық тұрғын үй соғылды.

«Самұрық – Қазына» АҚ арқылы Тараз қаласында облыс орталығында 5,6 мың шаршы метр 2 тұрғын үйдің құрылысы аяқталды.

Бұл, тұрғын үй кезегінде тұрған 336 отбасыға өз баспанасына ие болуға мүмкіндік берді.

«Тұрғын үй құрылысы жинақ банкі» жүйесі арқылы 700,0 млн.теңге бөлініп, екі 5 қабатты 65 пәтерлі несиелік тұрғын үй құрылысы басталды. Бұл үйлерді ағымдағы жылы тапсыру жоспарлануда.

Жеке меншік секторда 209 мың шаршы метр тұрғын үй салынды.

Облыста болашақ құрылыс алаңдарын инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз етуге бағытталған 1,9 млрд.теңгенің жұмыстары атқарылды.

Тұрғын үй құрылысын индустрияландыру жобасы бойынша тұрғын үй комбинатының құрылысы басталды.

Жобаны іске қосу үстіміздегі жылдың екінші тоқсанына жоспарлануда. Бұл кәсіпорын іске қосылғанда тұрғын үй құрылысын жылдамдату және арзандату мүмкіндігі туады.

Өткен жылы тұрғын үй құрылысына жұмсалған инвестициялар 10,9 млрд. теңгеге жетіп, 2012 жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 7,3%-ға артып отыр.

Ал, жалпы құрылыс жұмыстарының көлемі 132 млрд.теңгені құрап, 7,0%-ға өсті.

Дегенмен, облысымыздың көптеген тұрғындары әлі де тұрғын үй кезегінде тұр. Олардың қажетін өтеу жергілікті басқару органдарының алдында тұрған басты міндеттердің бірі.

Сондықтан, биылғы жылы облыста барлық қаржыландыру көздерінен құрылыс алаңы 260 мың шаршы метрге дейін арттырылмақ. Соның ішінде мемлекет есебінен жалпы көлемі 23,7 мың шаршы метр(кредиттік, жалға беру және коммуналдық)қол жетімді тұрғын үй салу көзделуде. Бұл, өткен жылмен салыстырғанда 8,2 пайызға артық.

Жалпы, ағымдағы жылы осы мақсаттарға 1 млрд 677 млн. теңге қарастырылды.

Алдағы уақытта тұрғын үй құрылысын жүргізу үшін қажетті жер телімдері де дайындалуда.

2013 жылы облыстық бюджеттен 157 млн.теңге қаржы бөлініп, аумағы 1682 га 7 тұрғын алқапқа егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары жасалып, аяқталуда(ПДП).

Осы арада 1 мәселеге арнайы тоқталғым келеді.

Қала аумағына Бас жоспарға сәйкес жаңадан кірген 35 саяжайлар тұрғындарының ресми тіркеу жұмыстары атқарылды. Дегенмен, газ тарту, жол салу, электр қуаты мен байланыс желілерін толыққанды жүргізу және көлік қатынасын ұйымдастыру жұмыстары аяғына жетпеді.

Қала әкіміне осы мәселені жан-жақты зерделеп, 1 сәуірге дейін нақты ұсыныстар беруді тапсырамын.

Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты жаңғырту бағдарламасы шеңберінде Тараз қаласы, Сарысу, Талас және Шу аудандарында орналасқан 107 көппәтерлі тұрғын үйлерге күрделі және ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Бүгінгі күнге жөндеу жұмыстарын қажет ететін кондоминиум нысандарының үлесі 13,8 пайызға төмендеді.

Биылғы жылы республикалық бюджеттен бөлінетін 650,0 млн.теңгеге 34 көппәтерлі тұрғын үй жөнделетін болады.

Бұл ауқымды жұмыстар көппәтерлі тұрғын үй иелерінің игілігіне жарады деуге болады, себебі жөндеуден өткен үйлердің, бір жағынан, жылуы үнемделсе, екінші жағынан, жаңғыртылған үйлердегі пәтерлер құны еселеп өсіп жатыр.

Жалпы Бағдарлама аясында жөндеуге мұқтаж тұрғын үйлердің санын 10 пайызға дейін төмендету жоспарлануда.

        Қадірменді көпшілік!

Мемлекет басшысы биылғы Жолдауында адами капиталды, атап айтқанда, білім және денсаулықты дамытуға баса назар аударды.

        Өткен жылы білім беру саласын қаржыландыруға бюджеттен 65 млрд. теңге бөлінді(2012 жылы 65,1 млрд теңге).

Облыста «Балапан» бағдарламасын жүзеге асыру арқылы мектепке дейінгі мекемелердің жетіспеушілігі шешілуде.

Есепті жылы осы бағдарлама аясында барлығы 18 балабақша, 2 шағын орталық ашылып, балаларға 3100-ден аса жаңа орындар берілді.

Бюджет қаржысы есебінен 3 балабақша іске қосылды, 1 бала бақшадемеушілік арқылы соғылып, балалар игілігіне берілді.

Жекеменшік-әріптестік негізінде Тараз қаласында 695 орындық 7 жекеменшік балабақша ашылып, бүгінгі күні 18 жекеменшік ұйымдарында1790 бала тәрбиеленуде.

Мектепке дейінгі тәрбиемен қамтылғандар үлесі 1-6 жас аралығында – 47,2 %-ды(ҚР - 48,4%), 3-6 жас аралығында - 67,6 %-ды құрап отыр (ҚР – 72,5%).

Бұл өткен жылдың басындағы көрсеткіштен, сәйкесінше, 1,7% және 3%-ға артқан.

Дегенмен, ата аналарға бала бақшадан орын табу – ең өзекті мәселенің бірі болып калуда. Өйткені, өңірде жылына 28 мыңнан астам жас сәби дүниеге келуде.

Мысалы, 212 балабақша мен 168 шағын орталықта 40 мыңға жуық бала тәрбиеленіп жатса, 32744 бала кезекте тұр.

Биылғы жылы бюджет есебінен 8 балабақша пайдалануға берілмек. Сонда да, орын тапшылығын жоюға біраз жұмыс жасау керек екені анық.

Осы орайда облыстағы кәсіпкер азаматтарды мемлекеттік-жекеменшік әріптестік негізінде балабақша құрылыстарын соғуға қолдау көрсетуге шақырамын.

Жекеменшік - әріптестік негізінде балабақшада бір балаға есептелген мемлекеттік білім беру тапсырысының мөлшері қалалық жерде – 14,5 мың теңге, ауылда – 17,0 мың теңгені құрайды.

Сондықтан, осы бағытқа жұмсаған жеке инвестицияларыңыз өз орнына келетін болады.

Жалпы, білім нысандарының құрылысына 2013 жылы 5,5 млрд. теңге бөлініп, 24 білім нысаныныңқұрылысы жүргізілді.

Оның ішінде 6 мектеп, пайдалануға беріліп, апатты жағдайдағы 4 мектептің, үш ауысымды 1 мектептің, оқушы орнының тапшылығы бар 1 мектептің мәселесі шешілді.

(2012 жылы 8 мектеп пайдалануға берілген).

Есепті кезеңде 3,8 млрд.теңгеге 47 білім ошағы күрделі жөндеуден өтті.

Сонымен қатар 273 нысанды ағымдағы жөндеуге 1,2 млрд.теңге, білім нысандарын материалдық - техникалық жабдықтауға 11,6 млрд.теңге бөлінді.

       

        Облыста 720 оқушыға арналған физика-математика пәндерін тереңдетіп оқыту бағытындағы «Назарбаев зияткерлік мектебі» ашылды.

Білім саласындағы проблемалардың бірі – Елбасының биылғы Жолдауына көрсетілгендей, апатты жағдайдағы мектептер қатарын жою.

Бүгінгі таңда өңірде 24 апатты жағдайдағы білім ошағы бар. Оның басты себебі, облыстағы 453 мектептің 78-і саманнан соғылған.

Биылғы жылы апатты жағдайдағы 5 мектептің,                   2015 жылы 10 мектептің мәселесі жаңа құрылыс есебінен шешімін табады. Екі мектептің мәселесі алдағы оқу жылында қайта құру арқылы шешілетін болады. Қалған 7 мектепті 2016-2017 жылдары жаңадан соғу қажет(1 мектеп – 300 орындық, 6 мектеп – 50-120 орындық).

Сонымен қатар, облыста 2 мектепте үш ауысымда сабақ өтіп келеді. Оның біреуінің мәселесі жаңа құрылыс есебінен биылғы жылы шешімін табады(Кенен ауылындағы 600 орындық, орта мектеп), екіншісі 2015 жылы соғылады ( Кумшағал – 2014 ж басталады).

Осы жерде, айта кетер жай: балабақша мен мектептер құрылысын жоспарлау барысында қажеттілікті толық ескермеу фактілері кездеседі.

Білім басқармасы мен әкімдер арасындағы келісілмеген мұндай жұмысты мемлекет қаржысын талан - таражға салу деп санаймын.

Осыған байланысты, алдағы уақытта басқарма басшылары мен әкімдерді мемлекет қаржысын тиімді пайдалану туралы қатаң ескертемін.

Облыста білім сапасы айтарлықтай артуда.

Есепті жылы 2012 жылмен салыстырғанда ұлттық бірыңғай тестілеудегі орташа балл көрсеткіші 3,7-ге жоғарылап, республикалық көрсеткіштен 0,5-ке артты.

Республикадағы 100 үздік мектептің қатарына 9 мектеп енді(2012 жылы – 7 мектеп).

Соңғы 2 жылда техникалық және кәсіптік білім беру оқу орындарына бөлінген мемлекеттік білім тапсырыс көлемі 501-ге артты.

Облыстағы 11 колледжде 19 мамандық бойынша дуальды оқыту жүйесі енгізіліп, 1521 баланы әлеуметтік серіктестік негізінде оқытуға 123 келісім-шарт жасалды.

Бұл жұмысты жалғастырып, Елбасының тапсырмасына сай, 2-3 жылда дуальдық техникалық және кәсіптік білім берудің ұлттық жүйесін арттыруымыз қажет.

Есепті жылы денсаулық сақтау саласын қаржыландыруға 35,6 млрд.теңге бөлінді, бұл 2012 жылдың деңгейінен 13,6%-ға артық.

Есепті жылы 19 денсаулық сақтау нысаны іске қосылды.

Атап айтқанда, «100 мектеп, 100 аурухана» жобасы шеңберінде Тараз қалалық көпсалалыбалалар ауруханасы және Аса ауылында 250 келушіге арналған орталық аудандық емхана пайдалануға берілді.

350 дәрігерлік емханалар құрылысы жобасы және «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасы аясында 1,1 млрд теңгеге 10 нысан іске қосылды.

Облыстық бюджеттен 229 млн.теңге бөлініп, 7 нысанның құрылысы аяқталды.

Сондай-ақ, 196 млн.теңгеге 19 нысан жөнделді.

Үстіміздегі жылы Тараз қаласында сметалық құны 8 млрд.теңге құрайтын 300 орындық көпсалалы аурухананың және құны 7 млрд.теңгені құрайтын 200 орындық перинаталдық орталық құрылыстары жүргізілуде.

Алдағы уақытта бюджет қаржысына ғана қарап отырмай, Тараз қаласы мен аудандарда жекеменшік емханалар соғу үрдісін қолға алу қажет.

Бұған да, облыс кәсіпкерлерін кеңінен қатысуға шақырамын.

Жедел медициналық көмек көрсету қызметін жақсарту мақсатында соңғы 2 жылда Тараз қаласы мен 7 ауданда 8 қосалқы стансасы ашылды.

Тараз қаласында жекеменшік «Жүрек» кардиохирургиялық клиникасы іске қосылды, №1 қалалық және облыстық ауруханалар базасында инсульттік орталықтар жұмыс істей бастады.

Шу қаласында да осындай орталық ашу жоспарлануда.

Облыста қан айналым жүйесі ауруларының аурушаңдық көрсеткішін 14 пайызғажәне өлім көрсеткішін 17 пайызғатөмендетуге қол жеткізілді.

Сондай–ақ, ана мен бала өлімі саны да қысқарып келеді.

Өткен жылы 4 ана өлімі тіркелді (2012 ж- 5 ана). Бір жасқа дейінгі 349 сәби шетінеді (2012 жылы – 352 бала).

Аналар өлімінің көрсеткіші 100 мың адамға шаққанда 14,8-ді құрады(ҚР – 12,6).Бұл көрсеткіш 2012 жылы 18,7-ні құраған (ҚР – 13,5).

Нәресте өлімінің көрсеткіші 1 мың тірі туғанға шаққанда 12,8-ді құрады(ҚР - 11,5),2012 жылы - 13,2 болған(ҚР 13,6).

Бірақ, бұл көрсеткіштер әлі де республикалық деңгейден жоғары екендігін атап айту керек.

Қатерлі ісіктен өлім көрсеткіші 7 пайызға(98,4-ден 95,1-ге), туберкулез ауруының деңгейі 8,5 пайызға төмендеді.

Өткен жылы медициналық құрал-жабдықтармен жабдықтау деңгейі 33 пайызға өсіп, 66,7 пайызға жетті(2012 жылы – 44,5) (Республика - 63,2%).

Республикалық бюджет есебінен 1 млрд 120 млн. теңгеге онкологиялық аурудың 64 диагнозын анықтайтын компьютерлік томограф, жедел медициналық көмек көрсету автокөлігі, бауыр фибросканері және сол сияқты басқа да қымбат аппараттар алынды.  

Осы жерде айта кету керек, алдағы уақытта облыс орталығында құны 9 млрд.теңгені құрайтын онкологиялық диспансер салу жопарлануда. Жобалық-сметалық құжаттамасы әзірленіп, Денсаулық сақтау министрлігіне жолданды.

Есепті жылы облысқа 127 жас дәрігерлер тартылды, оның 74-і ауылдық жерлерге орналасты.

Өткен жылы «Дипломмен ауылға» жобасы аясында ауылдық жерге келген 269 жас маманның әрқайсысына 121 мың теңге көлемінде көтерме жәрдемақы берілді, 189 маман тұрғын үймен қамтылды.

Алдағы уақытта сол мамандарды ауылда тұрақтандыру үшін денсаулық сақтау, білім беру нысандарын салатын кезде жанынан 2 пәтерлі тұрғын үйлер соғуды ескеру қажет.

Кадр тапшылығын шешу мақсатында, ауылдық мектептерінің 87 түлегі облыс әкімінің жолдамасымен Қазақ Ұлттық медициналық университетінде білім алуда.

Денсаулық сақтау басқармасына(Омарбекова С.Ж.)алдағы уақытта жас мамандарды шет елдік оқу орындарына жіберу тәжірибесі аясын кеңейтуді тапсырамын.

Өткен жылы облыста тұрғындардың өмір сүру ұзақтығы 69,6 жасқа жетті.

Мемлекет басшысы өз Жолдауында қазақстандық-тардың орташа ғұмыр жасын 80-ге дейін арттыруды салауатты өмір салтын қалыптастырумен тікелей байланыстырды.

Сондықтан, өңірде спортты, оның ішінде бұқаралық спортты дамыту мәселесі тұрақты назарда болуы тиіс.

Жалпы, өткен жылы спорт саласына облыстық бюджеттен 7,8 млрд. теңге бөлініп, игерілді.

2013 жылы жалпы құны 712 млн.теңге құрайтын 4 спорт кешені пайдалануға берілді.(3- Тараз қ, 1 - Жаңатас қ.)

Тараз қаласында 281 млн.теңгеге орталық стадионды жаңғырту жұмыстары және 132 млн.теңгеге Қаратау қаласындағы «Лашын» футбол клубының спорттық базасының құрылысы аяқталды.

Есепті кезеңде облыс орталығында халықаралық стандарттарға сай, жалпы құны 4,8 млрд. теңгені құрайтын, «Тараз Арена» спорт сарайы пайдалануға берілді.

Алдағы уақытта спорт басқармасы (Қайнарбеков Г.Т.)республикалық, халықаралық дәрежедегі жарыстар ұйымдастыру және жарнамалау арқылы осы спорт кешенін күтіп–ұстауға қосымша қаржы көздерін табу жолдарын ойластыру керек.(1 айда 17,0 млн.теңге)

Облыста спортпен жүйелі түрде шұғылданушылар қатары, оның ішінде жастар саны өсіп, бүгінгі күні 22 %(234,7 мың адам)құрады, бұл 2012 жылмен салыстырғанда 29 мың адамға артып отыр.

Ендігі кезекте қолда бар стадиондар мен залдарды, бассейндер мен алаңдарды тұрғындардың, оның ішінде жастардың, толықтай пайдалануына жағдай жасауымыз қажет.

Биылғы жылы Тараз қаласындағы №3 олимпиада жеткіншектерін даярлайтын балалар-жасөспірімдер спорт мектебі үшін дене шынықтыру-сауықтыру кешенінің құрылысы жүргізілмек.

Облыстық бюджет есебінен Жуалы, Мойынқұм аудандарында, "Еврохим" Компаниясы есебінен Қаратау қаласындағы спорт залдар құрылысы көзделген.

Құрметті көпшілік!

Біздің облыс - өзіндік оң дәстүрі қалыптасқан көпсалалы аграрлық өңір.

Өткен жылы агроөнеркәсіп кешенінің қанат жаюына барлық көздерден 13,5 млрд.теңгеден аса қаржы тартылды, оның ішінде субсидия мен трансферттер көлемі 5,8 млрд.теңгені құрады.

Ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 2012 жылмен салыстырғанда 1,3 есеге артып, 123 млрд.теңгені құрады.

(Нақты индекс көлемі НИК-110%) (өсімдік шаруашылығы өнімінің көлемі – 57,2 млрд.теңге (НКИ – 121,4%), мал шаруашылығы – 65,3 млрд. теңге (НКИ – 100,5%).

Егістік алқаптар 543 мың гектарға жеткізіліп, 2012 жылмен салыстырғанда 15,5 мың гектарға немесе 2,9 пайызға ұлғайды.

Шаруашылықтар өткен жылы 1 млрд.160 млн.теңгеге 277 дана ауылшаруашылық техникаларын алды.

Күрделі мәселенің бірі - майда шаруашылықтарды ірілендіру.

Бүгінгі күнге олардың үлесі 73 пайызды құрап отыр.

Облыста ауыл шаруашылығы құрылымдарын ірілендірудің Бағдарламасы бар, дегенмен бұл жұмыс баяу жүргізілуде.

Сондықтан, ауыл шаруашылық басқармасы мен аудан әкімдеріне шаруа қожалықтарына ірілендірудің пайдасын нақты түсіндіру жұмыстарын жүргізуді тапсырамын.

Егістік шаруашылығы, әрине, бірінші кезекте толыққанды ағынды су көлемін қажет етеді.

Өткен жылы осы мақсатта бірқатар жоспарлы жұмыстар атқарылды.

Өңірдегі 55 су шаруашылығы нысандарын күтіп - ұстауға 391 млн. теңге қаржы жұмсалды.

Облыстың коммуналдық меншігіндегі 132 шақырым су жүйелері тазартылып, көптеген нысандар ағымдағы жөндеуден өтті.

Облыс аумағында 2009 жылдан бері су үнемдеу технологиясын қолдану 9,6 есеге өсіп, 2 мың 880 гектар құрады.

Биылғы жылы бұл көрсеткішті 5 мың 400 гектарға жеткізу көзделіп отыр.

Өткен жылы Шу өзенінің жағалауын қалпына келтіруге республикалық бюджеттен 503,0 млн.теңге бөлінді.

Облысты сумен қамтамасыз етуде соңғы жылдары біршама қиындықтарға душар болып жүргенімізді жақсы білесіздер.

Өйткені, біз 80 пайызға жуық су ресурстарын трансшекаралық өзендер арқылы Қырғыз Республикасынан аламыз.

Өткен жылы Жуалы ауданында егіс алқаптарын суаратын кезде көршілер су көлемін азайтып, кейде мүлдем жауып қойған кездер болды.

Сондықтан, 2013 жылы Үкімет «Көксай» каналын қайта жаңғырту туралы шешім қабылдады.

Бүгінгі күнге каналды облыс аумағымен қайта салу жұмыстарының бірінші кезеңі іске асырылуда.

Жобаға жалпы 5,4 млрд.теңге қарастырылған.

Құрылыс жұмыстарын биылғы вегетациялық кезеңге дейін аяқтауды жоспарлап отырмыз.

Сумен қамтамасыз етуде Қырғызстаннан тәуелсіз болу үшін облыс аумағында қажетті көлемде су қоймаларын соғу қажет.

Осы мәселені Қоршаған ортаны қорғау және су ресурстар министрі Нұрлан Жамбылұлы Қаппаровтан Үкімет деңгейінде шешуге көмектесуді сұраймыз.

Облыста көрші мемлекеттің су көздеріне тәуелді емес бірден бір аймақ - ол Шу ауданы. Онда көлемі 620 млн.текше метрді құрайтын Тасөткел су қоймасы бар.

Бүгінгі күнге ауданның 10 мыңға жуық гектарында көкөніс және бақша дақылдары орналасқан. 2020 жылға дейін осы суармалы егістік жерлерді қосымша 19,5 мың гектарға арттыру жоспарланып отыр.

Болашақта химпаркте өндірілетін тыңайтқыштарды пайдалану арқылы, көкөніс және бақша дақылдарын кеңінен өндіріп, олармен Астана, Алматы қалаларын толық қамтамасыз ете аламыз.

Бұл жөнінде Ауыл шаруашылығы министрлігіне ұсыныс жолданды.

Осы ұсыныстар Елбасының аймақтардың нақты салаға мамандануын ұйымдастыру туралы Үкімет мәжілісінде берген тапсырмасымен үндес болып отыр.

Ауыл шаруашылығы басқармасына аудан әкімдерімен бірлесе отырып, облыс табиғатының қолайлығын, географиялық тиімділігін ескере отырып, барлық аудандардың егіншілік шаруашылығының тұжырымдамасын әзірлеуді тапсырамын.

Мал шаруашылығында да нақты өсімдер байқалады.

Мал саны өсіп, есепті кезеңде 98,6 мың тонна ет (101,6%), 281,8 мың тонна сүт (100,0%) өндірілді.

Экспорттық әлеуетті арттыру мақсатында шет елдерден мал сатып алу жұмыстары атқарылып, нәтижесінде асыл тұқымды малдың үлес салмағы мүйізді ірі қара бойынша 11,0%, қой - 22,4%, жылқы - 22,0 % және шошқа бойынша 33,1%-ға жетті.

Облыс көлемінде ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдейтін 433 кәсіпорын, шағын зауыттар мен цехтар тіркелген.

Бүгінгі күні нақты 287 кәсіпорын тұрақты жұмыс істеуде.

Мұнда 4 мыңға жуық адам жұмыс орындарымен қамтылған.

Есепті жылы ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу кәсіпорындарының тамақ өндірісі көлемі 51,6 млрд.теңгені құрады(өткен жылмен салыстырғанда нақты көлем индексі 141,9 пайыз).

Өткен жылы сомасы 92 млрд.теңгеден астам 20 инвестициялық жобаны іске асыру бойынша жұмыстар басталды.

Жалпы, егіс алқабы 27,2 га құрайтын 405 жылыжайлардан 2013 жылы 1 мың тоннадан астам көкөніс өнімдері жиналды. 2015 жылға дейін жылыжай аумағын 72 га жеткізу межеленіп, қажеттілікті 100 пайызға қамтамасыз ету көзделуде.

«КазАгро» акционерлік қоғамының қаржыландыру жоспарына жалпы сомасы 84,2 млрд.теңгені құрайтын 17 инвестициялық жоба енгізілді. Бүгінгі күні оның 8-і бойынша қаржыландыру мақұлданды.

«Бизнестің жол картасы-2020» бағдарлама аясында көрсетілген қолдаулардың тиімділігіне аса назар аудару қажет.

Мәселен, бүгінгі таңда «Куликов» және «Үміт Қордай» сүт зауыттары қажетті деңгейде шикізат тапшылығын көріп отыр. Жергілікті өндірушілер болса сүтті Алматы қаласына өткізуді жөн санайды.

Сондықтан, Қордай ауданының әкімі, облыстық ауыл шаруашылығы және кәсіпкерлік басқармалары Қайнар, Қақпатас ауылдары шаруашылықтарын сүттерін аталған сүт зауыттарына өткізуге кеңінен тартуды ұйымдастыру қажет.

Осындай жағдай Бурный ірімшік зауытында да орын алып отыр.

Жуалы ауданының әкіміне (Құлекеев Б.Ә.) осы зауыттың өнім көлемін арттыру бойынша пәрменді шаралар қабылдау керек.

Елбасы Н.Ә.Назарбаев биылғы Жолдауында Қазақстанның алғашқы заманауи урбанистік орталықтар болатын – Астана мен Алматы, содан соң Шымкент пен Ақтөбе қалаларын арнайы атап өтті.

Біздің облысқа жақын орналасқан Алматы және Шымкент қалалары осындай жолмен дамитын болса, аудандар мен Тараз қаласында өндірген өнімдерді осы аймақтарға өткізуге мол мүмкіндіктер туатыны сөзсіз.

Сондықтан, бұл мәселені бүгіннен бастап зерделеу қажет.

Біздің алдымызда «азық-түлік белдеуін» орнықтыру және көлік - логистикалық орталықтар құру мақсаты тұр.

Сонымен бірге, «Батыс Европа–Батыс Қытай» автожолына жақын орналасқан фермерлік шаруашылықтарға жол бойына мал және өсімдік өнімдерін шығаруға жағдай жасауымыз қажет.

Шағын жанұялық сүт-тауарлы фермаларын, шағын жылыжайлар және қайта өңдеу цехтарын салу жұмыстарына осы бастан кірісуіміз керек.

Осы мәселе бойынша жуырда Ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының президенті, академик Ғани Қалиев басқарған бір топ ғалымдармен кездесіп, бірлесе отырып, облыстың 2020 жылға дейінгі дамыту тұжырымдамасын әзірлейтін болып шештік.

Бұл кәсіпкерлердің өркендеуіне кеңінен жол ашатыны сөзсіз.

2013 жылғы 1 қарашадағы мәліметке сәйкес облыстың ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер қоры 4,4 млн.гектарды құрайды.

Жамбыл облысының 2011-2015 жылдарға арналған даму бағдарламасына сәйкес облыстың ауылшаруашылық жерлерін, саяжай алқаптарын түгендеу және бүлінген жерлердің есебін нақтылау жұмыстары атқарылуда.

Осы мақсатта 2011-2013 жылдары облыс бюджетінен 90 млн. теңгеден астам қаржы бөлінді.

Жер қорын түгендеу жұмыстарының нәтижесінде 484 мың гектардан аса ауыл шаруашылығы, оның ішінде 115 мың гектар егістік жерлердің пайдаланусыз жатқаны анықталды.

Оның 436 мың гектардан астамы мемлекет иелігіне қайтарылды.

Ендігі кезекте, қайтарылған жерлерді, ауыл шаруашылығы айналымына қосу жұмыстарын биылғы жылы аяқтау қажет.

Жамбыл облысының мемлекеттік орман қорының жалпы аумағы 4,4 млн.га, оның орманды жерлері 2,2 млн.га құрайды.

«Жасыл даму» салалық бағдарламасы аясында ормандарды қалпына келтіру және жаңадан орман өсіру шараларын іске асыруға 45,2 млн теңге қаржы бөлінді. Оған 1300 гектар жерге жаңадан орман алқаптары отырғызылды. Сонымен қатар, 5200 га көлемде сексеуіл тұқымдары себілді.

Бірақ, ішкі істер органдары мен орман инспекциялары, әлі де болса орын алған, сексеуілдің заңсыз кесілуне тосқауыл қоюды күшейту керек.

Қоршаған ортаны қорғау іс-шараларына 75,5 млн.теңге бөлінді.

Жамбыл облысының радиоэкологиялық Атласы әзірленді, барлық аудандар бойынша радиациялық гигиеналық паспорттары қолданысқа енді.

Жер қойнауын пайдаланушылардың әлеуметтік салаға және инфрақұрылымға бөлетін қаржы көлемі 798,0 млн. теңгені құрады.

Уважаемые жамбылцы!

Развитие и процветание любой отрасли зависит от обеспечения их энергоисточниками и инфраструктурой.

Поэтому в области большое внимание уделяется развитию тепловой энергетики. Начиная с 2009 года, в данной отрасли на 6,9 млрд. тенге бюджетных средств реализовано 29 проектов, реконструированы тепловые сети и котельные. За последние 3-4 года заменено 148 км тепловых сетей, в результате чего сокращены потери тепла предприятий и улучшилось их финансово-хозяйственное положение.

В 2013 году объем средств, выделяемых в рамках инвестиционной программы на обновление основного фонда предприятий теплоснабжения и капитальный ремонт, увеличился на 30% и составил 338,6 млн. тенге(2012 г. - 237,8 млн.тенге).

В городах Тараз, Каратау, Жанатас реализовано 6 проектов по реконструкции тепловых сетей и котельных на сумму 1,0 млрд. тенге.

В текущем году также будет реализовано 6 проектов на сумму 1,3 млрд. тенге.

В том числе, планируются реконструкция котельных Центра материнства и детства, школы-интерната им. Тлендиева и строительство 2 котельных в Сахпоселке города Тараз.

Объем потребленной в 2013 году электрической энергии составил 3,6 млрд. кВт/часов и по сравнению с 2012 годом увеличился на 2,2% (3,559 млрд. кВт/часов). Это свидетельствует о росте численности населения и уровне развития экономики.

За отчетный год и объем произведенной электрической энергии увеличился на 14,1%(1,765 млрд.кВт/часов).

В регионе реализуется ряд проектов в сфере энергетики.

Согласно поручению Главы государства в целях независимости от энергосистемы Кыргызстана будет реализован проект по строительству электрических линий до села Кордай иотподстанции Кордай-220 до существующей подстанции 110 кВ.

В целях осуществления плана по переходу в «зеленую экономику» прорабатывается вопрос строительства в Таразэнергоцентре паро-газовойустановкимощностью 125 МВт.

При реализации данного проекта его мощность будет увеличена до 250 МВт.

Особое внимание уделяется вопросам энергосбережения.

        На сегодня на дорогах области установлено порядка 2200 энергосберегающих диодных ламп, производства ТОО «Энерджи Тараз».

В Таразэнергоцентре в результате принятых мер энергосбережению в течение года сэкономлено 1,3 млн.куб.метра природного газа(или 11,7 млн. тенге).

А также с установкой частотных преобразователей сэкономлено 310 тыс. кВт.ч электроэнергии(или 2,8 млн.тенге).

Как Вы знаете, во многих жилых домах внедрена автоматизированная система учета комунальных услуг «АСКУЭ».

На сегодня по области установлено 51,5 тыс. единиц таких приборов(в том числе физическим лицам – 45,5 тыс., юридическим лицам – 6 тыс.).Экономия составила 66,2 млн. тенге.

В области проводится результативная работа по использованию возобновляемых источников энергии.

С 2010 года реализовано 5 проектов по возобновляемым источникам энергии,суммарной мощностью до 15 МВт на сумму 20 млн. долларов США.

В частности, сданы в эксплуатацию и подключены к энергосистеме области Меркенская(1,5 МВт),Тасоткельская (9,2 МВт),Каракыстакская (2,3 МВт)гидроэлектростанции, Кордайская ветровая (1,5 МВт)и Отарская солнечная(0,5 МВт)электростанции

В текущем году в первую очередь планируется строительство Кордайской ВЭС мощностью 4 МВт. В будущем полная проектная мощность данного проекта составит 21 МВт.

До 2015 года предусмотрено строительство Жанатасской ВЭС мощностью 100 МВт, солнечной электростанции - 24 МВт в Жамбылском районе, каскада Меркенских ГЭС -18 МВт и увеличение мощности солнечной электростанции в районе станции Отар с 0,5 до 7 МВт.

   В результате реализации всех проектов доля «зеленой энергии», производимой возобновляемыми источниками энергии, составит 40% от общего объема производства электроэнергии в области.

Активно ведутся работы по газоснабжениюнаселения области.

В 2013 году на строительство внутренних газораспределительных сетей 19 населенных пунктов Таласского, Жамбылского и Жуалынского районов было выделено 667,0 млн. тенге. В течение года работы завершены в 12 населенных пунктах, к оставшимся 7 населенным пунктам природный газ подведут в текущем году.

В прошлом году на 49,0 млн. тенге разработано технико-экономическое обоснование на строительство газопровода высокого давления от города Каратау до города Жанатас и аула Саудакент, теперь изыскиваются средства для разработки проектно-сметной документации.

Также разработано технико-экономическое обоснование газификации 22 населенных пунктов Шуского района на сумму 16,0 млн. тенге.

Нами подана заявка на выделение 9,0 млрд. тенге на строительство в 2011-2016 годах газопроводов среднего давления в 59 населенных пунктах(Қордай -14 аулов, Жуалы - 22 , Жамбыл - 13, Меркі - 10 ).

Для газоснабжения 10 населенных пунктов Меркенского района втекущем году из республиканского бюджета предусмотрено 500,0 млн.тенге, для газификации жилого массива «Арай» города Тараза -260,0 млн. тенге.

Наряду с этим мы подали заявку на строительство новой газораспределительной станции в селе Акыртобе для обеспечения природным газом 13 населенных пунктов района Т.Рыскулова.   

В результате проведенных в прошлом году работ, газифицированы 110 населенных пунктов из 373, или 30%. А до конца текущего года планируется газифицировать еще 17 населенных пунктов.

Обеспечение населения области чистой питьевой водойявляется одной из важных социальных задач, стоящих перед обществом.

Сегодня обеспеченность населения четырех городов области централизованной водой составляет 77,5%. В том числе, в городе Таразе - 82,4%.

Для улучшения данных показателей ежегодно за счет средств бюджета реализуются проекты по реконструкции объектов водоснабжения.

В прошлом году за счет средств республиканского и местного бюджетов на 14 проектов было выделено 3,2 млрд. тенге, в том числе, по городу Тараз для реализации 7 проектов - 917 млн.тенге.

На сегодня из них реализовано 6 проектов, реконструировано 27,5 километра водопроводных сетей.

В отчетном году на модернизацию объектов водоснабжения города Каратау было выделено 1,1 млрд. тенге, на эти средства проведена реконструкция 26 км сетей.

Кроме этого, из республиканского бюджета на 4 проекта дополнительно выделено 318 млн. тенге с завершением 3-х проектов в текущем году.

Планомерно ведется работапо обеспечению сельских жителей питьевой водой.

На сегодняшний день из 373 сельских населенных пунктов области обеспечены централизованной питьевой водой 208, или 55,8%, уровень обеспеченности сельских жителей централизованной питьевой водой достиг 72 %(452,4 тыс. человек).В том числе в прошлом году в 28 населенных пунктах велось строительство объектов водоснабжения. Из них в 12 населенных пунктах 6-ти районов завершены работы по проведению водопровода.

В текущем году работы будут вестись на 21 объекте водоснабжения.

Уважаемые жители области!

В стране согласно поручению Главы государства разработана программа развития моногородов на 2012-2020 годы, в которую вошли города Жанатас и Каратау.

В прошлом году на развитие моногородов из республиканского бюджета выделено 1,37 млрд. тенге и проведен ряд целевых работ по реконструкции тепло-, водопроводных, электрических сетей и объектов, благоустройству улиц.

Самое главное, были снесены 80 аварийных домов, представлявших угрозу жизни людей. На эти работы было направлены 445,5 млн.тенге бюджетных средств.

Данные работы будут продолжены и в текущем году.

Из бюджета 2013 года на реконструкцию изношенных систем канализации каждому городу выделено по 444 млн. тенге. Эти проекты завершатся в этом году.

Как вы знаете, из-за ураганного ветра, имевшего место в январе 2013 года, в 5 районах области и городе Таразе пострадали 4,8 тысячи жилых домов, административных зданий, социальных объектов и объектов энергетики. Сумма ущерба составила 3,8 млрд. тенге.

Однако, благодаря сплоченным действиям учреждений, воинских частей, более 100 строительных организаций, в кратчайшие сроки были восстановлены все объекты и ликвидированы последствия чрезвычайной ситуации.

Думаю, что данные обстоятельства научили нас ценить и бережно относиться к тому, что имеем.

Мы,также,должны держать на постоянном контроле вопросы благоустройства и санитарной очисткив городах и сельских населенных пунктах.

В этих целях в прошлом году по области освоено 1,3 млрд.тенге, что на 37% больше, чем в 2012 году.

Однако считаю, что пришло время наладить системную работу по обеспечению чистоты в населенных пунктах области.

Несмотря на ежегодное выделение значительных средств на данные работы, на улицах городов и сел все еще можно увидеть мусор на улицах.

Поэтому поручаю акимам города Тараза и районов привлечь к этой работе полицию и СЭС. Сельским акимам следует активнее заниматься наведением порядка в подведомственных округах в рамках имеющихся полномочий.

Акиму города Тараза Н.Календерову необходимо обратить внимание на чистоту не только центральных улиц, но и микрорайонов, дворов многоэтажных домов.

Для этого нужно организовать местных жителей, кооперативы собственников квартир (КСК) и наладить данную работу.

Загрязнении улиц способствует и стихийная торговля.

Торговые места должны находиться в установленных местах.

Одной из проблем является то, что при строительстве многочисленных ресторанов, кафе и других объектов не предусматриваются стоянки для автомашин.

Машины паркуются вдоль улиц. Это мешает движению.

С учетом ежегодного роста количества транспорта, число дорожно-транспортных происшествий на улицах города будет только увеличиваться.

Ососбого внимания требуютстроительные площадки возводимых зданий, гдеразбросаны материалы и мусор.

Это тоже засоряет улицы.

Построенные здания оформляются необдуманно, применяются непривлекательные краски, что нарушает облик не только улицы, но и города в целом.

Поручаю акиму города и областному управлению арихитектуры провести действенную работу по формированию единого архитектурного облика города.

На ремонт автомобильных дорог в прошлом году было выделено 6,2 млрд.тенге, отремонтировано 417 километров автодорог(на 20 километрах дорог проведен капитальный ремонт, на 396,9 километрах - средний ремонт).

В рамках программы "Дорожная карта бизнеса-2020" в 2013 году завершены дорожно-строительные работы по 2 объектам.

  В отчетном году всеми видами транспорта области было перевезено 88,3 млн.тонн грузов и 865 млн.пассажира/ км.

За истекщий год было закуплено 154 новых автобусов большой и средней вместимости. В целом до 2015 года(начиная с 2011 года)планируем приобрести 465 новых автобусов.

Однако работа общественного транспорта вызывает много нарекании у населения. Поэтому в настоящее время, в целях усиления контроля за работой пассажирского транспорта, на 3-х городских и на 10 внутриобластных межрайонных маршрутах установлена система навигации GPS.

Поручаю акиму города Тараза Н.Календерову и руководителю управления строительства, пассажирского транспорта и автомобильных дорог Р.Байтелиеву установить подобную систему навигации на автобусах всех маршрутов и усилить контроль за работой общественного транспорта.

 

В 2013 году на субсидирование социально-значимых желенодорожных маршрутов сообщением станций Жамбыл-Жанатас, Шу-Отар и Шу-Шыганак из областного бюджета было выделено и полностью освоено 157 млн.тенге.

С начала текущего года железнодорожное сообщение было продлено до станции Мынарал.

Также были выделены субсидии в размере 21,6 млн. тенге на социально-значимые автобусные маршруты Тараз-Жанатас, Тараз-Шиганак и Жанатас-Жайлауколь.

В результате количество населенных пунктов, неохваченных пассажирскими перевозками, уменьшено от 44-х до 39 (осталось 10% ).

Как вы знаете, в последние годы количество дорожно-транспортных происшествий в городе Тараз увеличилось в разы. Одно из причин, как я уже сказал, – это 2-х кратное за последние 5 лет увеличение количества зарегистрированного транспорта(с 116 тыс. до 201 тыс.).

При таких условиях одна пятая часть жителей города, проживающих за железнодорожной линией, а также, транзитный транспорт в Кыргызстан, проезжает через единственный путепровод по улице Жибек жолы, что создает определенные неудобства.

В целях решения данной проблемы и разгрузки улиц города Тараза от транзитного транспорта мы взялись за завершение строительствапутепровода по улице Айша биби, которое началось в 90-х годах, а затем было приостановлено.      

На завершение оставшихся 265 метров мы просим выделить из республиканского бюджета 1,8 млрд.тенге. На разработку проектно-сметной документации в текущем году из областного бюджета предусмотрено 60,0 млн. тенге.

Также, планируем через этот мост соединитьгород с массивом Дальняя Карасу, далее, построить прямую автомобильную дорогу протяженностью 14,8 километра, выходящую на республиканскую дорогу "Тараз - Утмек - граница Кыргызстана".

В результате, через новый мост и по новой автодороге будет проезжать до 40 процентов транспорта, что, в свою очередь, значительно разгрузит уличные артерии областного центра, обеспечитбезопасность движенияи улучшит экологическое состояние города.

Ардақты ағайын!

Елбасы биылғы Жолдауында ұсынған «Мәңгілік Ел» бағдарламасы өткен тарихымызды өркендетумен сабақтасып жатқаны ақиқат.

Осыған орай, «Ұлы Жібек жолы» бойына орналасқан көне Тараз шаһарын қайта түлету жоспарлануда.

Ондағы мақсатымыз – облысты туристтік аймаққа айналдыру.

Өткен жылы облысқа туристік сапармен келгендердің саны 2012 жылға қарағанда 28%-ға, қызметтердің жалпы көлемі - 27%-ға артты.

Өңірге отандық қана емес, шетелдік туристерді тартуға «Ежелгі Тараз» қалашығында басталған қазба жұмыстары мүмкіндік берері анық.

Қазірдің өзінде 2550 шаршы метр аумақта 4 құрылыс қабаты зерттеліп, тұрғын үй жайлардың және 2 монша орны анықталды.

Көне дәуірге жататын әртүрлі 33 мыңнан аса құнды бұйымдар табылды.

Биылғы жылдың басында Шахристан базарында сауда жасап жүрген азаматтарды басқа базарларға ұйымдасқан түрде көшірдік. Бұл базардың орнында да қазба жұмыстары жүргізілетін болады.

Тараз қаласының тұрғындарына осы іс-шараның маңыздылығына түсіністікпен қарағандары үшін алғысымды айтқым келеді.

Ендігі жерде, біз Тараз қаласына туристердің айрықша қызығушылығын арттыру үшін «Ежелгі Тараз» қалашығын ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік Мәдени Мұра Тізбесіне енгізуіміз қажет.

2017 жылға дейін қалашық орнында «Археологиялық саябақ» салу жобасы әзірленуде. Ол өз кезегінде Қазақстанның танымал брендтерінің бірі болады деп ойлаймын.

Осы орайда Астана қаласында өткелі отырған ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесінің әлеуетін пайдаланбақпыз.

Бұл шараға 5-6 миллионға жуық шетелдіктер келеді деп күтілуде. Сол қонақтарға тарихи шежіресі мол, мұрасы бай Тараз қаласын да көрсету жолдарын бүгіннен бастап ойластырудамыз.

Археолог ғалымдармен бірге «Археологиялық саябақ» төңірегінде туристік инфрақұрылым нысандарын дамыту тұжырымдамасы әзірленуде.

Үстіміздегі жылы «Ежелгі Тараз» қалашығындағы қазба жұмыстары тақырыбында ғылыми-тәжірибелік конференция өткізсек дейміз.

Келешекте бұл аймақта халықаралық талаптарға сай, заманауи қонақ үйлер, ұлттық асханалар мен мейрамханалар, мұражайлар, дүкендер, қолөнер шеберханалары, ішінде бірнеше кинотеатры бар ойын-сауық орталығы, спорттық-туристік кешендер, тұрмыстық және қызмет көрсету орындары, ақпараттық қызмет орталығын салу көзделуде. Мұнда көптеген жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік туады.

«Ежелгі Тараз» кешені орналасқан Төле би даңғылын Тараздың Арбатына айналдырсақ деген ойдамыз. Өйткені, негізгі тарихи, мәдени мұралар, ескерткіштер, саябақтар қаланың осы күретамыр көшесінің бойында орналасқан.

Осы орайда, құрметті Нұрлан Жамбылұлы, Сізден, ЕХРО-2017 халықаралық көрмесінің директорлар кеңесінің Төрағасы ретінде, облысымыздың 1 млн-нан астам халқы атынан Тараз қаласын көрме Бағдарламасына енгізуге ықпал етуіңізді сұраймын.

Бұған қажетті инфрақұрылымдар дайындалуда.

Өткен жылы 4,8 млрд.теңгеге «Әулие ата» әуе жайымыздың ұшып-қону жолағы қайта жаңғыртылды.

Енді бұл әуежай әуе кемесінің барлық түрлерін қабылдауға дайын.

Халықаралық стандартқа сай, 300 жолаушыға арналған терминал жаңартылып, 2-ші тоқсанда пайдалануға берілуі жоспарланып отыр.

Енді біз Ресей, Қытай, Араб, Түркия қалаларына ұшатын әуе бағыттарын ашуға жұмыс жасайтын боламыз.

Елбасының бастамасымен іске асырылып келе жатқан «Батыс Еуропа - Батыс Қытай» мега жобасын көпшілігіңіз пайдаланып жүрсіздер.

Бүгінгі күнге бұл жолдың   332 шақырымы бойынша көлік қозғалысы ашылды.

2015 жылы халықаралық көлік дәлізі толығымен аяқталса, Еуразия континентінің екі басын қосатын күре тамыр, нағыз Жібек жолы болмақ және өңірді, оның ішінде туризмді, қарқынды дамытуға берер мүмкіндігі зор.

Бұл мүмкіндікті біз толық пайдалануымыз керек.

Облыстың бірнеше аудандары мен көптеген елді мекендердің үстінен өтіп жатқан жол бойына биылдан бастап, шағын бизнес нысандарын салуды бастаймыз.

Жол бойындағы көптеген қонақ үйлер, асханалар, жанармай құю стансалары мен түрлі қызмет көрсету сервистік құрылымдар табыс көзіне айналары сөзсіз.

Әрі бұл транзиттік жолаушылар мен көлік жүргізушілердің тынығып, демалуына мүмкіндік беріп, жол –көлік оқиғалары санын азайтуға әсерін тигізеді.

Облыстың мәдениет саласы үшін де өткен жыл жемісті болды. Облыс өнерпаздары Оңтүстік Қазақстан облысы мен Польша астанасы Варшавада Жамбыл облысының мәдениет күндерін үлкен табыспен өткізіп қайтты.

Ұлы бабамыз Төле бидің 350 жылдық мерейтойы республикалық деңгейде аталып өтті. Төле би бабамыздың еңселі ескерткіші орнатылды.

Жалпы, өткен жылы жергілікті бюджеттен мәдениет саласын қаржыландыруда 3,2 млрд.теңге игеріліп, 2012 жылғыдан 11,8%-ға артты(2,88 млрд.теңге).

«Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасы аясында 9 мәдениет нысаны күрделі және ағымды жөндеуден өтті.

Оған 293,3 млн.теңге республикалық бюджет қаржысы жұмсалды.

Қадірменді қауым!

Біз әрқашан соғыс және еңбек ардагерлеріне үлкен құрметпен қараймыз.

Олар біздің асыл қазынамыз, баға жетпес байлығымыз.

Бүгінде ардагер ағалар жастар тәрбиесіне үлкен ден қойып, облыстағы қоғамдық-саяси шараларға белсенді атсалысуда.

Осындай игі істері үшін ардагерлерге үлкен алғысымды білдіремін.

Қазіргі таңда облысымызда 320 Ұлы Отан соғысының ардагері бар. Оларға түрлі әлеуметтік жәрдемдер қарастырылған.

Алда Ұлы Жеңістің 70 жылдық мерекесі келе жатыр.

Маңызы зор бұл шараға дайындық жұмыстары басталып кетті.

Осы мерейлі мереке қарсаңында Ұлы Отан соғысы ардагерлерін барлық әлеуметтік салымдардан босатуды қолға алып отырмыз.

Еліміздің ертеңі - жастардың қолында. Сондықтан оларға барлық қолайлы жағдайлар жасалуда.

Жастар саясатын қаржыландыру жылдан-жылға артып келеді. 2012 жылы жергілікті бюджеттен 214 млн.теңге бөлінсе өткен жылы 350 млн.теңге бөлініп, көлемі 64 пайызға артты.

Қазіргі таңда бұл саладағы өзекті мәселелердің бірі - студенттерді жатақханамен қамтамасыз ету.

Бүгінде Тараз қаласындағы 5 жоғарғы оқу орнында 14 мыңнан аса студент күндізгі бөлімде оқыса, олардың бір мыңға жуығы ғана жатақханамен қамтылған.

(Тараз МУ, Тараз ПИ – бар, ал ЖГТУ, ТИГУ, ТарТИ- жоқ).

Осыған байланысты, алдағы уақытта жоғарғы оқу орындарының ректорларымен бірлесіп, жатақхана мәселесін шешуді қарастыруымыз керек.

Құрметті жиналысқа қатысушылар!

Қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес қазіргі уақытта жергілікті атқарушы органдар қызметіндегі басым бағыттардың бірі болып қалуда.

Ішкі істер департаментін жергілікті бюджеттен қаржыландыруға өткен жылы 4,7 млрд. теңге бөлінді(2012 жылы 4,7 млрд.теңге), оның ішінде 591 млн.теңге материалдық-техникалық жабдықтауға жұмсалды.

Есепті жылы полицияға қосымша 69 бейнекамера, 49 автомашина, басқа да бай­ланыс және қорғаныс құралдары алынды.

Қабылданған шаралар нәтижесінде аса ауыр қылмыстардың санын 14,5 пайызға төмендетуге қол жеткізілді(228-ден 195-ке дейін).

Адам өміріне қатерлі ауыр қылмыстар саны төмендеді.

Мысалы, адам өлтіру 12,5%-ға, қарақшылық 10,5%-ға, қорқытып алушылық 43 пайызға төмендеді.

Сонымен бірге, кәмелетке толмағандармен жасалған қылмыстар 13 пайызға және бұрын қылмыс жасағандармен жасалған қылмыстар 28 пайызға төмендеп отыр.

Өткен жылы бейне бақылау камераларының көмегімен 105 қылмыс ашылып, 20 мыңнан астам әкімшілік құқық бұзушылықтар анықталды.

Дегенмен, 2013 жылы облыс бойынша 16,8 мың қылмыс тіркеліп, бұл көрсеткіш 2012 жылмен салыстырғанда 44,3 пайызға өсіп отыр. Бөтен мүлікті ұрлау қылмыстары 46,1 пайызға өсіп, олардың ашылуы небары 23,0 пайызды құрап отыр.

Ауылда мал ұрлығы, қалада пәтер тонау кең белең алуы тұрғындарды қатты алаңдатып, құқық қорғау органдарына деген сенімділікті азайтуда.

Қалыптасқан ахуалды ескере отырып, ішкі істер департаментіне түбегейлі шаралар қабылдауды, әсіресе мал ұрлығын тоқтатуға пәрменді шара қабылдауды тапсырамын. Прокуратура органдарына осы мәселелерді қатаң бақылауға алуды ұсынамын.

Соңғы үш жылда облыс бойынша сыбайлас жемқорлық көріністерінің өскені байқалады.

Өткен жылы 81 мемлекеттік қызметшіге және оларға теңестірілгендерге қарсы 284 қылмыстық іс қозғалған. Бұл 2012 жылмен салыстырғанда 60 пайызға өскен.

Сонымен бірге, 195 сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық тіркелген (2012 жылы 176 болған),яғни 11 пайызға өскен.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес заңнамасының орындалуы барлық мемлекеттік органдардың жұмысындағы басым міндеттің бірі болуы тиіс.

Барлық жерде алдын алу іс-шараларын жандандыру және құқықтық насихатты күшейту керек.

Облыс әкімінің 2012 жылдың қорытындысы бойынша берген есебінде тұрғындар тарапынан көтерілген өтініш - тілектердің 16-сы арнайы іс-шаралар жоспарына енгізіліп, бақылауға алынған болатын. Оларды жүзеге асыру мақсатында тиісті жоспар қабылданып, аталған іс-шараның бүгінде 12-сі өз шешімін тапты, қалғаны орындалу үстінде.

Биылғы жылы облыс бойынша барлық деңгейдегі әкімдер 58 мыңға жуық тұрғындардың қатысуымен 535 есеп беру кездесуін өткізді. Жалпы 1421 ұсыныс енгізілді.

Ұсыныстың көпшілігі әлеуметтік сипатта, негізінен, сумен қамтамасыз ету, энергетика, байланыс, автомобиль жолдары, жер мәселесі, жалпы білім беру, медициналық және басқа да қызмет көрсету жөніндегі өзекті мәселелерге қатысты болды. 

Барлық ұсыныстар бақылауға алынып, кезең-кезеңмен шешілетін болады.

Қадірлі жамбылдықтар!

Қорыта айтқанда, өңірдің даму қарқыны және резервтерді іске қосу бағытына терең экономикалық талдау жасау қажет.

Бүгінгі күнге облыстық бюджеттің 80 пайызын республикалық бюджеттен бөлінген трансферттер құрайды.(187,3 млрд.теңгенің 151,1 млрд.теңгесі).

Егер 2020 жылға дейін облысқа бөлінетін субвенция көлемін 50 пайызға түсірген болсақ, онда өңірде 2030 жылы көптеген салаларды өзіміз қаржыландыруға қол жеткіземіз. Жалақы көлемі де ұлғайған болар еді.

Сондықтан, Жамбыл облысының 2016-2020 жылдарға арналған Даму бағдарламасын қабылдаймыз. Оған дайындық, зерттеу жұмыстарын биылғы жылдан бастау қажет.

Бағдарламада бизнесті дамыту бойынша 5 басым бағытты - химия өнеркәсібін, ауыл шаруашылық кешенін, құрылыс материалдарын өндіруді, көлік логистикасын және туризмді қамту мақсатын қойып отырмыз.

Осыған орай, облыстың барлық салалық жоспарларына нақты өзгертулер жасалатын болады.

Ардақты ағайын!

Халқымызда «жұмыла көтерген жүк жеңіл» деген қанатты сөз бар.

Біздің алдымызда шұғыл шешуді қажет ететін ауқымды міндеттер мен өзекті мәселелер тұр.

Барлық күш-жігеріміз көзделген мақсаттарға жетуге,   салмағы сара Жолдауда белгіленген тапсырмаларды жүзеге асыруға жұмсалатынына сенемін.

Бәріміздің аянбай еңбек етуіміз өлкеміздің өркені, еліміздің берекесіне бағытталады деп ойлаймын.

Елбасы биылғы Жолдауында да ең алдымен елдің бірлігін, халқымыздың амандығын, жеріміздің бүтіндігін айтып отыр.

Олай болса, оны атқару жолында шын жанашырлық танытсақ, бітпейтін іс, алынбайтын асу жоқ деп ойлаймын.

Құрметті қауым! Назарларыңызға рахмет!

Осымен есепті баяндама аяқталды.

Енді, сұрақтарыңыз болса, жауап беруге дайынмын.

Аса құрметті Нұрсұлтан Әбішұлы!

Құрметті Үкімет мүшелері!

Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының 2013 жылғы қорытындылары мен 2014 жылға арналған даму перспективалары туралы баяндауға рұқсат етіңіздер.
Өткен жылы ел экономикасы әлемдегі экономикалық өсудің бәсеңдеуі жағдайында дамыды.
Халықаралық валюта қорының деректері бойынша 2013 жылы әлемдік экономиканың өсуі  3,0%-ды құрады. Ағымдағы жылы әлемдік экономиканың 3,7% деңгейінде неғұрлым жоғары өсуі күтілуде.
Әлемдік экономиканың неғұрлым жоғары даму қарқынына дамыған елдердегі экономикалық өсудің қалпына келуі ықпал ететін болады.
2014 жылы АҚШ экономикасының өсуі 2013 жылғы 1,9%-ға қарағанда  2,8%  деңгейінде болжанып отыр. Еуро аймағы экспорт көлемін арттыру және тұтынушылық сұранысты қалпына келтіру нәтижесінде рецессиядан өсуге өтеді. Екі жылғы құлдыраудан кейін алғаш рет 1,0%-ға өсу күтіліп отыр.
Дамушы экономикаларда өсу қарқынының бәсеңдеуі күтілуде. Мәселен, Қытай экономикасының өсуі 7,5% деңгейінде болжанып отыр, бұл  2013 жылғы 7,7%-дан төмен. 2013 жылғы 1,3%-ға дейінгі қатты құлдыраудан кейін  Ресей экономикасының өсуі  2,0%-ға дейін артады.
Вместе с тем, сохраняются системные риски, связанные с высоким уровнем безработицы и долга в Еврозоне, а также сокращением программы количественного смягчения в США.
Несмотря на слабый рост мировой экономики в прошедшем году, рост ВВП Казахстана в 2013 году составил 6% и был обеспечен за счет роста внутреннего спроса, высокой инвестиционной активности, и высоких темпов роста в агропромышленном комплексе, машиностроении и строительной индустрии.
Высокая инвестиционная активность была обеспечена за счет роста заемных средств на 86,5% и собственных средств на 6,3%. В структуре источников финансирования инвестиций в основной капитал собственные средства составляют 51,5%, заемные – 20,4%.
Рост промышлености в 2013 году составил 2,3%, в том числе горнодобывающая промышленность выросла на 3,1%, обрабатывающая промышленность на 1,6%.
В обрабатывающей промышленности наиболее высокие темпы показала отрасль машиностроения с ростом 14,6%, что обеспечило 88% роста всей перерабатывающей промышлености.
За последние 4 года, с момента реализации ГПФИИР, среднегодовые темпы роста обрабатывающей промыш-ленности на уровне 6,3% опережали среднегодовые темпы роста горнодобывающей промышленности на уровне 2,9%.
Несмотря на опережающие темпы роста, нужно отметить, что доля обрабатывающей промышленности в структуре ВВП снизилась с 11,3% в 2010 году до 10,5% в 2013 году. Планируемое увеличение добычи нефти будет оказывать дальнейшее давление на снижение доли обработки в структуре ВВП, что обуславливает необходимость и впредь обеспечения опережающих темпов роста обрабатывающей промышленности.
Рост сельского хозяйства составил 111,6% на фоне высокого урожая в прошлом году и низкой базы 2012 года.
Основным фактором роста ВВП стало увеличение роста сферы услуг. В 2013 году рост производства услуг составил 7,6%, вклад в прирост экономики составил 4,0 п.п., при этом вклад производства товаров составил 1,4 п.п.
В разрезе услуг наибольший рост в 2013 году отмечался в информации и связи (14,0%), торговле (12,7%), транспорте и складировании (7,5%).
Вследствие сокращения спроса на металлургическую продукцию, а также снижения цен на металлы, в 2013 году экспорт сократился на 4% и составил 83,4 млрд. долл. США. Импорт вырос на 1% и составил 49,6 млрд. долл. США.
В результате, сальдо торгового баланса уменьшилось на 10,6%, составив 33,8 млрд. долл. США. Снизился профицит счета текущих операций на 81,6% и составил 118 млн. долл. США против 640 млн. долларов США в 2012 г.
Многоуважаемый Нурсултан Абишевич!
Уважаемые коллеги!
В 2014 году работа будет сконцентрирована на реализации Стратегии развития Казахстана до 2050 года и Вашего послания народу Казахстану от 17 января текущего года.
С учетом проведенной корректировки курса тенге пересмотрены параметры роста ВВП  на текущий год.
Реальный рост ВВП прогнозируется на ранее запланированном уровне 6%. Объем номинального ВВП в 2014 году увеличится дополнительно на 6,5 п.п. (113.5 п.п.) и составит 41,1 трлн. тенге (38,6 трлн. тенге).
Министерство на системной основе проводит мониторинг экономической ситуации в стране и мире. В рамках Пошагового плана многоуровневого антикризисного реагирования отслеживаются пороговые индикаторы, определяющие устойчивость экономики к воздействию внешних и внутренних шоков. 
С учетом сложившейся ситуации, в 2014 году основными рисками для экономики Казахстана остаются:
1) Сохранение слабого спроса и возможное снижение цен на основные экспортные товары
2) Состояние банковского сектора на фоне сохранения высокого уровня «неработающих» займов, что сдерживает кредитование реального сектора экономики
3) Риски снижения роста потребительского спроса
4) Структурные дисбалансы в экономике     
Для недопущения замедления темпов роста казахстанской экономики, дальнейший рост должен быть основан, прежде всего, на технологической модернизации основных фондов, повышении производительности труда, качества  человеческого капитала и институциональной среды.
С учетом указанных рисков определены следующие приоритеты работы в 2014 году.
Первый приоритет. Обеспечение устойчивого роста экономики на уровне 6%.
Во-первых, будет обеспечена макроэкономическая стабильность и координация экономической политики.
С учетом нового курса тенге, для обеспечения макроэкономической стабильности будут приняты меры по сдерживанию роста инфляции. Вклад платных услуг в инфляцию останется на ранее утвержденном уровне 1,2%.
Министерством совместно с отраслевыми государственными органами будут пересмотрены целевые индикаторы роста по всем отраслям экономики.
Основным фактором роста экономики Казахстана в 2014 году станут рост внутреннего спроса и улучшение внешних условий для экспорта. Положительная динамика развития ожидается в отрасли машиностроения, добыче нефти и природного газа, в сфере услуг.
Для поддержки внутреннего спроса в экономике будет обеспечено приоритетное финансирование  государственных и отраслевых программ, которые дают наибольший мультипликативный эффект на рост экономики и занятость.
Во-вторых, для поддержания технологической модернизации отраслей экономики будут приняты меры по росту инвестиций в основной капитал.
За последние четыре года наблюдается чистый отток инвестиционных доходов по ранее вложенным прямым иностранным инвестициям на уровне 22,5 млрд. долл. США в год. В связи с этим, для поддержания долгосрочного роста экономики и главное, трансферта передовых технологий, начата работа по привлечению новой волны прямых иностранных инвестиций.
Для этого будет обеспечено поэтапное внедрение в Казахстане лучших стандартов и принципов ОЭСР, усовершенствовано национальное законодательство в сфере инвестиционной деятельности, в том числе в части привлечения целевых инвесторов в реализацию конкретных проектов обрабатывающего сектора, расширено участие инвесторов в инфраструктурных проектах через механизм ГЧП.
В-третьих, сокращение прямого участия государства в экономике.
С целью повышения эффективности управления государственными активами и обеспечения четкого разделения роли государства и частного бизнеса в экономике начата и будет активизирована приватизация государственных и квазигосударственных компаний.
Создана Правительственная комиссия, проводится детальный анализ государственного и квазигосударственного сектора, выработаны подходы по отбору и передаче организаций с госучастием в конкурентную среду, также готовятся соответствующие изменения в нормативно-правовые акты.
Второй приоритет. Бюджетная политика и планирование.
Бюджетная политика будет направлена на создание условий для устойчивого роста экономики.
Расходы республиканского бюджета на 2014 год запланированы с ростом на 12,1% по сравнению с прошлым годом, в том числе на социальную сферу – на 13,3%.
Проект бюджета на 2015-2017 годы будет формироваться на основе лимитов расходов госорганов и лимитов на новые инициативы.
Будет подготовлен очередной пакет поправок в Бюджетный кодекс, направленный на повышение самостоятельности госорганов при исполнении бюджета, обеспечение гибкости бюджетного процесса.
С учетом ранее данных Вами поручений будет упрощен порядок выделения и освоения целевых трансфертов регионами, а также повышена самостоятельность местных исполнительных органов в реализации местных инвестиционных проектов за счет целевых трансфертов.
При формировании проекта бюджета на следующий трехлетний период будет продолжен тренд снижения дефицита бюджета с 2,4% к ВВП в 2014 году до 1,9% к ВВП в 2016 году.

Третий приоритет. Дальнейшее совершенствование системы государственного планирования.
С учетом одобренных Вами подходов и новых задач, поставленных Вами в Послании по вхождению Казахстана в 30ку самых развитых стран мира, Министерством совместно с государственными органами будет проведена оптимизация государственных и отраслевых программ.
Для обеспечения увязки стратегического и бюджетного планирования будут усовершенствованы форматы стратегического плана государственного органа, бюджетных программ и бюджетной заявки, их содержание должно давать четкое соответствие заявляемых расходов стратегическим направлениям, целям и индикаторам.
Четвертый приоритет. Повышение эффективности  системы государственного управления.
Продолжится работа по дальнейшему совершенствованию системы государственного управления для вхождения Казахстана в 30-ку наиболее развитых стран мира по международным рейтингам эффективности системы государственного управления и уровня коррупции.
В этой связи, будут разработаны соответствующие изменения в законодательство, в том числе по дальнейшему разграничению полномочий между уровнями государственного управления, по усилению финансовой самостоятельности местного самоуправления, повышению ответственности местных органов власти за результаты своей работы. 

Спасибо за внимание!

 

Құрметті алқа қатысушылары!

Президенттің әрбір Жолдауы – еліміз үшін маңызды оқиға болып табылады. Нұрсұлтан Әбішұлы өз Жолдауларында біздің күнделікті өмірімізге қатысты ең басты және негізгі мәселелерді көтереді. Ол Үкіметке айқын бағдарлар береді. Елбасымыз өз Жолдауын жалпы қоғамға, қала мен ауыл тұрғындарына, әрбір азаматқа арнайды.

Биылғы Қазақстан халқына Жолдауында Қазақстан Республикасының Президенті әлемнің 30 дамыған елінің қатарына кіру тұжырымдамасын ұсынды, аталған тұжырымдама ел дамуының жаңа бағытын және нақты істерімізді жүзеге асырудың бағдарламасын айқындайды.

Президент «Қазақстан 2050: Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты биылғы халыққа Жолдауының мәнін ашатын 7 шешуші бағытты атап көрсетті:

1-бағыт. Инновациялық индустрияландыру трендін күшейту мақсатында 2016-2019 жылдарға арналған индустриалды-инновациялық даму бағдарламасы аяқталады. Сонымен бірге геологиялық барлауды дамыту және оған инвестициялар тартуды көздейтін тау-кен өндірісі саласын дамыту жоспары қабылданатын болады.

2-бағыт. Ауыл шаруашылығын дамыту маңызды әрі басты бағыттардың бірі болып қала бермек, оның шеңберінде «Агробизнес 2020» агроөнеркәсіптік кешенді дамыту бағдарламасы және басқа да стратегиялық, бағдарламалық құжаттар түзетіледі және түзету барысында ауыл шаруашылығына жаңа технологияларды енгізу, еңбек өнімділігін арттыру, ауыл шаруашылығы субъектілерінің ұзақ мерзімді қаржыландыру мен өткізу нарықтарына қол жеткізуін қамтамасыз ету бойынша Жолдауда қойылған міндеттер ескерелетін болады.

3-бағыт. Ғылыми қамтымды экономика құру мақсатында қазақстандық ғылымды дамыту және шетелдік инвестициялар мен технологияларды тарту бойынша бірқатар шаралар көзделеді.

Қазақстан ғылымының әлеуетін арттыру үшін заң жобаларының топтамасы әзірленеді, бұл венчурлік қаржыландыру, зияткерлік меншікті қорғау, зерттеулер мен инновацияларды қолдау, сондай-ақ ғылыми әзірлемелерді коммерцияландыру жөніндегі заңнаманы жетілдіруге бағытталады.

Технологиялық парктердің жұмысы жанданады, инжинирингтік және сервистік орталықтарды дамытуға шетелдік инвестициялардың жаңа толқынын тартуға жағдайлар жасалатын болады.

Бұдан басқа алдымызда ғылымды қаржыландыруды кезең-кезеңімен ұлғайту жоспарын бекіту міндеті де бар.

4-бағыт. Инфрақұрылымдық үштаған – агломерацияны, көлікті, энергетиканы қарқынды дамыту. Мемлекет басшысының тапсырмасын іске асыру мақсатында 2013 жылға дейін Астана және Алматы қалаларында агломерацияны қалыптастырудың ұзақ мерзімді жоспары әзірленеді.

Қазіргі заманғы логистика орталықтарын дамыту, автомобиль және теміржол инфрақұрылымын кең ауқымды қайта жаңғырту, халықаралық сауда-саттықты жүзеге асыру кезіндегі кедергілерді алып тастау шаралары қабылданатын болады.

Жасыл экономиканы дамыту мақсатында Назарбаев Университетінің базасында болашақтың энергиясын іздеу және жасау жөніндегі озық әлемдік тәжірибені зерделеу мен енгізу орталығы құрылады. Сонымен қатар, экологиялық таза көліктерді пайдалану мәселелері зерделенеді.

2014 жылдың наурыз айында төртінші мұнай өңдеу зауыты мен атом электр станциясын салу мерзімдері және салынатын орны туралы Мемлекет басшысына баяндама енгізілуі тиіс. Жылдың соңына дейін атом электр станциялары үшін ядролық отын өндіруді ұйымдастыру жөнінде ұсыныс енгізіледі.

5-бағыт. Шағын және орта бизнесті дамыту, жеке меншік институтын нығайту үшін заңнаманы жетілдіру жоспарланып отыр. Сондай-ақ, үдемелі индустриалды-инновациялық даму бағдарламасының жаңа бесжылдығынын ескере отырып, «Бизнестің жол картасы - 2020» бағдарламасы өзекті етілді.

6-бағыт. Оқыту процесіне заманауи бағдарламалар мен оқыту әдістемелерін енгізу, жетекші жоғарғы оқу орындарын автономияға біртіндеп көшіру үшін жағдай жасау, сондай-ақ міндетті медициналық сақтандыруды енгізу жолымен адам капиталының сапалы өсуіне ерекше көңіл бөлінетін болады.

Қазақстандықтардың заманауи мәдениет кластерлерін дамытуды көздейтін Қазақстан Республикасы Президентінің «Мәдени саясат тұжырымдамасы туралы» Жарлығының жобасы әзірленетін болады.

2015-2017 жылдарға арналған бюджет жобасын қалыптастыру шеңберінде мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы көлемін 2015 жылғы 1 шілдеден бастап 25 пайызға, мемлекеттік қызметкерлердің еңбекақысын 2015 жылғы 1 шілдеден және 2016 жылғы 1 шілдеден бастап 15 пайызға, стипендиялар мөлшерін 2016 жылғы

1 қаңтардан бастап 25 пайызға өсіру, азаматтық қызметшілердің еңбекақысын 2015 жылғы 1 шілдеден бастап арттыру көзделетін болады.

Бұдан басқа, Мемлекет басшысы мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін «кедергісіз орта» құруды тапсырды.

7-бағыт. Жергілікті жерлердегі атқарушы органдарының дербестігін көтеру, құжат айналымын қысқарту және мемлекеттік кәсіпорындардың, ұлттық компаниялар мен бюджеттік мекемелердің кадр саясатына меритократия қағидаттарын енгізу мәселелерін қамтитын мемлекеттік институттар жұмысын жетілдіру.

Сондай-ақ, Мемлекет басшысы Үкіметке 2014 жылы жасалатын бір қатар нақты тапсырмалар берді.

Атап айтқанда, ағымдағы жылы экономика өсімін 6-7% деңгейінде, сондай-ақ жан басына шаққандағы ішкі жалпы өнімді 14,5 мың доллардан кем емес деңгейде болуын қамтамасыз ету қажет.

Бұдан басқа, Ұлттық Банкпен және Қазақстан Республикасының басқа да мүдделі мемлкеттік органдарымен бірлесіп инфляцияны орта мерзімді перспективада 3-4% дейін төмендету шаралары әзірленетін болады.

Сонымен қатар, Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес Қаржы секторын дамытудың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасы, Жекешелендірудің 2014-2016 жылдарға арналған кешенді бағдарламасы және «Мәңгілік Ел» патриоттық актісі қабылданатын болады.

Уважаемые участники коллегии!

Таковы основные 7 направлений Послания Президента нашей страны Нурсултана Абишевича Назарбаева «Казахстан – 2050: Единая цель, Единые интересы, Единое будущее». Обращаясь с посланием народу Казахстана Глава государства обратился непосредственно к каждому гражданину нашей страны, к каждому, кто связывает свою жизнь, жизнь своих детей и близких с будущим нашей единой родины, а значит – к каждому из нас! Я уверен, что многих, как и меня, в послании воодушевляет то, что впервые четко сформулирована национальная идея нашей страны «Мәңгілік Ел». Национальная идея Казахстана в XXI веке включает в себя также 7 главных ценностей:

1.     Независимость Казахстана и Астана;

2.     Национальное единство, мир и согласие в нашем обществе;

3.     Светское общество и высокая духовность;

4.     Экономический рост на основе индустриализации и инноваций;

5.     Общество Всеобщего труда;

6.     Общность истории, культуры и языка;

7.     Национальная безопасность и глобальное участие нашей страны в решении общемировых и региональных проблем.

В этой связи, Уважаемые коллеги, мы не можем быть сторонними наблюдателями и ждать, когда кто-то за нас сделает нашу жизнь лучше, а засучив рукава должны эффективно выполнять задачи, поставленные Главой государства перед агропромышленным комплексом нашей страны. Поэтому предлагаю рассмотреть их более подробно.

Так, в соответствии с поручением Главы государства в феврале 2013 года была принята новая программа развития отрасли - «Агробизнес - 2020», которая предусматривает увеличение объемов господдержки АПК в 4,5 раза и позволит привлечь в отрасль не менее 10 трлн. тенге частных средств за период реализации.

Программой наряду с действующими мерами предусматриваются и новые меры господдержки в виде финансового оздоровления, страхования и гарантирования займов перед финансовыми институтами, инвестиционных субсидий, фондирования БВУ, которые в целом облегчат доступ субъектов АПК к финансированию.

В рамках создания законодательной основы новых инициатив программы в январе текущего года Главой государства подписан соответствующий закон.

Этим законодательным актом внесены изменения в 6 кодексов и 9 законов и предусматривается внедрение целого ряда совершенно новых инструментов государственной поддержки аграрного бизнеса, таких как:

возмещение части расходов, понесенных субъектами АПК, при инвестиционных вложениях;

субсидирование затрат перерабатывающих предприятий на закуп сельскохозяйственного сырья;

субсидирование при гарантировании и страховании займов производителей, позволяющее при недостаточности залогового обеспечения получить ему денежный и/или товарный кредит.

стимулирование привлечения работников АПК в сельские населенные пункты по аналогии с работниками социальной сферы и ветеринарии.

Также Закон предусматривает дальнейшее совершенствование системы ветеринарной безопасности и ужесточение ответственности за нарушение ветеринарного законодательства.

Таким образом, закон позволил создать правовую основу реализации задач Программы «Агробизнес-2020».

Как вам известно, в рамках реализации указанной Программы разработано 15 мастер-планов для каждой из подотраслей сельского хозяйства (модернизация ветеринарной системы в соответствии с международными стандартами;стабилизация зернового рынка;развитие коневодства;развитие кормопроизводства;развитие молочного скотоводства;развитие мясного скотоводства;развитие овцеводства;развитие переработки сельхозпродукции;плодоовощеводство;развитие мясного птицеводства;развитие рационального использования земель;развитие свиноводства;развитие семеноводческой отрасли;развитие товарного рыбоводства;развитие системы фитосанитарной безопасности).

Механизм реализации мастер-планов подразумевает четкую разбивку показателей по годам и в разрезе областей и позволяет каждому реализовать найти свое место в программе, реализовать свой инвестиционный проект и построить эффективный агробизнес.

Кроме того, разрабатывается Карта специализации регионов, которая позволит дифференцированно и более эффективно проводить государственную политику в АПК через установку обоснованных бюджетных лимитов на региональные объемы господдержки для производства сельскохозяйственной продукции.

В целом 2013 год для реализации Программы стал организационным, новые механизмы господдержки начнут действовать с текущего года.

В текущем году нам предстоит большая работа.

Общенациональным планом мероприятий, утвержденным Указом Главы государства, для организации выполнения задач, поставленных в Послании Министерству сельского хозяйства предстоит уже в первой половине текущего года скорректировать Программу «Агробизнес - 2020» и другие стратегические и программные документы с учетом следующих задач:

1) внедрение новых технологий в сельском хозяйстве, в том числе в засушливых регионах.

В целях решения данной задачи в рамках Программы «Агробизнес-2020», разрабатываются новые и вносятся изменения в действующие правила предоставления государственной поддержки.

Так, для тех сельхозтоваропроизводителей, которые в своем процессе производства используют новые технологии для повышения урожайности, удоев, привеса предусматривается повышенный норматив субсидий.

Новой мерой, направленной на модернизацию и расширение действующих, строительство новых высокопроизводительных предприятий, использующих новые технологии и оборудование является инвестиционное субсидирование.

2) создание эффективного земельного рынка на принципах прозрачного ценообразования и привлечения инвестиций, предусматривающей обязательства по внедрению передовых технологий, повышению производительности труда.

Для решения данной задачи Министерством разработан ряд системных мер, таких как, введение книги истории полей, установление правил рационального использования и т.д. Все эти меры административно понуждают землепользователей к рациональному использованию земли.

Вместе с тем, эти меры не решают главного вопроса – экономической заинтересованности владельцев в максимально эффективном использовании земли.

В этой связи, планируется совершенствование налогообложения субъектов АПК, данный вопрос обсуждается с заинтересованными госорганами. Также предусматривается создание системы целевой аренды сельхозугодий, предусматривающей обязательства по внедрению передовых технологий, повышению производительности труда, внедрению лучших мировых стандартов.

3) устранение барьеров, препятствующих ведению агробизнеса, процессу кооперации, эффективному землепользованию.

В целях устранения барьеров, препятствующих ведению агробизнеса, процессу кооперации, эффективному землепользованию на системной основе будут проводиться следующие мероприятия:

1. Стандартизация и регламентация государственных услуг.

2. Оптимизация государственных услуг.

3. Автоматизация государственных услуг.

Кроме того, Министерством планируется внести изменения в законодательные акты по вопросам сельскохозяйственной кооперации, которые позволят принять нормы государственной поддержки стимулирующие СХТП к кооперации, а также законодательное закрепление критериев отнесения субъектов АПК к СЗЦ.

4) обеспечение прямого доступа субъектов сельского хозяйства к долгосрочному финансированию.

В рамках Программы «Агробизнес-2020» в целях расширения доступа субъектов агропромышленной отрасли к финансированию, разрабатываются и внедряются механизмы гарантирования и страхования займов, субсидирования ставок вознаграждения финансовых институтов по кредитам, лизингу, инвестиционные субсидии и т.д.

Уже в 2013 году были утверждены правила субсидирования ставок вознаграждения по кредитным и лизинговым обязательствам субъектов АПК для финансового оздоровления, реализация которых продолжится и в последующие годы. На стадии утверждения находится ряд правил по внедрению новых инструментов господдержки, предусмотренных программой.

При этом Программой предусмотрено, что квазигосударственный институт в лице АО «НУХ «КазАгро» будет поэтапно на основе использования собственных и привлеченных средств увеличивать фондирование банков второго уровня, микрокредитных организаций и кредитных товариществ, что в целом будет способствовать обеспечению долгосрочного финансирования сельхозтоваропроизводителей по приемлемым ставкам.

5) создание системы гарантирования и страхования займов.

В рамках в реализации Агробизнес-2020 предусмотрено субсидирование при гарантировании и страховании займов, позволяющее при недостаточности залогового обеспечения получить производителю денежный и/или товарный кредит.

Данный инструмент наряду с расширением доступа сельхозпроизводителей к финансированию, послужит стимулом в привлечении финансовых институтов в процесс активного финансирования сельского хозяйства и увеличат приток частных инвестиций в АПК.

6) расширение научных исследований в сельском хозяйстве и здравоохранении, в том числе создание экспериментальных научно-инновационных кластеров и изучение вопроса засухоустойчивых генно-модифицированных культур.

В рамках поручений Главы государства о реформировании аграрной науки была создана рабочая группа.

Выработано предложение по реформированию науки путем создания научно-образовательного комплекса на базе АО «КазАгроИнновация» и высших учебных заведений аграрного профиля.

В основу функционирования этого комплекса будут заложены основные принципы деятельности Назарбаев Университета.

Объединение отраслевой и вузовской науки позволит сократить имеющийся разрыв между образованием, наукой и практикой и увеличить эффективность государственного управления аграрным бизнесом.

Біздің алдымызға айқын тапсырмалар қойылған. Біздің міндетіміз бизнеспен бірге, оларды орындау болып табылады. Сондықтан да біз «Агробизнес 2020» бағдарламасын және оны іске асыру үшін қабылданған шебер-жоспарларды орындауды басты мақсат етіп отырмыз.

Қорыта айтқанда, Елбасымыздың Жолдауы әрбір мемлекеттік қызметшінің, әрбір Қазақстан азаматының ұлттық мақтанышы. Өйткені ол күшті, қуатты мемлекет құруға, тұрақты экономикалық өсуге, оның ішінде аграрлық секторды өркендетуге бағытталған келелі құжат.

Ендігі жерде біз біліктілігіміз бен кәсіби тәжірибемізді аянбай жұмсап, күш-жігерімізді біріктіре отырып, Мемлекет басшысының тарсырмаларын мүлтіксіз орындауға тиіспіз.

Назар салып тыңдағандарыңызға рахмет!

Құрметті Бақыт Тұрлыханұлы!
Құрметті алқаға қатысушылар!

Бәсекелестік саясаттың негізгі аспектілерін іске асырудың 2013 жылғы қорытындысы бойынша мыналарды атап өткім келеді.
Бірінші. Агенттік тұрақты негізде бәсекелестікті дамытуды тежейтін жүйелі проблемаларды анықтау және оларды жою бойынша жұмыс жүргізеді.
Есепті кезеңде тауар нарықтарына 36 талдау жүргізілді, олардың нәтижелері темір жол көлігі, азаматтық авиация, телекоммуникациялар, отын-энергетикалық кешені жоғары монополияландырылған болып қалып отырғандығын көрсетті. Өз кезегінде, қаржы нарықтары мен өнеркәсіп саласы орташа шоғырландырылған нарықтарға жатады (1-слайд).
Жүргізілген талдау қорытындылары бойынша Үкіметке және мемлекеттік органдарға 30 ұсыныс енгізілді, олардың жартысы іске асыруға қабылданды (2-слайд).
Осы тұста мен біз ұсынған жекелеген тауар нарықтарында бәсекелестікті дамыту жөніндегі ұсыныстарға нақты тоқталғым келіп отыр.
Қазақстан әуежайларының транзиттік тартымдылығын ұлғайту, сондай-ақ олардың рентабельділігін арттыру мақсатында Агенттік әуежайлар үшін өзге қызметтен табыс алу құқығына 5%-дық шектеуді алып тастауға бастама жасады. (3-слайд). Мүдделі мемлекеттік органдармен және бизнес-қауымдастықтарымен жүргізілген жұмыс нәтижесінде Қазақстанның көлік мәселелері жөніндегі заңнамасына тиісті өзгерістер енгізілді.
Қазіргі кезде алғашқы оң нәтижелерді байқауға болады. Мысалы, Астана қаласы әуежайының өзге қызметтен алатын табыс үлесі 2013 жылғы тамыз-желтоқсан айлары кезеңінде 2012 жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда 6%-ға дейін өскен. Бұдан басқа, авиациялық емес қызметті дамытумен байланысты Астана қаласының әуежайы қосымша жаңа қызметтерді енгізуді жоспарлап отыр. Осындай істер Павлодар және Қызылорда қалаларының әуежайларының алдында да тұр. Егер осындай жұмысты экономиканың басқа да салаларында жүргізетін болсақ, онда бұл табиғи монополиялар субъектілерінің тарифтерін тұрақтандыруға жәрдемдесетін болады.
Сондай-ақ, Қазақстанда вагон операторларының қызметі бойынша электрондық ақпараттық алаң (вагондардың электрондық биржасын) құру туралы Агенттіктің ұсынысы қолдау тапты. Біздің көзқарасымызша, бұл қазақстандық жүк жөнелтушілердің жылжымалы құрамды пайдалануының ашықтығы мен тиімділігін арттыруға және парктің жүк вагондарын пайдалану қызметіне бағаны төмендетуге мүмкіндік береді.
Агенттік 2011 жылы басталған табиғи монополиялар саласының реттеліп көрсетілетін қызметтерінде бәсекелестікті дамыту жөніндегі жұмыс жалғастырды. (4-слайд).Өткен жылы жергілікті деңгейде байланыс операторларының телекоммуникация желілерін қосу қызметі шығарылды. Бұдан әрі осы бағыттағы жүйелі жұмысты жүргізу және оларды бәсекелес ортаға шығару тұрғысында орта мерзімді және ұзақ мерзімді кезеңдерге ТМС-тің реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) кешенді талдау жүргізу жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлеу жоспарланып отыр (5-слайд).
Тауар нарықтарын мемлекеттік реттеуді жетілдіру жөніндегі жұмыс шеңберінде Ведомствоаралық жұмыс тобы құрылды, ол Бірыңғай экономикалық кеңістік жағдайларында реттелетін нарықтарда бағаларды реттеудің кезең-кезеңмен күшін жою орынды болады деп таныды.
Трансшекаралық нарықтардағы ахуалға талдау жүргізу бойынша Еуразиялық экономикалық комиссиямен бірлесіп жүргізілген жұмыстарға жеке тоқталып өткім келеді.
Атап айтқанда, шекара маңындағы өңірлердегі азық-түлік тауарларының негізгі топтарының бағалық ахуалын байқау мақсатында Комиссия БЭК елдерінің монополияға қарсы ведомстволарының өкілдері қатарынан бірлескен Жұмыс тобын құрды (6-слайд). Біз Қазақстандағы тауар бағаларын Ресей Федерациясының шекара маңындағы нарықтарындағы бағалармен салыстырдық, қорытындысы бойынша жекелеген өңірлерде импорттық өнімге демпингтік бағаларды белгілеу белгілерінің бар екендігі анықталды.
Импорттық/экспорттық электр энергиясын сатып алуды/сатуды ұйымдастыру бойынша нақты тетіктің болмауына байланысты электр энергиясының бақыланбайтын халықаралық ағындарына орай біз электр энергиясының трансшекаралық нарығына жүргізілген бірлескен тергеуді жүргізуге бастама жасаған болатынбыз (7-слайд). Қазақстанның Бірыңғай энергетикалық жүйесінің жекелеген аймақтарында электр энергиясының тапшы болуына қарамастан, Қазақстан станцияларының электр энергияны Ресей Федерациясына экспорттау фактілері анықталды. Бұл ретте, станциялардың бірінде ішкі нарықта электр энергиясын өткізу бағасына қарағанда төмен баға бойынша босатылады. Бұның шешімін жеткізілетін энергияның бәсекеге қабілетті бағасын ескере отырып, қазақстандық электр энергияны Қазақстанның техникалық оқшауланған Батыс энергия аймағына Ресей желісі арқылы транзитпен жеткізу мәселесін пысықтаудан көруге болады. Осы фактілер Комиссияға жіберілді.
Сонымен қатар, қазіргі уақытта Комиссия Агенттікпен бірлесіп халықаралық роуминг қызметі нарығына талдау жүргізуде, оның шеңберінде мүмкіндігінше төмендету және соның салдарынан БЭК аумағында роумингтік ставкалардың күшін жою мәселесі қаралатын болады. Одан әрі қаралып отырған мәселені құрайтын экономикалық, техникалық және заңнамалық құрамдауыштарына бағалау жүргізу жоспарланып отыр, оның нәтижелері Қазақстанның, Ресейдің және Белоруссияның салалық заңнамаларын салыстыруға және жақындатуға мүмкіндік береді. Бұдан басқа, мұндай мәселені шешуде Еуразиялық одақтың оң тәжірибесі бар.
Нарыққа қатысушылардың бәсекелестікке қарсы әрекеттері фактілерін уақтылы анықтау мақсатында ТМД елдеріндегі дәрілік заттар, Кеден одағының шекара маңы өңірлеріндегі азық-түлік тауарлары бағаларына бірлескен мониторинг жүргізу бойынша жұмыс басталды және мұнай өнімдері бағаларының ғаламдық мониторингі үшін монополияға қарсы ведомстволар арасында ақпарат алмасу деректерінің бірыңғай базасын құру жөніндегі мәселе пысықталуда.
Екінші. Монополияға қарсы заңнаманың бұзылуының алдын алу, анықтау және жолын кесу бойынша жұмыс жалғастырылды.
Өткен жылы 171 тергеу аяқталды, бұл ретте бұзушылықтар анықталған тергеулер санының артып отырғаны байқалады. Егер өткен жылы мұндай тергеулер 128 болса, 2013 жылдың қорытындысы бойынша 160 тергеу болып отыр. Осылайша, 2013 жылы аяқталған тергеулердің жалпы санынан бұзушылықтарды анықтай отырып аяқталған тергеулердің үлес салмағы 93,6%-ды құрады, бұл алдыңғы жылға қарағанда 4,2%-ға артық.
Мысалы, ағымдағы жылы Агенттік кейбір мұнай өнім берушілердің мұнай өнімдерін өндіру қызметіне қолжетімділігін шектеуден көрінетін өзінің үстем жағдайын теріс пайдалану, сондай-ақ жекелеген нарық субъектілеріне артықшылық жағдайлар жасау фактісі бойынша «АНПЗ» ЖШС-ға қатысты тергеу жүргізді.
«Богатырь Көмір» ЖШС өзінің үстем жағдайын теріс пайдалана отырып, маңызы бiрдей келiсiмдерге әртүрлi талаптар қойған және жекелеген сатып алушыларға көмір жеткізуге шарт жасасудан негізсіз бас тартқан. 775,7 млн. теңге сомасында монополиялық табысын тәркілей отырып, болжамды айыппұл сомасы 537 мың теңгені құрады. Материалдар сотта қаралуда.
Сондай-ақ, «Шымкент Цемент» АҚ мен «Стандарт цемент» ЖШС-ның, «Central Asia Cement» АҚ-ның, «Бұқтырма цемент компаниясы» АҚ мен «Семей цемент зауыты» ЖШС-ның іс-әрекеттерінде цемент бағасын келісе отырып көтеру бөлігінде бәсекелестікке қарсы келісілген іс-әрекеттер ретінде шоғырландырылған. Айыппұлдың жалпы сомасы 372 млн теңгені құрады. Бүгінгі күні 2 нарық субъектісі әкімшілік жауапкершілікке тартылды, бюджетке 1,6 млн. теңге сомасында айыппұл төленді.
«Ксеll» АҚ мен «МобайлТелекомСервис» ЖШС-ға қатысты тергеу жүргізу барысында аталған ұялы операторларының абоненттердің келісімінсіз «Әрқашан байланыста» қосымша қызметін күштеп таңуы анықталды. Ұялы байланыс операторларына қатысты қозғалған әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер қарау үшін сотқа жіберілді.
Жалпы бұзушылық түрлерінің құрылымы 8-слайдта көрсетілген.
Сонымен бірге, мемлекеттік органдар тарапынан жол берілген монополияға қарсы заңнаманы бұзушылық санының өсуі алаңдатушылық тудырады. Агенттіктің деректері бойынша 2012 жылы 24 тергеу жүргізілсе, 2013 жылы 44 тергеу жүргізілген. Бұл ретте, 2013 жылы жүргізілген 44 тергеудің 41-і монополияға қарсы заңнаманы бұзу фактілері анықтала отырып аяқталған. Мемлекеттік органдарға монополияға қарсы ден қою шаралары қолданылды, осыдан кейін бәсекелестікті шектейтін аталған актілердің күші жойылды. Мысалы, мұндай жағдайлар мұнай және газ, төтенше жағдайлар, көлік және коммуникация, ТМРА-ның өңірлік бөлімшелерінде және басқа да мемлекеттік органдарда байқалды.
Монополияға қарсы заңнаманы бұзғаны үшін өткен жылы бюджетке түскен түсімдер сомасы шамамен 250 млн. теңгені құрады (2012 жылы бюджетке түскен түсім сомасы 1305,8 млн. теңгені құрады). Сот практикасына келетін болсақ 9-слайдта Агенттіктің сот процестеріне қатысу көрсеткіштері көрсетілген. 2013 жылы біздің пайдамызға шешіліп, жеңген істердің үлесі 75%-ды құрады. 2012 және 2013 жылдардағы нұсқамалар мен әкімшілік іс жүргізулер саны 10-слайдта көрсетілген.
Үшінші. Бәсекелестік мәселелері жөніндегі заңнама жетілдірілді.
Монополияға қарсы ведомство қызметінің тиімділігін арттыру, сондай-ақ нарық субъектілеріне әкімшілік жүктемені төмендету мақсатында 2013 жылғы наурызда бәсекелестік мәселелері бойынша елдің қолданыстағы заңнамасына бірқатар түзетулер енгізілді, олар 11-слайдта көрсетілген.
Бұдан басқа, Кеден одағы елдерінің Бәсекелестіктің бірыңғай қағидаттары мен қағидалары туралы келісімін іске асыруда Агенттік ЕЭК-мен бірлесіп бірқатар нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу және қабылдау бойынша белсенді жұмыс жүргізді. Атап айтқанда, Агенттіктің қатысуымен Бәсекелестік туралы модельдік заң әзірленді, оған 2013 жылғы 24 қазанда Минск қаласында өткен Еуразиялық экономикалық комиссияның Жоғарғы кеңесінің кезекті отырысында үш Мемлекеттің басшылары қол қойды.
Төртінші. Агенттік тұрақты негізде экономикалық шоғырлануға өтініштерді қарау және мемлекет қатысатын кәсіпорындарды құру жолымен тауар нарықтарындағы ахуалдарға бақылауды жүзеге асырды.
Қаралған өтінішхаттардың саны 12-слайдта көрсетілген. Агенттік 2009 жылдан басталған мемлекеттің бизнеске қатысуының негіздемесі мен орындылығын талдау бойынша жұмысты жалғастыруда.
Жалпы «Бәсекелестік туралы» Қазақстан Республикасының Заңын әкімшілендіру кезеңінде Агенттік квазимемлекеттік сектор субъектілерінің одан әрі жүргізетін қызметіне 5668 өтінішхат қарады. 445 кәсіпорынға бас тартылды, алайда бүгінгі күні алдын ала жүргізілген мониторинг нәтижесі бойынша шамамен 200 кәсіпорын субъективті және объективті себептермен әлі күнге дейін бәсекелес ортаға берілмеген (13-слайд).
Осыған орай, сондай-ақ квазимемлекеттік секторды және мемлекеттік жылжымайтын мүлік ұйымдарын жекешелендіру мәселесі бойынша Мемлекет басшысының тапсырмаларын орындау үшін арнайы Комиссия құрылды. Қазіргі кезде Мемлекет басшысының тапсырмаларын іске асырудың негізгі тәсілдері қаралды, Жекелеген мемлекеттік кәсіпорындарды, квазимемлекеттік компанияларды және стратегиялық сипатқа ие емес өзге де ұйымдарды жекешелендіру жөніндегі жол картасы бекітілді. Мемлекет бақылайтын мемлекеттік кәсіпорындардың, ұлттық басқару холдингтерінің, ұлттық холдингтердің, ұлттық компаниялардың ағымдағы құрылымына талдау жүргізілді. Сонымен қатар, біздің Агенттіктің оң қорытындысын алмаған кәсіпорындар енгізіле отырып) жекешелендірілуі тиіс квазимемлекеттік сектор субъектілерінің тізбесі қалыптастырылды, оны жекешелендіру бойынша шешім қабылдау үшін Комиссия қарайтын болады.
Құрметті әріптестер, қазіргі уақытта оларды қаржыландыру мемлекеттік бюджет есебі негізінде жүзеге асырылатын жаңа әлеуметтік объектілерді (ауруханалар, бала бақшалар, театрлар және т. б.) ашу есебінен квазимемлекеттік сектор субъектілері санының өсіп отырғандығын атап өткім келеді. 2013 жылы монополияға қарсы органның құрылуға келісімін алған коммуналдық мемлекеттік кәсіпорындардың жалпы санының шамамен 90%-ы әлеуметтік бағдарланған секторға тиесілі.
Біздің көзқарасымызша, азаматтық құқық нормаларына сәйкес мұндай заңды тұлғалар мемлекеттік мекемелер нысанында ашылуы тиіс. Осы мәселені біз жақын арада өткен Үкімет отырысында талқыладық, осыған байланысты Агенттік қолданыстағы әдістерді, сондай-ақ мемлекеттің кәсіпкерлік қызметке негізсіз қатысуын қысқартуға бағытталған заңнамаларды жетілдіруді жоспарлап отыр.
Сондай-ақ Үкімет отырысында мемлекеттік сатып алуды қоспағанда, сатып алудың барлық түрлері үшін міндетті болып табылатын Сатып алудың бірыңғай заңын әзірлеу бойынша Агенттіктің бастамасы қолдау тапты. Бұл Қазақстан Республикасының сатып алу жүйесіндегі ыдыраңқылық және бірыңғай тәсілдердің болмауына байланысты болып отыр. Осы жүйені шартты түрде мынадай түрлерге бөлуге болады: ұлттық компаниялардың сатып алуы; жер қойнауын пайдаланушылардың сатып алуы; табиғи монополиялар субъектілерінің сатып алуы және басқалар. Жоғарыда тізбеленген түрлердің әрқайсысының өзіндік қағидалары бар. Жалпы, мұндай бөлуді сатып алуды жүзеге асыратын тапсырыс берушілер қызметінің ерекшеліктері түсіндіреді (14-слайд).
Алтыншы. (15-слайд) Халықаралық ынтымақтастық жандандырылды. Осы бағыт шеңберінде қабылданған шаралар слайдта берілген.
Жалпы қол жеткізілген нәтижелер Дүниежүзілік экономикалық форум (ДЭФ) жариялаған Жаһандық бәсекеге қабiлеттiлiк индексiнiң 2013 — 2014 жылдарға арналған рейтингiсiнде Агенттіктің құзыретіне кіретін көрсеткіштер бойынша ұстанымдарды нығайтуға жәрдемдесті (16-слайд).
Алайда, «жергiлiктi бәсекенiң қарқындылығы» индикаторы бойынша ұстанымның 7 тармаққа төмендеуі байқалады. Аталған мән-жай елдің экономика салаларында және өңірлерінде бәсекелестіктің даму деңгейін көрсететін нысаналы индикаторлардың болмауымен де байланысты болып отыр. Осыған байланысты, Агенттік екі: «Өңірлік бәсекенің қарқындылығы» және «Экономиканың негізгі салаларын монополиялау деңгейі" индикаторларының есебін көздейтін Қазақстан Республикасында бәсекелестіктің даму деңгейін айқындау әдістемесін әзірлеп, бекітті. (17-слайд).
Жетінші. Ел басшылығының тапсырмаларын орындау (18 және 19-слайдттар).
1. Мемлекет басшысының тапсырмасына бойынша біз тұрғын үй құрылысы нарығындағы ахуалға талдау жүргіздік, нәтижелері бойынша бағаның негізсіз өсуіне жол бермеу және құрылыс нарығында бәсекелестікті дамыту жөнінде бірқатар ұсыныстар дайындадық. Осы ұсыныстар Агенттік әзірлеген Астана қаласында тұрғын үй бағасын оңтайландыру жөніндегі кешенді жоспардың негізі ретінде алынды.
2. Бұрын, Мемлекет басшысы Агенттікке «Астанаэнергосервис» АҚ-ның және оның еншілес ұйымдарының жұмысының тиімділігі мен орындылығын қарауды тапсырған болатын. Талдау қорытындысы бойынша «Астанаэнергосервис» АҚ-ның одан әрі жұмыс істеуі орынды болады деп танылды. Бұл ретте одан әрі жүргізетін қызметіне бас тартылған «Астанаэнергосервис» АҚ-ның еншілес ұйымы «Астанастройэнерго» ЖШС-ны бәсекелестік ортаға беру жөніндегі Агенттіктің бұйрықтарын орындау қажеттігі де атап өтілді.
3. Агенттіктің инфляциялық үдерістерді тежеуде қосқан үлесі Тарифтердің және әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларына бағаның негізсіз өсуіне жол бермеу, оларды сатқан кезде алыпсатарлық мәмілелерді болдырмау жөнінде ұзақ мерзімді шаралар кешенін іске асыруы болып табылады. Осы мақсатта азық-түлік тауарлары нарығындағы бағалық ахуалдың мониторингі бойынша жұмыс жүргізеді, қазіргі уақытта ол жеткілікті деңгейде тұрақты болып отыр. Бұдан басқа, аграрлық азық-түлiк нарықтарына талдау жүргізіледі, монополияға қарсы заңнаманың бұзылуы анықталады және жолын кеседі. 2013 жылы 10 талдау жүргізілді, нәтижелері бойынша 12 субъектінің іс-әрекеттерінде монополияға қарсы заңнаманы бұзу фактілері белгіленді. Бағалық сөз байласу, үстем жағдайын теріс пайдалану, жосықсыз бәсеке фактілері бойынша 11 әкімшілік іс қозғалды (20-слайд). Болжамды айыппұл сомасы шамамен 60 млн теңгені құрайды.

Құрметті Бақыт Тұрлыханұлы, әріптестер!

Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың «Қазақстан жолы — 2050»: Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ" атты Қазақстан халқына Жолдауының ережелерін, сондай-ақ стратегиялық бағыттарды ескере отырып, Агенттік үшін алдағы кезеңде мынадай міндеттерді шешу басымдылық алады. (21-слайд).
Бірінші. Тауар нарықтарын монополиясыздандыру, бәсекелестік ортаның жай-күйін жақсарту. Осы мақсаттарда:
тауар нарықтарына талдау жүргізу, адал бәсекелестік қатынастарды дамытуға кедергі келтіретін тосқауылдарды анықтау;
оларды бәсекелестік ортаға шығару тұрғысынан табиғи монополиялар саласының реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) кешенді талдау жүргізу жөніндегі іс-шаралар жоспарының жобасын Үкіметке енгізу;
Экономиканың негізгі салаларын монополиялау және сарапшыларды тарта отырып өңірлік бәсекелестіктің қарқындылығы деңгейін айқындау әдістемесін жетілдіру және оны Үкіметке қарауға енгізу;
қызметтердің жекелеген түрлерін алып тастау мақсатында реттелетін нарықтарға тексеру жүргізу бойынша және қызметтердің тиісті тізбесін әзірлеу бойынша ұсыныстар әзірлеу жоспарланып отыр.
Екінші. Тауар нарықтарындағы ахуалға бақылауды күшейту, оның ішінде мемлекеттің негізсіз қатысуына жол бермеу. Осыған байланысты:
экономикалық шоғырлануға бақылауды қамтамасыз ету жоспарланып отыр. Осы мақсатта Агенттік Агенттіктің функцияларын, оның ішінде осы мемлекеттік қызметті автоматтандыру бойынша жұмысты жалғастыруды жоспарлап отыр;
мемлекеттік сатып алу мәселелерін қоспағанда, Сатып алу туралы бірыңғай заң әзірлеу бойынша мәселені пысықтау;
«Самұрық-Қазына» ҰӘҚ" АҚ-ның Сатып алу қағидаларынан тапсырыс берушілердің сатып алынатын тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтердің белгілі бір тауар нарығында үстем (монополиялық) жағдайға ие тұлғадан тікелей шарт жасасу жолымен сатып алуды жүзеге асыру құқықтарын алып тастау бойынша мәселені қарау;
мемлекеттің бизнеске қатысуының негіздемесі және орындылығы, квазимемлекеттік сектор және мемлекеттік жылжымайтын мүлік объектілерін оңтайландыру мәселелері бойынша жұмысты жалғастыру;
Жекешелендірудің 2014 — 2016 жылдарға арналған кешенді жоспарына ұсыныстар жіберу жоспарланып отыр.
Үшінші. Қолжетімді баға бойынша қаржы қызметін ұсынуды қамтамасыз ету мақсатында қаржы қызметі өнім берушілері арасында тең жағдай жасау.
Агенттік нарықтарға жүргізілген талдау нәтижелерінің негізінде қаржы секторын дамытудың 2030 жылға дейінгі кешенді тұжырымдамасына енгізу үшін қаржы қызметтері нарығына кіру тосқауылдарын төмендету бойынша, қаржы ұйымдары қызметіне тең жағдай жасау бойынша тиісті ұсыныстар әзірленетін және енгізілетін болады.
Төртінші. Мемлекеттік органдардың бәсекелестікке қарсы іс-әрекеттерімен келтірілетін залалды болғызбау.
Осыған байланысты орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдардың монополияға қарсы заңнаманы бұзуын анықтау және олардың жолын кесу бойынша жұмыс күшейтілетін болады.
Бесінші. Монополияға қарсы заңнаманың тиімді құқық қолданылуын қамтамасыз ету.
Осы міндетті іске асыруда бизнесті жүргізу үшін тиімді құқықтық алаң құруға қабілетті монополияға қарсы заңнаманы одан әрі жетілдіру жоспарланып отыр. Атап айтқанда, Бәсекелестік туралы модельдік заңды ұлттық заңнамаға енгізу .
Бұдан басқа, нарық субъектілерінің монополияға қарсы заңнаманы бұзуының алдын алу, анықтау және жолын кесу бойынша жұмысты күшейту күтіледі, осыған байланысты Агенттікті институционалдық күшейту мәселесі қаралатын болады.
Қорытындылай келе, орталық аппараттағы қызметкерлер саны 80 адамды, өңірлерде 120 адамды құрайтындығын атап өткім келеді, сонда да тауар нарықтарына кемсітусіз кіруді қамтамасыз ету бойынша қойылған міндеттер толық көлемде іске асырылатын болады.
Назарларыңызға рахмет!

www.azk.gov.kz

Құрметті Серік Нығметұлы!

Құрметті әріптестер!

Газ секторының негізгі мақсаты ішкі нарық қажеттілігін толық қамтамасыз ету үшін және энергетикалық тәуелсіздіктің жоғарғы деңгейіне жету үшін халықаралық транзит көлемі мен газ ресурстарын оңтайлы қолдану, көмірсутек шикізатын өндіру мен қайта өңдеу деңгейін ұлғайтудың әлеуметтік-экономикалық тиімділігін арттыру болып табылады.

                Қазақстан Республикасының геологиялық газ ресурстары (Каспий шельфінде ашылған жаңа кен орындарын есепке алғанда) 6-7 трлн. текше метрден асады. Шығарылатын қор көлемі 3,8 трлн. текше метрден жоғары.

Теңіз, Қарашығанақ, Қашаған кен орындарының қоры Қазақстанның барлық қор көлемінің 75 пайызды құрайды.

В целях создания эффективной системы гражданско-правового регулирования отношений субъектов газового рынка, в январе 2012 года был принят Закон «О газе и газоснабжении», определяющий правовые и экономические основы регулирования общественных отношений в сфере газа и газоснабжения в Республике Казахстан.

С целью создания в республике единой системы снабжения газом, Правительством Республики Казахстан в июле 2012 года был определен Национальный оператор на рынке газоснабжения, c особым правовым статусом и правом преимущественного приобретения сырого и товарного газа.

В целях реализации основных положений Закона «О газе и газоснабжении» в 2012 году были приняты Правила определения цены сырого и товарного газа, приобретаемого Национальным оператором в рамках преимущественного права государства и Правила определения предельных цен оптовой реализации товарного и сжиженного нефтяного газа на внутреннем рынке.

К сожалению, практика показала, что при разработке Правил не была учтена некоторая специфика газового рынка, в связи с чем, имелись определенные недоработки в формуле определения цен сырого и товарного газа, приобретаемого Национальным оператором, а также в формуле определения предельных цен оптовой реализации товарного газа.

Министерством нефти и газа совместно со специалистами компаний, осуществляющих операции по купле-продаже газа на внутреннем рынке, была проведена аналитическая работа по внесению изменений и дополнений в вышеуказанные Правила.

По цене покупки газа у недропользователей.

В соответствии с Законом Республики Казахстан «О газе и газоснабжении», Республика Казахстан имеет преимущественное право перед другими лицами на приобретение отчуждаемого сырого газа, принадлежащего недропользователям, а также товарного газа, произведенного недропользователями в процессе переработки ими сырого газа.

В целях недопущения приобретения газа у недропользователей по завышенным ценам в Правила были внесены изменения в части методики расчета цен недропользователей и применения снижающего коэффициента к себестоимости добычи и переработки газа (ППРК №1278 от 29 ноября 2013г).

Ожидается, что предлагаемые изменения приведут к снижению стоимости газа для национального оператора, что способствует достижению цели безубыточности и положительно отразится на конечных ценах реализации газа на внутреннем рынке РК.

В декабре 2013 года в рамках реализации преимущественного права государства Министерством был продлен срок действия действующих цен приобретения товарного газа у недропользователей до 1 мая 2014года.

В настоящее время ведется активная работа по экспертизе представленных расчетов цен от недропользователей. После проведения экспертизы национальным оператором будут заключены договоры купли-продажи газа по ценам, утвержденным Министерством.

По предельной оптовой цене.

Как уже было отмечено, в настоящее время в Правила определения предельных цен оптовой реализации товарного и сжиженного нефтяного газа на внутреннем рынке вносятся изменения и дополнения, которые позволят исключить формулу цены, определять цену по каждому региону в привязке к закупочным ценам, а также предусматривают безубыточную деятельность Национального оператора.

Одновременно, на заседании Межведомственной комиссии по развитию нефтегазовой и энергетической отраслей от 25 декабря 2013года было принято решение о сохранении до 1 мая 2014 года существующих цен на газ на уровне 2013 года и схемы поставки товарного газа на внутренний рынок от недропользователей газораспределительным организациям.

Схема ценообразования на газ

Только национальный оператор в лице АО «КазТрансГаз» закупает газ по закупочным ценам у недропользователей для дальнейшей его реализации по оптовым ценам АО «КазТрансГаз Аймак» и АО «КазТрансГаз-Алматы», которые, в свою очередь, реализуют газ по розничным ценам конечным потребителям на безубыточной основе.

При определении оптовых цен для каждой области использовался отдельный подход для каждой области с учетом социальных аспектов, наличия/отсутствия ресурсов газа в регионе, а также текущего уровня цен на газ.

Предлагаемая концепция ценообразования не предусматривает получение прибыли Национальным оператором ни в одном регионе.

Следует отметить, что даже при предлагаемых уровнях цен на газ национальный оператор будет нести убытки от реализации газа на внутреннем рынке (вследствие реализации газа для потребителей г. Алматы и Алматинской области ниже себестоимости).

Далее представлены примеры расчетов оптовых цен реализации товарного газа по областям с указанием добычи, производства и потребления газа. Для рассмотрения возьмем Мангистаускую область.

По итогам 2013 года добыча газа в области составила 1,3 млрд.м3.

Основными поставщиками газа потребителям области являются такие недропользователи, как АО МНК «КазМунайТениз», ТОО «КазГПЗ», ТОО «Каракудукмунай» и др.

Объем потребления газа по Мангистауской области в 2013 году составил 2 553,0 млн.куб.м. газа. Крупнейшим потребителем газа является ТОО «МАЭК-КазАтомПром».

В этой связи, основной базой поставки газа для ТОО «МАЭК-КазАтомПром» является газ месторождения Тенгиз (ТОО «Тенгизшевройл», Атырауская область).

В настоящее время уровень оптовых цен в Мангистауской области характеризуется большим разбросом ценот 1 580 тг/тыс.м3 в Бейнеуском районе до 10 500 тг/тыс.м3 для МАЭК-Казатомпром.

Согласно предлагаемому механизму оптовая цена для Мангистауской области рассчитана как средневзвешенная цена покупки товарного газа у недропользователей.

Единую оптовую цену для Мангистауской области на 2014 год предлагается установить на уровне средневзвешенной закупочной цены плюс средневзвешенный тариф на магистральную транспортировку. Данная цена формируется на основании объемов поставок газа недропользователями области, закупочной цены и затрат на покупку газа.

На данном слайде представлена таблица прогнозных предельных цен оптовой реализации товарного газа на 2014 год, в которой отображены изменения цен на внутреннем рынке по областям, а также указаны темпы роста оптовых цен.   

Структура розничной цены природного газа складывается исходя из покупной цены газа и затрат газораспределительных организаций. С экономической точки зрения природный газ является таким же товаром, как и любой другой, т.е. через цену возмещаются расходы недропользователей на добычу газа, переработку на заводе, транспортировку и реализацию газа конечным потребителям, в т.ч. и населению.

Таким образом, проводимая Министерством работа по формированию ценовой политики в сфере газоснабжения, безусловно, окажет положительное влияние на развитие газовой отрасли, позволит обеспечить бесперебойное снабжение товарным газом всех потребителей, а также эффективно осуществлять государственную политику в сфере газа и газоснабжения.

90% добываемого в РК газа – это попутный газ. Из нефтегазовых месторождений вначале добываются жидкие фракции УВС. С этой целью в настоящее время часть добываемого попутного нефтяного газа порядка 30% закачивается обратно в пласт для поддержания пластового давления, около 15% используется на собственные технологические нужды, выработку электроэнергии, в т.ч. сжигание газа. Порядка 55% составляет производство товарного газа. При этом наблюдается значительный рост объемов обратной закачки (до 30%) и  объемов внутреннего потребления товарного газа (по данным акиматов областей) относительно текущих показателей, что может привести к  возникновению дефицита газа к 2024 году.

Учитывая, что, в основном, добываемый газ является попутным, динамика добычи и производства товарного газа определяется темпами добычи нефти. Согласно прогнозному балансу производства и потребления товарного газа, представленному на слайде, валовый уровень добычи газа к 2030 году составит 54,1 млрд. куб.м., что на 25% выше объема добычи в 2013 году.

Уважаемый Серик Ныгметович!

По Вашему поручению мы приступили к разработке Концепции развития газовой отрасли Республики, где в том числе будет проанализирована ситуация с возможным дефицитом газа на внутреннем рынке. В данной Концепции необходимо будет предусмотреть ряд критериев по определению приоритетности газификации тех или иных районов, населенных пунктов и вновь вводимых промышленных  и других объектов . Соответственно, в результате этого баланс газа может меняться.

Вместе с тем, необходимо отметить, что будут проведены работы по предупреждению возможного дефицита газа на внутреннем рынке РК:

- активизация геологоразведочных работ и ввод в эксплуатацию новых газовых месторождений;

- рассмотрение возможности внедрения единой инфраструктуры по подготовке газа, добываемого разными недропользователями(Каламкас-море, Жемчужины и др.);

- диверсификация транспортной инфраструктуры по поставкам газа на внутренний рынок (перемычки Магистральных газопроводов Союз и САЦ)

- и других меры

Спасибо за внимание.

Құрметті Серік Нығметұлы!
Құрметті Үкімет мүшелері!

Сіздердің қарауларыңызға 2013 жылға арналған нақтыланған бюджетті іске асыру туралы Үкіметтің қаулы жобасы енгізіледі.
Іске асыру туралы қаулы жобасымен бюджеттің теңгерімділігін қамтамасыз етуге және Мемлекет басшысының тапсырмаларын іске асыруға бағытталған 2013 жылғы бюджетке енгізілген өзгерістер орындауға қабылданады.
Бюджетті нақтылау туралы заңды Парламент Сенаты
21 қарашада мақұлдады және қазіргі уақытта Мемлекет Басшысының қол қоюында.
Нақтыланатын бюджеттің негізгі параметрлеріне қысқаша тоқталуға рұқсат етіңіздер.
2013 жылға арналған республикалық бюджет түсімдері  
5 242,5 млрд. теңге көлемінде немесе ағымдағы бюджетпен
(5 228,4 млрд. теңге) салыстырғанда 14,4 млрд. теңгеге өсумен айқындалды.
Ұлттық қордан кепілдендірілген трансферттің мөлшері  бекітілген 1 380 млрд. теңге деңгейінде сақталады.
Республикалық бюджет шығыстары ағымдағы бюджетпен салыстырғанда 65,6 млрд. теңгеге төмендей отырып
6 033,4 млрд. теңге сомасында көзделіп отыр
Қаралып отырған қаулы жобасы Бюджет кодексінің талаптарына сәйкес қалыптастырылды, ол жергілікті атқарушы органдарға берілетін нысаналы трансферттердің сомалары, 2013-2015 жылдарға арналған басым республикалық бюджеттік инвестициялар тізбесі және 2013 жылға арналған мемлекеттік тапсырмалар тізбесі бойынша нақтылау кезінде жүргізілген өзгерістерді қамтиды.
Жобада бюджет қаражатын игеруді жақсарту мақсатында бағдарламалар мен кіші бағдарламалар ішінде бұрын жүргізілген қайта бөлулер ескерілді.
Осы қаулы жобасын мақұлдауларыңызды сұраймын.

Құрметті Серік Нығметұлы!

Құрметті Үкімет мүшелері!

Бүгін Сіздердің қарауыңызға макроэкономикалық көрсеткіштер болжамын түзетудің және бюджеттің кіріс бөлігіне іс жүзіндегі түсімдерге сүйене отырып есептеулерді нақтылауға және ағымдағы жылғы11 қазанда Үкімет отырысында айтылған Мемлекет басшысымен тапсырмалары ескере отырып, ағымдағы жылдың 9 айының қорытындысы бойынша шығыстар бойынша атқарылуының негізінде қалыптастырылған 2013 жылға арналғанреспубликалық бюджетті нақтылау бойынша ұсыныстар шығарылып отыр.

Аталған нақтылаудың негізгі міндеті жылдың қорытындысы болжанатын қосымша түсімдерді және күтілетін бюджет қаражатының толық игерілмеуді, экономиканы қосымша ресурстармен қамтамасыз ететін және оң макроэкономикалық әсер ететін ірі инвестициялық жобаларды жүзеге асыру жолымен ұтымды пайдалану болып табылады.

Бұдан басқа, 790,6 млрд. теңгені құрайтын республикалық бюджеттің тапшылығы 80 млрд. теңгеге немесе 0,2 % төмендетілетін болады.

Осылайша, игерілмеудің теріс салдарлары жоғарыда аталған шаралармен барынша нивелирленетін болады.

Өз кезегінде, әкімшілерге игерілмеу нәтижесінде азайтылатын шығыстардың 2014 жылы қалпына келтірілмейтінін түсіну қажет. Барынша жұмыла жұмыс істеу және көзделген қаражат шегінде қойылған міндеттерді шешу қажет.

Енді қысқаша ағымдағы жылға арналған әлеуметтік экономикалық даму болжамына енгізіліп отырған негізгі өзгерістер бойынша.

Болжам:

- Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің 2012 жылғы Жалпы ішкі өнімнің көлемі бойынша есепті деректерін. Мәселен нақтылаудың нәтижесінде болжамды база номиналды мәнінде 128,5 млрд. теңгеге ұлғайтылды.

- 2013 жылдың 9 айындағы экономика салаларының қалыптасқан даму үрдістерін. Мәселен тау-кен және өңдеу өнеркәсібінің кейбір салалары бойынша төмендеу жағына қарай түзету жүргізілді. Көмір мен лигнитті өндіру саласында 4,6 пайыздық тармаққа, қара металлургия саласында - 13,0 пайыздық тармаққа және мұнайды қайта өңдеу саласында - 3,7 пайыздық тармаққа өсу қарқыны төмендеді.

Сонымен қатар, серпінді даму қарқынына байланысты машина жасау мен ақпарат және байланыстың өсуі тиісінше 7,0 және 3,0 пайыздық тармаққа ұлғайды. Осы аталған салалардағы елеулі ұлғайту нысаналы индикаторларды төмендеу жағына түзету жүргізілген салалардағы қолайсыз үрдісті нивелирлейді.

Бұдан басқа, болжанып отырған астықтың жоғары шығымына орай ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіруде болжамды көлемдердің 111,6%-дан 112,2%-ға 0,6 пайыздық тармаққа артуы күтіліп отыр. Tауар нарықтарындағы әлемдік бағаның өзгеруіне байланысты, мұнайдың бір барреліне әлемдік бағаның болжамдық деңгейі 106,3 АҚШ долларына дейін ұлғайды. Мәселен, алдын ала есептеулер бойынша соңғы 9 айда мұнайдың орташа бағасы бір барреліне 108,7 АҚШ доллары деңгейінде қалыптасты және мұнайдың бағасы бір барреліне 100 АҚШ доллары деңгейінде сақталған жағдайда 2013 жылдың қорытындысы бойынша орташа жылдық баға бір барреліне 106,3 АҚШ доллары шегінде күтіледі.

Бұл ретте металдар бағасының жиынтық болжамды индексі 93,8%-ға дейін төмендеген. Төмендеу алтынның болжамды бағасының 19,3%-ға, алюминийдің – 11,2%-ға, мыстың – 10,6%-ға, мырыштың – 7,1%-ға азаюы есебінен болып отыр.

Жоғарыда аталғанды назарға ала отырып, 2013 жылыЖалпы ішкі өнімнің номиналды көлемі 34 444,3 млрд. теңгені құрайтын болады, бұл мамырдағы мақұлданған көрсеткішке қарағанда 153,3 млрд. теңгеге, оның ішінде базаныңәсері есебінен 128,4 млрд. теңгеге, Жалпы ішкі өнім дефляторының 107,0%-дан 107,1%-ға дейін 24,9 млрд. теңгеге өсуі әсері есебінен жоғары.

Жалпы 2013 жылы Жалпы ішкі өнімнің нақты өсімі жоспарланған алты пайыздық деңгейде болжанады.

Бұдан басқа, сыртқы сауда көрсеткіштерінің болжамы түзетілді. 2013 жылы экспорт көлемі 87 536,7 млн. АҚШ доллары шегінде болады,бірінші кезеңмен салыстырғанда экспорт 12 269,6 млн. АҚШ долларына қысқарды, импорттың көлемі 2 661,4млн. АҚШ долларына ұлғайды және 53 834,0 млн. АҚШ долларын құрайтын болады.

Мұнай мен металдардың болжамды бағасының өзгеруінен басқа, 2012 жылыэкспорт бойынша есепті деректердің 5 143,6 млн. АҚШ долларына төмендеу жағына қарай және импорттың 1 677,8млн. АҚШ долларына ұлғаю жағына қарай нақтылануы түзету үшін негіз болып отыр.

Экономика салаларының тұрақты өсуі және жеткілікті жоғары тұтынушылық белсенділік қызмет көрсету саласының жоғары қарқынды өсуін қамтамасыз етеді деп күтіледі.

Инфляция бойынша параметрлер бұрын жыл соңына болжанған 6-8% дәлізінде сақталады.

Нақтыланған макроэкономикалық көрсеткіштер болжамының негізінде 2013 жылы республикалық бюджет кірістерінің болжамы нақтыланды.

Импорт пен Жалпы ішкі өнім бойынша ұлғаю жағына нақтыланған болжамды ескере отырып, республикалық бюджет кірістері (трансферттерді есепке алмағанда) 2013 жылы 3 608,3 млрд. теңге көлемінде бағаланып отыр, бұл бекітілген жоспардан 20,0 млрд. теңгеге артық.

Кірістер бойынша болжамды нақтылау 2013 жылдың 9 айындағы кірістер түсімдері мен 2013 жылы нақтыланған макроболжам негізінде жасалды.

Ұлттық қордан кепілдендірілген трансферттің көлемі бекітілген 1 380 млрд. теңге деңгейінде сақталады.

Мемлекеттің қаржылық активтерін сатудан түсетін түсімдер 5,6 млрд. теңгеге азайтылды.

Мұнай бағасы болжамының ұлғаюына байланысты Ұлттық қорға мұнай секторынан түсетін түсімдер 407,3 млрд. теңгеге ұлғаяды және барлығы 3,4 млрд. теңгені құрайтын болады.

Үкіметтік борышқа қызмет көрсету бойынша жүктемені төмендету мақсатында бюджет тапшылығын 80 млрд. теңгеге (870,6 млрд. теңгеден 790,6 млрд. теңгеге дейін) немесе Жалпы ішкі өнімге қатысты 2,3 %-ға дейін азайту ұсынылады.

Түсімдер бойынша нақтыланған болжам мен тапшылықтың азайтылуын ескере отырып, республикалық бюджет шығыстарын6 033,4 млрд. теңгеге дейін немесе 65,6 млрд. теңгеге оңтайландыру ұсынылады.

Жалпы шығыстарды азайту 165,8 млрд.теңгені құрайтын болады, оның ішінде, мемлекеттің міндеттемелерін орындауға байланысты қалыптасқан үнемдеу есебінен 29 млрд. теңге, мемлекеттік сатып алу нәтижесінде қалыптасқан үнемдеуден 19 млрд. теңге және күтілетін толық игерілмеу 117,8 млрд. теңге.

Осы қаражаттың бір бөлігі жалпы сомасы 100,0 млрд. теңге мынадай жобаларға жұмсалатын болады:

- «Жезқазған–Бейнеу» теміржол желісінің құрылысына 30,0 млрд. теңге, бұл Қазақстанның орталық өңірлерінен және Достық станциясында Қазақстанның батыс өңірлеріне және одан әрі Еуропаға жүк тасымалына тікелей жол ашу арқылы тасымалдау қашықтығын 1 200 км қысқартуға мүмкіндік береді;

- одан әрі Қазақстан Республикасының үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының мемлекеттік бағдарламасын орындау аясында экономика салаларын әртараптандыру мәселелерін шешу үшін «Қазақстанның Даму Банкі» АО-ң жарғылық капиталын ұлғайта отырып, ұлттық экономиканың бәсекеге қабілеттігін және тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін «Бәйтерек» ҰБХ» АО-ң жарғылық капиталын ұлғайтуға 30,0 млрд. теңге;

- ЭКСПО-2017-ні өткізуге дайындыққа 20,0 млрд. теңге;

- «Қол жетімді баспана-2020» бағдарламасы аясында Астана қаласының өкілетті мекемесінің «Самрұқ-Қазына» ҰӘҚ-ң алдындағы міндеттерін орындау үшін «Самрұқ-Қазына» ҰӘҚ-ң алдындағы Астана қаласының апатты жағдайдағы тұрғын үйлерін бұзу жобасын іске асыруға берілген кредиттерді қайтаруға 20,0 млрд. теңге жұмсалатын болады.

Құрметті Серік Нығметұлы!

2013 жылға арналған бюджетті уақытылы қабылдау бірқатар басым міндеттердің шешілуі тәуелді болатын ескере отырып және уақыттың тығыздығын назарға ала отырып, қолдауыңызды сұраймын.

Бюджетті нақтылау жөніндегі заң жобасын ағымдағы жылдың 5 қарашасына дейін Парламентке енгізу үшін:

- бюджеттік бағдарламалар әкімшілеріне ағымдағы жылдың 1 қарашасына дейін:

- қосымша қаражат бөлінген жобаларға толық құжаттар пакетін ұсынуды;

- 2011-2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарларын бюджеттік өтінімдерге берілген қорытындылармен сәйкес келтіруді және оларды одан әрі Парламентке жолдау үшін Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігіне ұсынуды тапсыруыңызды сұраймын.

Назарларыңызға рахмет!

Егін жинау барысы туралы

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің деректері бойынша
2013 жылы барлық аулы шаруашылығы дақылдарының егістік алқаптары
21,5 млн. га., соның ішінде бидай 13,1 га. құрады. Майлы дақылдар 1,9 млн. га., мақта 140,4 мың га., қант қызылшасы 5,0 мың га., картоп пен көкөніс-бақша дақылдары сәйкесінше 183,3 және 203,3 мың га. ауданда егілді.

Облыстық ауыл шаруашылығы басқармаларының деректері бойынша ағымдағы жылы дәнді дақылдардың егін жинау ауданы 15,8 млн. га. құрады.

А.ж. 21 қыркүйектегі жай-күйі бойынша 10,3 млн. га. (65,0%), ал
2012 жылы 14,2 млн.га. (93,0%) жиналды, 12,6 млн. тонна, ал 2012 жылы
12,2 млн. тонна астық басылды, орташа өнімділік 12,2 ц/га. құрады, бұл өткен жылғы деңгейден 3,6 ц/га.-ға жоғары.

Неғұрлым төмен өнімділік Ақтөбе (5,4 ц/га.) және Батыс Қазақстан
(6,5 ц/га.) облыстарында бақыланады, оның себебі дәнді дақылдардың өсіп-өну кезеңіндегі қуан ауа-райы жағдайлары болды.

Жазғы бидай мен арпаны жинау Жабыл (18,5 ц/га. өнімділігімен 100% жиналды), Қызылорда (9,5 ц/га. өнімділігімен 100% жиналды) және Оңтүстік Қазақстан (19,2 ц/га. өнімділігімен 100% жиналды) облыстарында толық аяқталды.

Қалыптасқан табиғи-климаттық жағдайларға (мол жазғы жауын-шашынға және оң температуралар сомасының тапшылығына) байланысты Қазақстанның үш бидай егетін облыстарының АШТӨ дәнді дақылдарды жинауға екі аптаға кеш кірісті.

Егістердің жай-күйі (арамшөптермен залалдануы, шабан өркен)егін жинауды жүргізудің екі кезеңді тәсілінің қажеттілігіне әкелді, ал қыркүйектің бірінші онкүндігінде (СҚО Жамбыл, Булаев, Есіл және Тайынша аудандарында, Ақмола облысының Бұланды және Целиноград аудандарында) өткен мол жауын-шашын дәнді дақылдар жинауды өткізу барысына және мерзімдеріне әсер етті.

Бүгінгі күні Ақмола, Қостанай және Солтүстік Қазақстан облыстары бойынша дәнді дақылдардың 65,0 %-ы жиналды. Ақмола облысында 2,3 млн. га. (55 %), Қостанай облысында 3,3 млн. га. (76 %), Солтүстік Қазақстан облысында 2,3 млн. га. (65,0%) жиналды.

Техниканың дайындығы

Жалпы республика бойынша егінге дайындалғаны және қатысып жатқаны 45 146 астық жинау комбайны (немесе қолда барынан 98%),
14 476 жалшалап дестелегіш (немесе қолда барынан 96%), 44 838 жүк автомобилі (немесе қолда барынан 95%), 148 011 трактор (немесе қолда барынан 95%), 85 756 трактор тіркемесі (немесе қолда барынан 96%),
3 361 механикаландырылған қырман (немесе қолда барынан 98%),
3 626 автомобиль таразысы (немесе қолда барынан 97%).

ЖЖМ-мен қамтамасыз ету

Күзгі дала жұмыстарын жүргізуге 2013 жылы АШТӨ үшін Кестеге сәйкес МӨЗ-ден тоннасына 93 975 теңге немесе шамамен литріне 78 теңге бекітілген бағасы бойынша 410 мың тонна дизель отыны бөлінді.

АШТӨ үшін дизель отынының орташа құны тасымалдау мен операторлардың шығыстарын ескере отырып,  шашамен литріне 91 теңге құрады, бұл нарық бағасынан төмен (авто жанармай құю станцияларында (АЖҚС) орташа баға литріне 101 теңге құрайды).

2013 жылғы 19 қыркүйектегі жай-күй бойынша облыстардың операторлары мен АШТӨ мұнай өнімдерін жеткізушілерге 347,5 мың тонна дизель отыны үшін төлем жүргізді (күзгі дала жұмыстарына бөлінгеннен 85%), жеткізушілер облыстардың АШТӨ үшін күзгі дала жұмыстарын жүргізуге 308,9 мың тонна дизель отынын тиеп-жөнелтті (бөлінгеннен 75%).

Мұнай және газ министрлігі а.ж. 6 қыркүйекте 2013 жылғы егінді кептіруді өткізуге қосымша 41,8 мың тонна арзандатылған дизель отынын жеткізу Кестесін бекітті.

Астық сақтау қоймаларының сыйымдылығы және олардың астық қабылдауға дайындығы

Қазіргі уақытта республикада қоймаларының жалпы сыйымдылығы шамамен 13,9 млн. тонна лицензияланған 214 астық қабылдау кәсіпорны жұмыс істейді. Бұдан басқа, АШТӨ-де 10,7 млн. тонна астық сақтауға мүмкіндік беретін сақтау сыйымдылықтары бар. Осылайша, астық сақтауға арналған сыйымдылықтардың қолда бар жалпы көлемі 24,6 млн. тонна құрайды, бұл болжанып отырған 18,5 млн. тонна жалпы астық көлемін қабылдауға мүмкіндік береді.

20 қыркүйектегі жай-күй бойынша 202 АҚК тексеріп қаралды (жалпы санынан 94%), соның ішінде 185 дайын деп таңылды, 17 – біліктілік талаптарына сәйкестігін растамады (негізінен зертханаларда ақуыз құрамын және құлдырау санын айқындауға арналған аспаптардың болмауынан және лицензияның қолданылуын тоқтата тұрудан, 6 – мүліктік шешенінен тыйым салынуына байланысты МТБ қабылдауға дайын емес).

АҚК-де 520, соның ішінде Ақмола облысында 143, Қостанай облысында 138, Солтүстік Қазақстан облысында 149 дән кептіргіш бар. 20 қыркүйектегі жай-күй бойынша іс жүзінде 501, соның ішінде Ақмола облысында 142 (100%), Қостанай облысында 138 (100%), Солтүстік Қазақстан облысында 149 (100%) дән кептіргіш дайындалды. Бір дән кептіргіштің 35 т/сағ. Орташа өндіргіштігі кезінде барлық дән кептіргіштердің тәуліктік өндіргіштігі шамамен 364 мың тонна құрайды.

Бұдан басқа, АШТӨ-де 366, соның ішінде Ақмола облысында 49, Қостанай облысында 71, Солтүстік Қазақстан облысында 124 дән кептіргіш бар.

20 қыркүйектегі жай-күй бойынша 353, соның ішінде Ақмола облысында 46 (94%), Қостанай облысында 70 (99%), Солтүстік Қазақстан облысында
124 (100%) дән кептіргіш дайындалды.

Лицензияланған АҚК-ге түсетін астық сапасы

19 қыркүйектегі жай-күй бойынша а.ж. басынан бастап АҚК-ге
 2013 жылғы егіннің астығы 2053,2 мың тонна көлемінде, соның ішінде
1869,2 мың тонна бидай, 147,1 мың тонна арпа, 26,3 мың тонна өзге де дәнді дақылдар, 10,6 мың тонна күріш келіп түсті.

Келіп түсетін астықтың жалпы көлемінен бидай үлесі 87,1%, соның ішінде 2-сыныпты бидай 0,8%, 3-сынып 77,6%, 4-сынып 3,4%, 5-сынып 3,5%, сыныпсыз бидай 1,8% құрайды.

Қазіргі сәтте республиканың астық қабылдау кәсіпорындары сақтауға дән маңызы 23-24% құрайтын 3-сынып жұмсақ бидайын 26,9%, дән маңызы 25-27%  бидайын 57,6%, дән маңызы 28% және одан жоғары бидайды 15,5% қабылдады.

Түскен астықтың жалпы көлемінен арпа 7,2%, соның ішінде 1-сынып арпасы 0,1%, 2-сынып 6,8%, сыныпсыз 0,3% құрайды.

Астық дайындау басынан бастап АҚК-ге 2013 жылғы егіннен ылғалдылығы 14,5% астық 655,5 мың тонна (31,9%), ылғалдылығы 14,6 – 17,0% астық 698,2 мың тонна (34,0%), ылғалдылығы 17,1 – 20,0% астық 516,4 мың тонна (25,2%), ылғалдылығы 20,0%-дан жоғары астық 183,1 мың тонна (8,9%) түсті.

Бидай астығындағы қоқыс қоспасы құрамының орташа көрсеткіші
4,4 – 11,0% аралығында ауытқиды, дәнді қоспасы 5,5 – 13,0% аралығында ауытқиды.

Кептірілгені 751 мың тонна астық, өңделгені 912 мың тонна астық. Рефракция пайызы 7,7% құрайды.

Тұқым дайындау

Облыстардың ауыл шаруашылығы басқармаларының деректері бойынша ұқымға қажеттілік 2134,6 мың тонна құрайды, іс жүзінде дайындалғаны
1243,1 мың тонна (58%).

Құрметті Серік Нығметұлы!

Құрметті әріптестер!

Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі Мемлекет Басшысы мақұлдаған бюджетті қалыптастыру жөніндегі тәсілдер шеңберінде келесі құжаттарды әзірлеп, Сіздердің қарауларыңызға ұсынады.

1. 2014-2018 жылдарға арналған елдің әлеуметтік-экономикалық даму болжамы.

Болжам Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарында және Мемлекет басшысының «Қазақстан-2050» стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауында берілген тапсырмаларда айқындалған мақсаттар мен міндеттерді іске асыру үшін әзірленді.

(2-слайд) Құжат әлемдік экономика мен негізгі экспорт тауарларына әлемдік бағалардың өсуі бойынша халықаралық ұйымдардың түзетілген болжамдарына, 2013 жылғы бірінші жартыжылдықтағы ел экономикасы салаларының даму қорытындыларына, сондай-ақ 2012 жылғы ЖІӨ мен сыртқы сауда бойынша нақтыланған деректерге негізделеді.

Болжамды қалыптастыру кезінде базалық сценарий негізге алынды, бұл 2014-2018 жылдары әлемдік экономиканың 2014 жылғы 3,8%-дан 2018 жылғы 4,3%-ға дейін баяу, алайда үдемелі өсуін болжайды. Мұнайдың бағасы, соңғы бес жылдағы орташа бағаны ескере отырып бағалау бойынша 90 АҚШ доллары деңгейінде белгіленді.

Мыс бағаларынан басқа, металл бағалары елеусіз өседі деп болжануда. Алтынның әлемдік бағасы 2012 жылы қалыптасқан елеусіз төмендеу трендін жалғастырады деп күтіліп отыр.

(Слайд 3) Реальный рост экономики в 2014-2018 годах прогнозируется на уровне 6,0 - 7,1%.

В условиях медленного восстановления внешнего спроса на сырьевые товары, рост экономики в среднесрочном периоде будет обеспечен за счет возрастания объемов инвестиций в индустриально-инновационные и инфраструктурные проекты, начала разработки нефти на Кашаганском месторождении и роста потребления населения. Внутренний спрос за отмеченный период будет расти темпами в среднем 7,5%

Прогнозируется, что номинальный ВВП вырастет с 38,6 трлн. тенге в 2014 году до 65,9 трлн. тенге в 2018 году. ВВП на душу населения в 2014 году составит 14,6 тыс. долл. США, и вырастет к 2018 году до 24 тыс. долл. США.

ВДС промышленности будет расти темпами от 2,7% до 6,0%. Объем добычи нефти, по прогнозам Министерства нефти и газа, в 2014 году составит 83,0 млн. тонн с последующим увеличением до 110,0 млн. тонн в 2018 году.

Ускоренными темпами будет развиваться сфера услуг. Рост торговли составит 9,8%, услуг транспорта и связи в среднем 7,0%.

Экспорт товаров в 2014 году, по оценке, снизится на 4,2% к предыдущему периоду, в основном за счет более низкой прогнозируемой цены на нефть. С 2015 года ожидается рост темпами в среднем 8,7%, в результате ожидаемого увеличения физического объема экспорта нефти.

Ожидаемый потребительский и инвестиционный спрос в экономике будет способствовать увеличению импорта товаров с 58,6 млрд. долларов в 2014 году до 93 млрд. долларов в 2018 году.

Уровень годовой инфляции в 2014-2018 годах будет находиться в пределах 6,0-8,0%.

(Слайд 4) Для обеспечения прогнозных параметров роста в среднесрочном периоде основные усилия будут сосредоточены на следующих приоритетах социально-экономической политики:

1. Макроэкономическая и финансовая стабильность

2. Повышение эффективности и конкурентоспособности экономики, через ее модернизацию и диверсификацию.

3. Социальная модернизация.

4. Сбалансированное региональное развитие.

5. Формирование эффективной системы государственного управления.

6. Развитие международной интеграции и взаимодействия

(Слайд 5) На основе макроэкономического прогноза разработан проект республиканского бюджета на 2014-2016 годы.

2. Проект Закона Республики Казахстан «О республиканском бюджете на 2014–2016 годы».

Проект Закона Республики Казахстан «О республиканском бюджете на 2014-2016 годы» разработан в соответствии с Бюджетным кодексом, с учетом вносимых поправок, на основе прогноза социально-экономического развития и бюджетных параметров Республики Казахстан на 2014 – 2018 годы, Концепции формирования и использования средств Национального фонда Республики Казахстан на среднесрочную перспективу и направлен на реализацию поручений Главы государства, озвученных в ежегодных посланиях к народу Казахстана.

При формировании бюджетных параметроввыдержаны фискальные ограничения по дефициту и использованию Национального фонда в соответствии с утвержденной Концепцией новой бюджетной политики.

Поступления республиканского бюджета на 2014 год предусматриваются в объеме 5 773,0 млрд. тенге или с ростом по сравнению с текущим годом на 10,4 %, из них доходы (без учета поступления трансфертов) прогнозируются в сумме 4 016,4 млрд. тенге, что выше уровня 2013 года на 428,2 млрд. тенге.

В 2015 и 2016 годах планируется увеличение поступлений доходов (без учета трансфертов) к уровню предшествующего года еще на 555,8 и 636,8 млрд. тенге, соответственно.

Расходы республиканского бюджета на 2014 год планируются в объеме 6 715,4 млрд. тенге с ростом к уровню текущего года на 10,1 %, на 2015 год – 7 234,2 млрд. тенге с ростом к уровню предыдущего года на 7,7 %, на 2016 год – 7 887,2 млрд. тенге с ростом на 9,0 %.

Прогноз расходов на 2014-2016 годы сформирован с учетом снижения прогноза дефицита в трёхлетнем периоде, который составит:

в 2014 году – 942,4 млрд. тенге или 2,4% к ВВП;

в 2015 году – 977,7 млрд. тенге или 2,2% к ВВП;

в 2016 году – 963,5 млрд. тенге или 1,9% к ВВП.

Основные приоритеты и направления расходов бюджета определены исходя из ориентиров социально-экономического развития республики до 2020 года и поручений Главы государства озвученных в послании народу Казахстана «Казахстан-2050»: новый политический курс состоявшегося государства».

Проектом бюджета предусмотрено продолжение реализации Государственной программы по форсированному индустриально-инновационному развитию, Дорожной карты бизнеса, Дорожной карты занятости, Программ развития регионов и моногородов, программы Доступное жилье и программы Агробизнес-2020.

С целью обеспечения социальной стабильности финансово обеспечены все принятые социальные обязательства государства и продолжен переход к прозрачной схеме финансирования сфер здравоохранения и образования.

В 2014-2016 годах будет осуществлено вложение нефтяных сбережений в экономику страны, а именно конкретные инфраструктурные проекты, результатом реализации которых, должно стать увеличение транзитных перевозок и продвижение казахстанского экспорта на мировые рынки, а также повышение туристического потенциала республики.

3. Проектом Закона «О гарантированном трансферте из Национального фонда Республики Казахстан на 2014 – 2016 годы» с учетом одобренных Главой государства инструментов фискального регулирования гарантированный трансферт в 2014-2016 годах определен в размере 1380 млрд. тенге, что на уровне 2013 года.

Данный размер обеспечивает в 2014 – 2016 годах соблюдение правила неснижаемого остатка средств в Национальном фонде на уровне 30 % от ВВП.

С учетом прогнозируемых поступлений налогов от нефтяного сектора прогнозируется увеличение средств Национального фонда с 93,9 млрд. долларов в 2014 году до 122,1 млрд. долларов в 2016 году.

4. Наряду с законопроектами бюджетного блока вносится проект Указа Президента Республики Казахстан «О целевом трансферте из Национального фонда Республики Казахстан на 2014 год».

Проектом Указа предусматривается привлечение в 2014 году целевого трансферта из Национального фонда в сумме 150 млрд. тенге на реализацию крупных инфраструктурных проектов и подготовку к проведению ЭКСПО-2017.

5. Проект Закона Республики Казахстан «Об объемах трансфертов общего характера между республиканским и областными бюджетами, бюджетами города республиканского значения, столицы на 2014-2016 годы».

Законопроект разработан в соответствии со статьей 45 Бюджетного кодекса в связи с завершением действия Закона о трансфертах общего характера на 2011-2013 годы.

Объемы бюджетных субвенций и изъятий на 2014 – 2016 годы определены в соответствии с Методикой расчетов трансфертов общего характера.

Расчет объемов трансфертов общего характера на трехлетний период произведен с учетом:

- прогноза доходов местных бюджетов (с учетом вносимых изменений в Налоговый кодекс);

- прогноза расходов местных бюджетов исходя из численности получателей бюджетных услуг в регионах, а также факторов, влияющих на расходы в зависимости от специфики того или иного региона (демографический состав, плотность проживания населения, климатические условия, транспортная доступность и другие).

1). Как и в предыдущие годы текущие затраты (за исключением заработной платы) индексированы на прогнозируемый уровень инфляции 7%, применены повышающие коэффициенты для г. Астаны и г. Алматы 1,5 и 1,25, соответственно.

При этом, в целях ликвидации неравенства в обеспечении гарантированного объема бесплатной медицинской помощи и справедливого распределения минимального объема медицинских услуг населению на амбулаторном уровне из исходной базы расходов местных бюджетов 2013 года исключены затраты на амбулаторно -поликлиническую помощь, которые с последующим наполнением до среднереспубликанского уровня передаются в виде целевых текущих трансфертов местным бюджетам.

Кроме того, в прогноз затрат местных бюджетов включены расходы, связанные с реализацией новых НПА, а также дополнительные расходы республиканского бюджета, передаваемые на местный уровень в связи с передачей полномочий МИО.

Важно отметить, что в соответствии с Концепцией новой бюджетной политики в целях повышения финансовой самостоятельности и ответственности акимов в базу расходов местных бюджетов переданы затраты постоянного характера, ранее финансировавшиеся за счет целевых текущих трансфертов из республиканского бюджета, в том числе в 2014 году 215,7 млрд. тенге, в 2015 году 214,0 млрд. тенге, в 2016 году 220,4 млрд. тенге.

2). Прогноз затрат на капитальный ремонт и укрепление материально-технической базы на предстоящий трехлетний период определен в размере 6,5% от прогноза объема текущих затрат на соответствующий год.

Также, при расчете капитальных затрат учтены расходы на осуществление капитального ремонта и материально-технического оснащения организаций здравоохранения, оказывающих стационарную и амбулаторно-поликлиническую помощь, и финансируемых из республиканского бюджета.

3). Размер бюджета развития увеличен с 5% до 6,3 % от текущих затрат, а также с учетом прироста численности населения и валового регионального продукта на соответствующий год.

Кроме того, в бюджете развития предусмотрен стимулирующий компонент в объеме 16 млрд. тенге. Сумма для каждого региона определена на основе рейтинговой оценки работы акимов за 2011-2013 годы по показателям увеличения налоговых поступлений в местный бюджет и создания постоянных рабочих мест.

4). В результате проведенных расчетов Бюджетные изъятия определены в объеме в 2014 году – 144,3 млрд. тенге, в 2015 году – 195,5 млрд. тенге, в 2016 году – 264,2 млрд. тенге.

Объемы бюджетных субвенций: в 2014 году – 980,7 млрд. тенге; в 2015 году – 907,7 млрд. тенге; в 2016 году – 839,9 млрд. тенге.

6. Проект Закона «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Казахстан по вопросам совершенствования бюджетного законодательства»

Законопроектом предусматривается внесение изменений и дополнений в Бюджетный кодекс и Закон «О концессиях».

1). В связи с передачей в базу расходов местного бюджета трансфертов постоянного характера, предлагается введение минимальных объемов финансирования из местного бюджета отдельных социально-значимых сфер, которые будут определяться законом об объемах трансфертов общего характера.

Введение минимальных объемов финансирования позволит недопустить отвлечения средств на другие цели и недофинансирования отдельных сфер.

2). В целях повышения финансовой дисциплины при подготовке бюджетных заявок на стадии планирования бюджета вводятся лимиты по расходам администраторов бюджетных программ и лимиты на новые инициативы, которые будут определятся Министерством экономики и бюджетного планирования при формировании республиканского бюджета с 2015 года.

3). В целях обеспечения обязательного участия местных бюджетов в реализации местных бюджетных инвестиций предусматривается выделение из вышестоящего бюджета целевых трансфертов на развитие нижестоящим бюджетам при условии софинансирования бюджетных инвестиций из нижестоящего местного бюджета.

4). В целях реализации поручений Администрации Президента и рекомендаций Экспертной комиссии по оценке деятельности государственных органов по управлению бюджетными средствами за 2012 год предлагается ввести ответственность первого руководителя администратора бюджетных программ за недостижение результатов бюджетных программ при полном освоении бюджетных средств.

Также устанавливается ответственность акимов в случае выделения средств из местного бюджета ниже минимальных объемов, установленных законом о трансфертах общего характера, а также обязательность возврата в вышестоящий бюджет суммы недофинансирования.

5). В связи с усилением ответственности администраторов бюджетных программ за реализацию бюджетных инвестиций службы внутреннего контроля центральных исполнительных органов наделяются дополнительными полномочиями по контролю за реализацией бюджетных инвестиционных проектов с правом выезда на объект.

6). Для повышения роли стратегического плана государственных органов предусматривается защита первыми руководителями проектов стратегических планов при рассмотрении проекта закона о республиканском бюджете в Парламенте.

7) Также предусмотрены нормы, связанные с изменением подходов при планировании бюджетных инвестиций, предполагающих внедрение принципа бюджетного компаратора, сокращением процедур при реализации бюджетных инвестиций, сокращением сроков прохождения концессионных проектов при проведении конкурсных процедур (принцип «одного окна»).

7. Проект Закона «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Казахстан по вопросам налогообложения».

Разработка Законопроекта обусловлена необходимостью исполнения отдельных поручений Главы государства, в том числе данных в Послании народу Казахстана, реализации Концепции новой бюджетной политики и решений Консультационного совета по вопросам налогообложения.

Законопроектом предусматривается повышение ставок:

- налога на имущество физических лиц;

- налога на землю;

- налога на транспортные средства для автомобилей с объемом двигателей от 3000 до 4000 куб.см;

- акцизов на сигареты с 2015 года;

- акцизов на алкогольную продукцию с 2014 года.

Также, подготовлен ряд поправок, направленных на улучшение налогового администрирования и качества обслуживания налогоплательщиков и снижение административных барьеров, улучшение бизнес – климата.

Предполагаемое Законопроектом увеличение доходной части учтено в прогнозе доходов республиканского бюджета в 2014-2016 годы.

Уважаемый Серик Ныгметович!

Прошу поручить государственным органам и Канцелярии Премьер-Министра в оперативном порядке согласовать данные нормативные правовые акты для обеспечения внесения их в Мажилис Парламента в сроки, установленные Бюджетным кодексом.

Прошу поддержать.

 

Құрметті Серік Нығметұлы!

Құрметті әріптестер!

Әлемдік экономикадағы тұрақсыздықты ескере отырып Үкімет елдегі және әлемдегі экономикалық процестерді жүйелі мониторингілеуді жүзеге асырады. Әзірленген дағдарысқа қарсы жоспардың шеңберінде тұрақты негізде экономиканың сыртқы және ішкі шоктардың ықпалына тұрақтылығын айқындайтын шекті индикаторлар бақыланып отырады.

Бірінші жартыжылдықтың қорытындылары бойынша барлық индикаторлар қауіпсіз аймақта орналасқан.

Сонымен қатар, жағымды серпіндерге қарамастан бірқатар салаларда дамудың нысаналы өлшемдерінен артта қалу байқалады.

Сонымен, ағымдағы жылғы қаңтар-маусымда шикі мұнайды өндіру жоспарлы көрсеткіштен 1,8 пайыздық тармаққа төмен, бұл экономиканың өсуін 0,3 пайыздық тармаққа төмендетті.

Қара металлургиядағы өнім өндірісі 15,6%-ға қысқарды. ЖІӨ-ге қосқан теріс үлесі 0,2 пайыздық тармақты құрады. Бұл ретте сұраныстың қысқаруынан басқа өндіріс көлемі төмендеуінің негізгі себебі негізгі қорлардың тозуына байланысты «АрселорМиттал Теміртау» АҚ домен пештерінің тұрақсыз жұмыс істеуі және құрылғылардың жоғары апаттылығы болып табылады.

Тамақ өнімдерін өндіру көлемі бойынша нысаналы көрсеткіштерді толық орындамау 10,4 пайыздық тармақты құрады. Осылайша, АШМ ақпараты бойынша нақты көріністе ұн өндірісінің көлемі 6,3%-ға, жарма – 5%-ға, өсімдік майы 4%-ға және ет консервілері 40%-ға төмендеді.

Химия өнеркәсібіндегі өндірістің нақты көлем индексі бірінші жартыжылдықта 101,6%-ды құрады, ал жоспарлы индикатор 105,0% болатын. Көрсеткішке қол жеткізбеу ағымдағы жылғы наурыз бен маусымда «ҚазАзот» ЖШС зауытының тоқтап қалуына және «Каустик» АҚ тек 70% жобалық қуаттылыққа шығуына байланысты.

Соған қарамастан бірқатар салаларда жоспарлы көрсеткіштерді асыра орындауға қол жеткізілді. Осылайша, түсті металдар өндірісінің нақты көлем индексі нысаналы деңгейден 2,3 пайыздық тармаққа, металл емес минералды өнімдер өндірісі 4,4 пайыздық тармаққа, машина жасау 9,2 пайыздық тармаққа асып түседі. Аталған салалардың ЖІӨ-нің өсіміне жиынтық үлесі 0,4 пайыздық тармақты құрады.

Ауыл шаруашылығындағы өсу қарқындары жоспарлы көрсеткіштен 10,2 пайыздық тармаққа төмен. Жоғары емес қарқын мезгілдік факторламен түсіндіріледі, өйткені салалар бойынша түпкілікті қорытындылар тек жылдың аяғында егін ору компаниясы нәтежиесінде белгілі болады. Сонымен қатар ағымдағы жылы күтілетін 14,5 млн. тонна бидайды жалпы жинау, ағымдағы жылы өсімдік шаруашылығы мен жалпы ауыл шаруашылығының нысаналы өсу өлшемдерін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Осылайша, ауыл шаруашылығында болжамдалған өсуге қол жеткізгенде және бір саладағы жоғары емес өсу қарқындарын басқа саладағы жоғары өсу қарқындарымен алмастырғанда 2013 жылы ЖІӨ өсуі 6%-дан кем болмауы тиіс.

Сонымен қатар, сыртқы сұраныстың қысқаруы жағдайында әлемдік экономикадағы ахуалды нақты бағалай отырып, екінші жартыжылдықта экономиканың жетістікті жұмыс істеуі үшін және дағдарыс үрдістеріне қарсы тұру үшін нақты қадамдар қабылдау қажет.

Үкіметтің дағдарысқа қарсы жоспары бар және қазірдің өзінде макроэкономикалық тұрақтылықты қолдауға, ішкі сұранысты ынталандыруға, экономиканың нақты секторын қолдауға және елде жұмыссыздықтың өсуіне жол бермеуге бағытталған кейбір шараларды іске асыруды бастау қажет.

Ауылда кәсіпкерлікті дамыту арқылы жұмыс орындарын құру, оқыту және еңбекке орналастыруға жәрдемдесу және еңбек ресурстарының ұтқырлығын арттыру бойынша дағдарысқа қарсы сипаттағы көптеген іс шаралар қайта қабылданған Жұмыспен қамту 2020 жол картасы бағдарламасына енді.

Бюджетті нақтылау кезінде жұмыспен қамту жол картасын іске асыруға 2013 жылы қосымша 30,1 млрд. теңге бөлінді. Оның ішінде:

инфрақұрылымды және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты дамыту арқылы жұмыспен қамтуды қамтамасыз етуге 20 млрд. теңге,

кәсіпкерлікті дамыту арқылы жұмыс орындарын құруға 4 млрд. теңге,

еңбекке орналастыруға жәрдемдесуге кәсіпкерлік негіздерін оқыту арқылы және жұмыс берушінің қажеттіліктері шеңберінде қоныс аударуға 3,7 млрд. теңге.

Тұтастай алғанда Жұмыспен қамту жол картасын іске асыруға 2013 жылы 104,9 млрд. теңге көзделген. Біздің есептеуіміз бойынша бағдарламаны іске асыру 2013 жылы ЖІӨ-нің өсуіне 0,3 пайыздық тармақ шамасында қосымша үлес қоса алады.

Осылайша, Үкімет жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп мынадай міндеттерді шешуге назар аударуы қажет.

Бірінші. Жұмыссыздық деңгейінің өсуіне жол бермеу және халықтың экономикалық белсенділігін ынталандыру мақсатында осы жылдың соңына дейін Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жергілікті атқарушы және мемлекеттік органдармен бірлесіп халықты Жұмыспен қамту 2020 жол картасының іс-шараларымен барынша қамтуды қамтамасыз ету қажет.

Екінші. Экономикада дамудың жоспарланған өлшемдеріне қол жеткізу және белсенділікті қолдау үшін құрылыс, инфрақұрылымды дамыту және ауыл шаруашылығы сияқты экономиканың капиталды көп қажет салаларын инвестициялауға негізгі күшті салу қажет.

Осыған байланыст, Өңірлік даму министрлігі жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты жаңғырту және Қол жетімді тұрғын үй – 2020 бағдарламаларын іске асыру және оларды іске асыруға бөлінген қаражатты игеру бойынша түбегейлі шаралар қабылдауы қажет.

Сонымен, «Қол жетімді тұрғын үй – 2020» бағдарламасы бойынша 2013 жылы барлық қаржыландыру көздері есебінен жалпы көлемі 6,6 млн. шаршы метр тұрғын үйді пайдалануға беру қажет. Алты айдың ішінде тұрғын үйді пайдалануға беру пайызы жылдық жоспарға қарағанда 45%-ды құрады. Кезектегілер үшін жалдамалы тұрғын үй құрылысына қатысты 2013 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша 57,7 мың шаршы метр немесе 946 пәтер пайдалануға берілді және сатып алынды, бұл жоспардың 14% құрайды.

Қаражаттарды толық игермеу Маңғыстау (71%) және Ақмола облыстарында (76%) байқалады.

Тұрғын үй құрылыс жинақтау жүйесі арқылы кредиттік тұрғын үй құрылысына бөлінген қаражаттың пайдалануға берілгені 81 мың шаршы метр – 1200 пәтер немесе жоспардың 18%-ы. Жамбыл (2%) және Қостанай (52%) облыстарында төмен игеру байқалды, ал Маңғыстау облысында игеру жоқ.

Тұрғын үй коммуналдық шаруашылықты жаңғыртудың 2020 жылғы дейінгі бағдарламасы шеңберінде тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық объектілерін реконструкциялауға және жаңғыртуға 2013 жылы 18,1 млрд. теңге көзделген. Барлығы 2013 жылдың соңына қарай жалпы ұзақтығы 1012 километр коммуналдық желілерге жаңғырту жүргізу қажет.

«Ақ бұлақ» бағдарламасы шеңберінде 2013 жылы 78,1 млрд. теңгеге 300 жобаны іске асыру қажет. Бірінші жартыжылдықта қалалық сумен жабдықтау және су бұру бойынша қажаттарды игеру 76,1%-ды құрады. Ең аз игеру Маңғыстау (15,3%), Ақмола (53,9%) және Қостанай (56,8%) облыстарында байқалды. Селолық сумен жабдықтау бойынша игеру 93,5%-ды құрады.

Одан басқа, өңірлердің және тұтастай ел экономикасының өсуіне жергілікті өзін-өзі басқаруды қаржылық қолдау жақсы серпін беруі қажет. Осы мақсаттарға жобаларды іске асыру үшін 2100 елді мекенде білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет, спорт, сумен жабдықтау, газбен жабдықтау, коммуналдық шаруашылық объектілерін күрделі және ағымдағы жөндеу бойынша 2013 жылы республикалық бюджеттен 6,0 млрд. теңге сомасында қаражат бөлінді.

Жоспарланған өсу қарқындарын қамтамасыз ету үшін Ауыл шаруашылығы министрлігі өңірлермен бірлесіп астық жинауды табысты жүргізу, мал шаруашылығын дамыту және стратегиялық маңызды тамақ өнімдерінің өндірісін ұлғайтуды қамтамасыз ету бойынша жұмысты күшейтуге жігерді жұмылдыруы қажет.

Үшінші. Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп Индустрияландыру картасының жобаларын іске асыруды белсенділендіруі қажет. Алдын ала есептеулер бойынша 2013 жылы жоспарланған жобаларды пайдалануға беру Жалпы ішкі өнім өсімінде 0,2 пайыздық тармақ деңгейінде үлесті қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Бұдан басқа, Мемлекет басшысының тапсырмасымен іске асырылып жатқан индустриялық жобалар өсуге шамамен 0,8 пайыздық тармақ үлесін береді.

Төртінші. Ағымдағы жылы 2011-2013 жылдарға арналған жалпы сипаттағы трансферттер туралы заңның күші аяқталады. Осыған байланысты 2014-2016 жылдарға арналған жалпы сипаттағы трансферттер туралы жаңа заң әзірленіп, тамызда Үкіметке енгізілетін болады.

Ағымдағы жылғы тамызда бюджеттік блоктың заң жобаларын дайындау және Үкіметке енгізу негізгі міндет болады, оған 2014-2016 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заңнан басқа жалпы сипаттағы трансферттер туралы және 2014-2016 жылдарға арналған Ұлттық қордан кепілдендірілген трансферттер туралы заңдар, сондай-ақ Жаңа бюджет саясатының тұжырымдамасын іске асыру үшін қажет бюджет заңнамасына түзетулер кіреді.

Назарларыңызға рахмет!

Құрметті Серік Нығметұлы!

Бәсекелетікті қорғау, тауар нарығына кіруге кедергілерді жою және бәсекелестікті шектеуге жол бермеу Республикада өткізілетін бәсекелестікті қорғау және дамыту, монополистік қызметті шектеу жөніндегі саясаттың негізгі міндеті болып табылады.

Осы міндетті шешу үшін қолданыстағы монополияға қарсы заңнаманы жетілдіру бойынша қазiрдің өзiнде белгiлi жұмыс жүргiзiлген.

Сонымен, Бірінші: нақты бәсекелестікті дамытудың және мемлекеттің экономикаға араласуын шектеудің мақсатында мемлекеттік монополия түрлерінің саны азайтылды.

Екінші: нарық субъектілеріне әкімшілік кедергілерді азайту мақсатында монополияға қарсы органда келісуге жататын мәмiлелер тiзбесi оңтайластырылып, олардың келісу рәсімі жеңілдетілді.

Үшінші: монополияға қарсы заңнаманың талаптарын бұзғаны үшін нарық субъектілерінің жауапкершілігі күшейтілді.

Бұдан басқа, Бірыңғай экономикалық кеңістікті құру шеңберінде Республиканың монополияға қарсы заңнамасын Ресей Федерациясы және Беларусь Республикасы заңнамаларымен үндестірудің бірінші кезеңі бойынша жұмыс жүргізілді.

Екінші кезеңмен, қазіргі уақытта, Еуразиялық экономикалық комиссия, Ресей Федерациясы және Берарусь Республикасымен бірлесіп біздің мемлекеттеріміздің бәсекелестік саясат саласындағы экономикалық қарым-қатынастарымызды құқықтық реттеуді жақындастыруға, экономикалық кеңістіктің бірлігін, тауарлардың еркін қозғалысын, тұтынушылардың құқықтарын қорғауды және бәсекелестікті қорғауды қамтамасыз етуге бағытталған Бәсекелестік туралы модельдік заңды әзірлеу бойынша жұмыс жүргізілетін болады.

Бәсекелестікті қорғаудың жүйесін жетілдіру жөніндегі бұдан әрі іске асырылатын шараларға келер болсақ, осы мәселе бойынша жұмыс мынадай стратегиялық бағыттарда жүзеге асырылатын болады.

Бірінші: Бәсекелестікті дамыту үшін жағдайларды құру бойынша мемлекеттік органдарды үйлестіру.

Қазіргі уақытта, Республикадағы бәсекелестікті дамыту мынадай мәселелердің болуымен сипатталады:

1)мемлекеттік органдар кейбір салаларды монополиясыздандыруға және олардағы бәсекелестікті дамытуға жеткілікті көңіл бөлмейді;

2) бәсекелестік жеткілікті дамыған нарықта мемлекеттің қатысуымен мемлекеттік және заңды тұлғалар кәсіпорындары бәсекелестікпен күресте оларға қосымша басымдылықты тудыратын мемлекеттік органдардың қолдау нысанында артықшылыққа ие болады;

3) Елдегі бәсекелестіктің жағдайы ел экономикасына кері әсерін тигізетін және монополияға қарсы заңнаманың нормаларына қайшы келетін дұрыс емес шешім қабылдауға әкелетін мемлекеттік органдардың арасында монополияға қарсы заңнаманың нормаларын толық түсінбеу көрініс алатынын айқындайды.

Аталған мәселелерді шешу үшін келесі іс-шаралар жүзеге асырылатын болады:

Бірінші: монополияға қарсы органмен жүргізілген талдаудың қорытындысы бойынша Республиканың тауар нарықтарында бәсекелестікті дамыту және қорғау бойынша іс-шаралар өткізу туралы мемлекеттік органдардың тиісті ұсыныстарын жолдау;

Екінші: кәсіпкерлік қызметте мемлекеттің негізсіз қатысу үлесін төмендету.

Басқа стратегиялық емес сипаттағы ұйымдар мен квазимемлекеттік кәсіпорындарды, жекелеген мемлекеттік кәсіпорындарды жекешелендіру бойынша ұсыныстарды әзірлеу туралы Елбасы тапсырмасын орындау мақсатында Үкімет жанында «Атамекен» Одағы» Ұлттық экономикалық палатасының қатысуымен Квазимемлекеттік сектор субъектілерін оңтайландыру мәселелері бойынша комиссия құрылды.

Үшінші іс-шара: мемлекеттік органдардың монополияға қарсы іс-әрекеттерін анықтау және оларға жол бермеу.

Екінші стратегиялық бағыт: монополиялық қызметті шектеу және бәсекелестікті қорғау болып табылады.

Қазіргі таңда инфляция қарқынына кері әсерін тигізетін және экономиканың дамуын тежейтін нарық субъектілерінің монополияға қарсы заңнаманы жиі бұзу фактілері сақталуда.

Бұдан басқа, бәсекелестіктің дамуы нарықтардың монополиялануымен және нарық билігінің бір қолда аса шоғырлануымен тежеледі.

Осыған орай, монополияға қарсы орган:

-нарық субъектілерінің монополияға қарсы заңнаманы бұзудың алдын алу және оны болдырмау бойынша;

-субъектілердің экономикалық шоғырлану арқылы тауар нарықтарын монополияландыруын мемлекеттік бақылау бойынша жұмысты күшейту қажет.

Монополияға қарсы органның ұсынылған ұсыныстарына келетін болсақ, олар жоғарыда аталған стратегиялық бағыттарды орындауға бағытталған.

Осыған орай, Республикадағы орындалып жатқан монополиялық қызметті шектеу, бәсекелестікті дамыту және қорғау бойынша саясаттың іске асырылуы елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына оң әсерін тигізетін тұтынушылардың және нарық субъектілерінің ахуалын көтеретін болады.

Назарларыңызға рахмет!

Құрметті Нұрлан Зайроллаұлы!

Құрметті депутаттар!

Бүгін Сіздердің қарастыруларыңызға «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Румыния Үкіметі арасындағы инвестицияларды қорғау және көтермелеу туралы келісімді ратификациялау туралы» Қазақстан Республикасының Заң жобасы шығарылып отыр.

Келісімге 2010 жылғы 2 наурызда Астана қ. қол қойылды және ратификацияланған соң 1996 жылғы 25 сәуірде Бухарест қ. қол қойылып, 1996 жылғы 22 наурыздағы ҚР Заңымен ратификацияланған Келісімді ауыстырады.

Осы Келісім Румынияның Еуропалық одаққа кіруіне байланысты румын тарапының бастамасы бойынша әзірленді. Румын тарапы Келісімнің күшіне енуі үшін мемлекетішілік рәсімдерді 2010 жылдың желтоқсан айында аяқтады.

Келісім мынадай өзгертулерді қарастырады:

- Келісімде қолданылатын анықтамалардың кеңейюі («инвестор», «инвестициялар», «Келісуші тараптардың аумағы»);

- Румынияның Еуропалық одаққа кіруін қарастыратын нормаларды енгізу;

- Тараптардың ұлттық қауіпсіздік мүдделерін қорғау мақсатында және қоғамдық тәртіпті қамтамасыз ету үшін қажетті Келісімді түсіндіру жөніндегі нормалармен толықтыру;

- Әрбір Тарапқа заңдарға, ережелерге, рәсімдер мен әкімшілік ұйғарымдарға, сондай-ақ халықаралық келісімдерге қатысы болуы мүмкін халықаралық келісімдерді жариялауды немесе жалпыға қол жетімділікті қамтамасыз етуді және Келісімге қатысты кез-келген мәселе бойынша консультация жүргізуге сұрау құқығын ұсынуды қарастыратын «Ашықтық», «Консультациялар, өзгерістер мен толықтырулар» баптарымен толықтырулар.

ЕО-мен серіктестік қатынасты одан әрі тереңдету Қазақстанның сыртқы саясатының стратегиялық басымдылығы болып табылады.

Осы Келісім екі ел арасындағы инвестициялық ахуалды бұдан ары жақсартуға, экономикалық өсімді жеделдетуге және екі ел азаматтарының әл-ауқат деңгейін арттыруға ықпал ететінін ескеріп, құрметті депутаттар, Сіздерді осы Заң жобаны қолдауларыңызды сұраймын.

Назарларыңызға рахмет!

Құрметті Серік Нығметұлы!

Бүгінгі таңда іс жүзінде табиғи монополия субъектілерінің (ТМС) барлық салалардағы, әсіресе коммуналдық сектордағы жағдайы негізгі құралдардың физикалық және моральдік жағынан едәуір тозуымен, әлсіз техникалық жағдайымен суреттеледі.

Осыған байланысты, жүргізіліп отырған тарифтік саясаттың негізгі мақсаты экономиканың реттелетін секторларына, оның ішінде жылу, су шаруашылығы, кәріз және электр желілері салаларына инвестиция көлемін ұлғайту болып табылады.

Осы міндетті шешу үшін қазіргі уақытта табиғи монополия субъектілерінің шекті (инвестициялық) тарифтер бойынша жұмысқа көшірілуі жүзеге асырылуда.

Осындай тарифтерді қолданудың негізгі аспектілері туралы айтатын болсақ, ол мыналар:

Бірінші – табиғи монополия субъектілерінің бюджеттен тыс қаражаттарының есебінен негізгі және өндірістік активтерді модернизациялау мен жаңартуға инвестициялардың көлемін ұлғайту

Бүгінде іс жүзінде Тұрғын үй шаруашылығы салаларында табиғи монополия субъектілері инфрақұрылымдарын жаңарту мен модернизациялаудың барлығы республикалық және жергілікті деңгейдегі бюджеттік қаражаттардың есебінен жүзеге асырылады.

Бұл ретте, бюджеттік қаражаттардың тапшылығын ескере отырып, біз инфрақұрылым жаңару көлемінің төмен деңгейін және тозуының жоғары деңгейін байқаймыз.

«Шекті тарифтердің» принципі болса, бүгінде электр станциялары үшін бюджеттік қаржыландыруды алып тастай отырып, жеке қаражаттарды инвестициялауға ынталандыру тұрғысынан болсын, негізгі құралдарды жаңарту позициясынан болсын, өз тиімділігін дәлелдеді.

Осылайша, біз ел бюджетіне салмақтың айтарлықтай азаюын байқайтын боламыз. Бұл экономика дамуының басқа да басымды және стратегиялық бағыттарына бюджеттік қаржыландыруды ұлғайтуға мүмкіндік береді.

Екінші - табиғи монополия субъектілері қызметтеріне тарифтер жоғарылауының тұрақтылығы мен болжамдылығы.

Қазіргі кезде барлық табиғи монополистер топтарының қызметтері мен тауарларына тарифтерді өтеу бойынша шығындар индустриалдық және инвестициялық жобалар үшін шығындардың едәуір бөлігін құрайды.

Көбінесе, электр станцияларының тарифтерін санамағанда, табиғи монополия субъектілері қызметтеріне тарифтер өсуінің динамикасын болжау мүмкін емес, сәйкесінше, инвесторлар жобаны іске асыру бойынша шешім қабылдауда негізінен «қараңғылықта әрекет етеді»

Табиғи монополия субъектілері қызметтеріне шекті тариферді қолдану болса, бизнес субъектілеріне (әлеуетті инвесторлар) инвестициялық жобаларды, оның ішінде Республиканы үдемелі индустриялық-инновациялық дамыту жөніндегі мемлекеттік бағдарламаның шеңберінде сапалырақ әзірлеп, толық көлемде іске асыруға мүмкіндік береді.

Республикадағы инфляцияны ұстап тұру жөніндегі жүргізіліп жатқан жұмыстың ескерілуімен шекті тарифтерге өту жыл сайын Экономикалық саясат кеңесі анықтайтын тарифтер өзгеруінің инфляцияға жол берілетін салымының шеңберінде жүзеге асырылады.

Сонымен қатар, инвестициялардың жеткіліксіз көлеміне байланысты мәселелерден бөлек табиғи монополия субъектілерін реттеу жүйесінде басқа да бірқатар мәселелер қалыптасқан.

Сонымен, табиғи монополия субъектілерін реттеудің қолданыстағы тәжірибесін талдау мәселелердің бар екенін және бірқатар бағыттар бойынша қолданыстағы реттеудің жолдарын жақсартатын жаңа тетіктерді әзірлеудің қажеттілігін көрсетті, атап өтейік:

Бірінші: табиғи монополия субъектілері мен Доминанттар қызметтеріне тариф белгілеу рәсімінің ашықтығы мен жариялылығы

Осы бағыт бойынша тарифтер өсуінің себептері туралы, табиғи монополия субъектілері қаражаттарының қайда және қандай мақсаттарға жұмсалып жатқаны туралы тұтынушыларды мағлұматтардың жеткілікті көлемімен қамтамасыз етуге байланысты мәселе бар.

Осыған байланысты, табиғи монополия субъектілерінің жыл сайынғы есеп беру және олардың тарифтер мен Доминанттардың бағалары бойынша жария тыңдаулар өткізудің рәсімдерін қайта қарау жоспарлануда.

Екінші: бұл Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы табиғи монополия субъектілері көрсететін қызметтердің сапасы.

Қазіргі уақытта Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласында табиғи монополия субъектілері көрсететін коммуналдық қызметтердің сапа стандарттары жоқ.

Осыған байланысты, реттелетін коммуналдық қызметті тұтынушыларға жоғарғы сапада көрсетуді қамтамасыз етудің мақсатында:

- салалық министрліктерге табиғи монополия субъектілері коммуналдық қызметтерінің сапа стандарттарын әзірлеу;

- сондай-ақ, қызметтер сапасына мониторингілеу жүйесін әзірлеу қажет.

Үшінші бағыт: табиғи монополия субъектілерінің заңнама талаптарын сақтауын бақылау.

Өмір сүрудің әлеуметтік тұрғыдан маңызды салаларында Монополистердің құқықсыз әрекеттерінің нәтижесінде тұрғындар мен кәсіпкерлік субъектілерге реттелетін қызметтердің (жарық, газ, су) көрсетілмеуі сипатында кері әсерлер тигізіліп жатады.

Табиғи монополия субъектілерінің қолданыстағы заңнама талаптарын кез келген бұзушылықтары тұтынушылардың көпшілігіне айтарлықтай зиян тигізуі мүмкін.

Осыған байланысты, тұтынушылардың құқығын қорғаудың және табиғи монополиялар субъектілерінің бұзушылықтарын жедел елеудің мақсатында табиғи монополиялар субъектілерін тексеруді «Мемлекеттік бақылау және қадағалау туралы» Заңның аясынан шығару жөніндегі, сондай-ақ табиғи монополиялар субъектілерінің жауапкершілігін күшейту мәселелерін қарау орынды болып табылады.

Осылайша, жүргізіліп жатқан тарифтік саясат, сондай-ақ оны жетілдіруге бағытталған жаңа әдістемелер, жалпы алғанда:

- Реттелетін салалардың инфрақұрылымын дамытуға және олардың инвестициялық тартымдылығын жоғарылатуға;

- тариф белгілеу барысының ашықтығын ұлғайтуға және табиғи монополиялар субъектілері көрсететін қызметтердің сапасын жоғарылатуға;

- тұтынушылар құқығын қорғау тетігін жетілдіруге және табиғи монополиялар субъектілері қызметіне бақылауды күшейтуге мүмкіндік береді деп санаймыз.

Назарларыңызға рахмет!

Архив

Қараша
2018
ДсСсСрБсЖмСнЖк
1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930

Мемлекеттік орган басшыларының блог-тұғырнамасы

Өту