Emblem
Қазақстан Республикасы
Премьер-Министрінің
ресми ақпараттық ресурсы
Menu
Emblem
Close button

Оқулықтардың сапасы мен әзірленуіне қатысты депутаттық сауал

Сәрсенбі, 09 Желтоқсан 2020, 11:15:06
Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаттары Б. Жұмағұлов, М. Бақтиярұлы, Н. Төреғалиев, Н. Жүсіп, Д. Нөкетаева, А. Қапбарова, А. Нухұлы, А. Әлназарованың 2020 жылғы 05 қарашадағы № 16-13-238 депутаттық сауалына жауап.

Премьер-Министр — Асқар Мамин

Сіздердің оқулықтардың сапасы мен әзірленуіне қатысты депутаттық сауалдарыңызды қарастырып, келесіні хабарлаймын. 

Жаңартылған оқу бағдарламалары 2016 жылдан бастап білім беру процесіне кезең-кезеңімен енгізілуде (2016 жылы – 1, 2017 жылы – 2, 5 және 7, 2018 жылы – 3, 6 және 8, 2019 жылы – 9 және 10, 2020 жылы – 11 сыныптар). 

Үлгілік оқу бағдарламалары бекітілгенге дейін оларды тиісті білім салаларының белгілі ғалымдар, педагог-практиктер бірнеше рет талқылады, көпшіліктің талқылауы және жұртшылықтың қарауы үшін ашық порталға орналастырылды. 

Сондай-ақ білім берудің жаңартылған мазмұнына көшудің бағдарламалары мен кезеңдері 2016 жылғы 31 мамырда Парламент Мәжілісінің Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің «12 жылдық білім беруді енгізу және мектепте оқыту стандарттарын жаңарту жөніндегі жүйелі шаралар туралы» тақырыбындағы отырысында қолдау тапты. 

Бұдан басқа, 2017 жылғы 22 қыркүйекте өткен Парламент Сенатындағы парламенттік тыңдаудың қорытындысы бойынша білім беру мазмұнын жаңартуға қатысты жұмысты жалғастыру бойынша ұсынымдар берілді. 

Білім берудің жаңартылған мазмұны енгізілгенге дейін 2015 жылы 30 пилоттық мектепте оқу бағдарламалары, оның ішінде Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартының талаптарын1 сақтай отырып әзірленген жаңа оқу пәндері бойынша апробация жүргізілді. Барлық тестілеулердің нәтижелері бойынша пилоттық мектептер орташа балдың айтарлықтай прогресіне ие (+38,1 балл), бұл бақылау мектептерінің көрсеткіштерінен екі есе артық (+21,3 балл). 

Оқу бағдарламаларын әзірлеу кезінде пәнаралық, деңгейаралық байланыстар ескерілді, олар барлық оқу пәндерінің интеграциясына, оқушылардың тұтас қабылдауы мен тәрбиесіне ықпал ететін ортақ тақырыптар арқылы іске асырылады. Оқу бағдарламаларының сабақтастығы оқушылардың жас ерекшеліктерін ескереді, мұнда оқу бағдарламасының мазмұны спираль принципі бойынша қарапайымнан күрделіге қарай тігінен де, көлденеңінен де күрделене түседі. 

Келіп түскен ұсыныстар мен ұсынымдарды ескере отырып, оқу бағдарламаларын жетілдіру бойынша жұмыс тұрақты негізде жүргізіледі. 

Сондай-ақ, Парламент Мәжілісінде қаралып жатқан білім беру мәселелері жөніндегі заң жобасы шеңберінде «Білім туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабына оқу бағдарламаларының міндетті түрде тәуелсіз сараптамадан өтуі бөлігінде өзгеріс енгізіледі. Сараптамадан өткен оқу бағдарламалары білім беру ұйымдарында сынақтан өткізіледі. 

Мемлекет басшысының 2020 жылғы 27 мамырдағы Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің үшінші отырысында берген тапсырмасын орындау мақсатында оқулықтарды әзірлеу сапасын арттыру, оқулықтарға сараптама және сынақ өткізуге қойылатын талаптар жөнінде бірқатар шаралар қабылданды. 

Оқулықтарды дайындау және сараптама өткізу жөніндегі жұмысты ұйымдастыру қағидаларына2 (бұдан әрі – Қағида) оқулықтардың әзірлену сапасына баспалардың жауапкершілігін арттыру, авторлардың міндетті түрде оқудан өту қажеттілігі бөлігінде өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. 

Баспаішілік сараптамаға, материалдың салмағына, сапасына, иллюстрациялар мен оқулықтар форматына қойылатын санитарлық-гигиеналық нормаларды сақтауға қойылатын талаптар арттырылды. 

Сонымен қатар, Қағиданың 76-тармағына сәйкес жүргізілген мониторинг қорытындылары бойынша уәкілетті орган білім беру ұйымдары талап етпеген оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендерді (бұдан әрі – ОӘК) және оқу-әдістемелік құралдарды пайдалануға ұсынылған оқулықтар тізбесінен пысықтау, қайта басып шығару немесе алып тастау жөнінде шешім қабылдайды. Оқулықтарға этномәдени, психолингвистикалық және терминологиялық сараптама жүргізіледі, техникалық және грамматикалық қателерге автоматтандырылған сараптама енгізу, оқулықта елеулі кемшіліктер анықталған жағдайда оны сараптамадан алып тастау жоспарлануда. 

Мемлекеттік білім беру ұйымдарының білім алушылары мен тәрбиеленушілерін оқулықтармен және оқу-әдістемелік кешендермен қамтамасыз ету қағидаларының3 24-тармағына сәйкес бірінші оқу жылы ішінде полиграфиялық ақау табылған жағдайда оқулық пен ОӘК пайдалану кезінде баспа оларды өз қаражаты есебінен ауыстыруды жүзеге асырады. 

Оқулық авторларын оқыту шеңберінде ғылыми терминологияны қолданудың бірыңғай тәсілін қолдануға ерекше көңіл бөлінеді. 

Бүгінгі күні Мәдениет және спорт министрлігі жанынан терминологиялық жұмыс тобы құрылды, ол латын әліпбиіне көшу кезінде терминологиялық қорды реттеп, терминологиялық ережелерді қалыптастыру бойынша жұмыс жүргізетін болады. Осыған байланысты Білім және ғылым министрлігі (бұдан әрі – Министрлік) оқулықтарды әзірлеу кезінде терминологияны пайдалану бойынша ұсыныстарды пысықтауда. 

Қағидада үздік әлемдік тәжірибені ескере отырып, оқулықтарға сараптама өткізу және оларды іріктеу рәсіміне, сарапшылардың біліктілік деңгейіне қойылатын талаптар қатаңдатылды. Оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендердің ғылыми және педагогикалық сараптамасын сарапшылардың автоматтандырылған деректер базасына енгізілген және конкурстық іріктеуден өткен ғалымдар мен педагогтар қатарынан қалыптастырылатын сараптама комиссиясы жүргізеді. 

Сараптаманы өткізу құпиялылық режиміне ауыстырылды, яғни сараптамаға жіберілетін оқулықтардың авторлары толығымен жасырын болады. Бұл шара сараптаманың объективтілігі мен сарапшылардың бейтараптығын қамтамасыз етуге бағытталған. Сондай-ақ Қағидада оқулықтарды міндетті түрде сынақтан өткізу қарастырылған. 

Жұртшылықтың барлық ескертулері мен ұсыныстары оқулықтарды әзірлеу мен сараптама өткізуді нормативтік қамтамасыз етуді жетілдіру үшін құрылған қоғамдық-сараптамалық ашық алаңда талқыланатын болады. 

Бұдан басқа, «Орта білім беруді жаңғырту» жобасы шеңберінде оқулықтардың сапасын арттыру мақсатында Дүниежүзілік банк қаражаты есебінен әрбір жеке пән бойынша оқулықтарға қойылатын талаптарды жаңарту, оларды бағалау әдістемесі мен критерийлерін жетілдіру көзделген. Екі мың сарапшы мен 40 жаттықтырушыны оқыту жоспарлануда. 

Министрлік 12 жылдық білім беру тұжырымдамасын, мемлекеттік жалпыға міндетті стандартын, 12 жылдық білім берудің үлгілік оқу жоспарлары мен бағдарламаларын әзірлеу жөніндегі жұмыс топтарын құрды. Жұмыс топтарының құрамына ғалымдар, жоғары оқу орындарының оқытушылары, практик-педагогтар, әдіскерлер, Ы. Алтынсарин атындағы ұлттық білім академиясының (бұдан әрі – Ы. Алтынсарин атындағы ҰБА), «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ қызметкерлері, академиялық қоғамдастық өкілдері кірді. 

Қазіргі уақытта Министрлікпен қаржыландыруды ұлғайту және кадрлық әлеуетті күшейту, Ы. Алтынсарин атындағы ҰБА ғылыми қызметкерлерін ынталандыру мәселесі қарастырылуда. Тиісті құжаттар дайындалып, Академияның ұйымдық-құқықтық мәртебесін республикалық мемлекеттік қазыналық кәсіпорыннан шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорынға өзгерту жөнінде жұмыс жүргізілуде, бұл Ы. Алтынсарин атындағы ҰБА қызметкерлерінің жалақы мөлшерін ұлғайтуға мүмкіндік береді. 

Оқу бағдарламалары мен оқулықтарды жетілдіру жөніндегі жұмыс жалғасатын болады. 

Жалпы, сіздер көтерген мәселелер Үкіметтің ерекше бақылауында. 


Жаңалықтар тізбегі
26 Қыркүйек 2021, 09:50
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №130
25 Қыркүйек 2021, 13:01
А. Мамин әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағасы мәселелері бойынша кеңес өткізді
24 Қыркүйек 2021, 18:16
Серік Саудабаев «Қазпошта» АҚ басқарма төрағасы болып тағайындалды  
24 Қыркүйек 2021, 11:09
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 21 қыркүйектегі №650 Қаулысы
24 Қыркүйек 2021, 11:01
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 21 қыркүйектегі №647 Қаулысы
24 Қыркүйек 2021, 09:30
Е. Тоғжанов есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл мәселелері жөнінде кеңес өткізді
23 Қыркүйек 2021, 19:26
Президент тапсырмаларын іске асыру аясында салықтық және кедендік әкімшілендіруді жетілдіру жалғасуда — Е. Жамаубаев
23 Қыркүйек 2021, 19:07
ЕТЖ артуының жалпы әсерін кемінде 3,5 млн қызметкер байқайды — Ә. Смайылов
23 Қыркүйек 2021, 18:50
Салықтар мен төлемдер бойынша нақты жүктеме 2023 жылдан бастап төмендетіледі — ҰЭМ
23 Қыркүйек 2021, 18:47
Мемлекет басшысы Қ. Тоқаевтың 2021 жылғы 1 қыркүйектегі Жолдауын іске асыру жөніндегі шаралар туралы брифинг өтеді
23 Қыркүйек 2021, 18:45
Президент тапсырмаларын орындау аясында елімізде енгізілген ақпараттық жүйе ШОБ-ты мемлекеттік қолдаудың 79 шарасын қамтиды — Е. Жамаубаев
23 Қыркүйек 2021, 17:43
2025 жылға қарай мемлекеттің экономикаға қатысу үлесі 14%-ға дейін қысқарады — Ә. Смайылов
23 Қыркүйек 2021, 17:28
ҚР Үкіметі 64 шарадан тұратын инфляцияға қарсы әрекет ету кешенін қабылдайды — Ә. Смайылов
23 Қыркүйек 2021, 15:49
Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры Аграрлық несие корпорациясына қосылды
23 Қыркүйек 2021, 12:52
А. Мамин ЕҚДБ президенті О. Рено-Бассомен Қазақстанда бірлескен жобаларды іске асыру мәселесін талқылады
21 Қыркүйек 2021, 16:34
А. Мамин Жаңғырту жөніндегі ұлттық комиссия отырысын өткізді
21 Қыркүйек 2021, 12:14
ҚР Үкіметінің отырысы, 21.09.2021
21 Қыркүйек 2021, 12:07
2025 жылға қарай Екібастұз қаласында негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі бес есе өседі — Ә. Ерғалиев
21 Қыркүйек 2021, 11:11
ВАК отырысында карантиндік шектеулерді жеңілдетуге қатысты бірқатар шешім қабылданды
21 Қыркүйек 2021, 10:42
Қазақстанда егін жинау науқанының қарқыны былтырғыдан жоғары — Е. Қарашөкеев
21 Қыркүйек 2021, 09:39
Үкімет Екібастұз қаласын дамытудың 2021-2025 жылдарға арналған кешенді жоспарын бекітті
21 Қыркүйек 2021, 09:28
Қазақстан ішкі қажеттіліктерді қамтамасыз етеді және астық экспортының әлеуетін сақтайды — А. Мамин 
20 Қыркүйек 2021, 16:03
21 қыркүйек күні Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді
20 Қыркүйек 2021, 14:57
А. Мамин жұмыс сапарымен Батыс Қазақстан облысына барды
19 Қыркүйек 2021, 09:51
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №129
19 Қыркүйек 2021, 09:00
Р. Скляр Павлодар облысының әлеуметтік-экономикалық дамуын тексерді
17 Қыркүйек 2021, 19:22
Алматы облысы – еліміздің маңызды көлік-логистикалық хабы
17 Қыркүйек 2021, 17:04
А. Маминнің Алматы облысына жұмыс сапары: АӨК, логистика, фармацевтика, туризм
17 Қыркүйек 2021, 13:15
Ілияс Оспанов ҚР ИИДМ Индустриялық даму комитетінің төрағасы болып тағайындалды
17 Қыркүйек 2021, 11:54
Мемлекет басшысы Қ. Тоқаевтың 2021 жылғы 1 қыркүйектегі Жолдауын іске асыру жөніндегі шаралар туралы брифинг өтеді
17 Қыркүйек 2021, 11:16
Туристер ағыны, таудағы қауіпсіздік және жаңа нысандар құрылысы — Алматы қаласының туристік саласын дамыту
16 Қыркүйек 2021, 17:01
 А. Мамин Алматы қаласының инфрақұрылымдық дамуын тексерді
15 Қыркүйек 2021, 17:39
Руслан Манатаев ҚР ауыл шаруашылығы вице-министрі қызметінен босатылды
15 Қыркүйек 2021, 16:16
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин Инвестициялық штаб отырысын өткізді
15 Қыркүйек 2021, 12:23
Шолпан Каринова ҚР білім және ғылым бірінші вице-министрі болып тағайындалды
15 Қыркүйек 2021, 11:18
Ә. Смайылов «Nur Otan» партиясының сайлауалды бағдарламасын іске асыру жөніндегі штаб отырысын өткізді
14 Қыркүйек 2021, 16:39
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 8 қыркүйектегі №619 Қаулысы
14 Қыркүйек 2021, 15:59
ҚР Үкіметінің отырысы, 14.09.2021
14 Қыркүйек 2021, 15:54
Энергия көздері қоймаларындағы көмір және мазут қоры бекітілген нормаларға сәйкес келеді — М. Мырзағалиев
14 Қыркүйек 2021, 12:19
Қазақстанда халықты вакциналаумен қамту 71,5% құрады — А. Цой
14 Қыркүйек 2021, 12:06
Қазақстанда 2021 жылдың 8 айында нақты сектордағы өсім 3,5%-ды құрады
14 Қыркүйек 2021, 11:14
БЖЗҚ зейнетақы активтері 2021 жылғы тамыз айының соңында 12,9 трлн теңгені құрап, жыл басынан бері 52 млрд теңгеге артты — Е. Досаев
14 Қыркүйек 2021, 10:19
Үкіметте өңірлердің жылыту маусымына дайындығы қаралды
14 Қыркүйек 2021, 09:53
Қазақстан экономикасы пандемияға дейінгі деңгейге жетті — А. Мамин 
14 Қыркүйек 2021, 09:30
Қазақстандағы санитарлық-эпидемиологиялық жағдай жақсарып келеді
13 Қыркүйек 2021, 19:33
Е. Тоғжанов әлеуметтік сала мәселелері жөнінде кеңес өткізді
13 Қыркүйек 2021, 15:01
А. Мамин ГФР бизнес өкілдерімен ҚР-да бірлескен жобаларды іске асыру мәселесін талқылады
13 Қыркүйек 2021, 14:54
14 қыркүйек күні Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді
13 Қыркүйек 2021, 13:45
Қазақстанда КВИ-ге қарсы вакцина өндіруге арналған екінші өндірістік алаң дайындалды
13 Қыркүйек 2021, 10:54
Ерлан Қожағапанов ҚР Премьер-Министрінің кеңесшісі болып тағайындалды
Депутаттық сауал
© 2019 - 2021 Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Баспасөз Қызметі.
SoftDeCo компаниясының жобасы.