Құрметті СЕРИК НЫГМЕТҰЛЫ!
Сізге алғысымды білдіре отырып, Сіздің рұқсатыңызбен Әділет министрлігінің кенейтілген алқа мәжілісін ашық деп жариялаймын.
Күн тәртібінде бір мәселе - әділет органдарымен екі мың он екінші жылы атқарылған жұмысты қорытындылау және екі мың он үшінші жылға қойылатын мақсаттарды айқындау.
Құрметті Серик Ныгметұлы, Әділет органдарымен екі мың он екінші жылы атқарылған жұмысты қорытындылау және алға қойылған міндеттер туралы баяндауға руқсат етіңіз.

Құрметті Серик Ныгметұлы!
Құрметті әріптестер!

Қазақстан Республикасының Президенті – Ұлт Көшбасшысы Нұрсұлтан Әбішұлы НАЗАРБАЕВ өзінің өткен жылғы 14 желтоқсанда Қазақстан халқына Жолдауында Ұлтымыздың 2050 (елуінші) жылға дейінгі жаңа саяси бағытын белгілеп берді.
Енді еліміздің алдында стратегиялық жоспарлаудың 2050 жылға дейінгі кезеңге есептелген жаңа көкжиегі айқындалды, ал ұсынылған реформаларды құқықтық қамтамасыз ету біздерге айрықша жауапкершілік жүктейді.
2012 жылы әділет органдарының бүкіл күш-әлеуеті Президенттің, Үкіметтің тапсырмаларын сапалы әрі уақытылы орындауға, сондай-ақ Әділет министрлігінің 2011-2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарында белгіленген мақсаттарды атқару жолындағы белсенді іс-қимылдарына жұмылдырылғанын атап айтқым келеді.
Есеп беріліп отырған кезеңнің статистикалық көрсеткіштер мен цифрлардағы қорытындысы ақпараттық стенділерде және таратылып берілген материалдарда ұсынылған слайдтарда айқын көрсетілген.
Әділет министрлігі функциясының көп салалы болуына қарамастан, біз үшін ең басты стратегиялық міндет заң жобалау қызметін құқықтық жағынан қамтамасыз ету және оны үйлестіру болып табылады.
Әділет министрлігі қабылдаған шаралардың нәтижесінде Үкіметтің 2012 жылға арналған заң жобалау жұмысы толық көлемде орындалды (Бұл жоспарда 34 заң жобасы қамтылған. Ал 2011 жылы – 26 заң жобасы болған).
Есеп беріліп отырған кезең ішінде Әділет министрлігі мемлекеттік органдармен бірлесіп 48 заң жобасын әзірледі (2011 жылы – 48 заң жобасы болған).
Осы ретте олардың ішінен 12 заң жобасын Әділет минстрлігі әзірледі, яғни, бұл іс жүзінде олардың жалпы санының 25 пайызы болды (2011 жылы – 10 заң жобасы).
2012 жылы Президент 62 заңға қол қойды (2011 жылы - 67), Парламенттің қарауында 61 заң жобасы жатыр.
Осы орайлы сәтті пайдалана отырып, Парламент депутаттарына заң жобаларын талқылау барысындағы сындарлы диалогы, қабылданатын заңдардың сапасын жақсарту мақсатында оларға түзетулер мен толықтырулар енгізгені үшін алғысымды білдіргім келеді.
Мемлекет Басшысының «Қазақстанды әлеуметтік жаңғырту: Жалпыға ортақ Еңбек Қоғамына қарай жиырма қадам» бағдарламалық мақаласында айтылған тапсырмаларын орындау орайында Әділет министрлігі барлық мүдделі мемлекеттік органдармен, сондай-ақ Парламент Палаталарының аппараттарымен және «Нұр Отан» ХДП-мен бірлесе отырып, 2012-2016 жылдарға арналған заң шығармашылығы жұмысының тұжырымдамалық жоспарын әзірледі.
Тұжырымдамалық жоспар – заң жобалау жұмысын жоспарлау мен болжамдаудағы жаңа кезеңді көрсететін стратегиялық құжат. Оны әзірлеу заң жобалау жұмысының саласындағы заманауи үрдіс болып табылады.
Оның қабылдануымен заң шығармашылық процесінің болжалдық-талдамалық құрылымы едәуір күшейтіледі деп пайымдаймын.
Үкіметтің заң жобалау қызметінің үйлестіруші ретінде Әділет министрлігі бәрінен бұрын, өткен жылғы сәуірде Парламент Сенатында және өткен жылдың қазанындағы Парламент Мәжілісінде өткен үкімет сағатының ұсынымдарын есепке ала отырып, мемлекеттік органдар әзірленетін заң жобаларының сапасын арттыру бойынша жұмысты жүйелі негізде жүргізіп отыр.
Үкімет жанындағы заң жобалау мәселелері жөніндегі Ведомствоаралық комиссияның жұмысы жетілдірілді.
Үкімет басшылығына Жоспардың орындалу барысы туралы ай сайын хабарланып отырады.
Заң шығару институтының заң жобаларын әзірлеу және заң жобалары тұжырымдамалары мен заң жобаларына қорытындылар беру және заң жобаларын әзірлеу жұмыстары жандандырылды.
Жүргізілген сараптамалар саны (2011 жылы – 202, 2012 жылы – 355) 75 % - ға артты.
Ратификациялауға жататын заң жобалары мен халықаралық шарттардың тең тұпнұсқалылығы мен лингвистикалық сараптаманың сапасын көтеру мақсатында Сенат Аппараты мен Парламент Мәжілісі, Премьер – Министр Кеңсесі, Сыртқы істер министрліктері арасындағы ынтымақтастық туралы тиісті Меморандумның жобасы дайындалды.
Меморандумға мен, мәдениет және ақпарат, сыртқы істер, министрлері, Премьер – Министр Кеңсесі және Парламент Мәжілісі Аппараты басшылары қол қойды.

Уважаемый СЕРИК НЫГМЕТУЛЫ!
Другим важным направлением, непосредственно затрагивающим качество разрабатываемых проектов нормативных правовых актов, является проведение их научных правовых экспертиз. Ежегодно из государственного бюджета на эти цели выделяется более 1,5 млрд. тенге!!!
Депутатами Парламента, Администрацией Президента и Канцелярией Правительства, а также РБК неоднократно поднимался вопрос о недостаточной прозрачности процедуры проведения научных экспертиз проектов нормативных правовых актов, отсутствии четких критериев ценообразования, ее высокой стоимости.
Министерством в течение прошлого года велась планомерная работа по проверке качества выполненных поставщиками научных антикоррупционных экспертиз проектов НПА (законопроектов, концепций проектов законов и проектов подзаконных нормативных правовых актов). С применением действующих Критериев оценки стоимости научной антикоррупционной экспертизы (утверждены приказом министра юстиции от 16 марта 2011 года № 115) удалось добиться значительного снижения ЗАТРАТ за оказанные услуги.
Так, по законопроектам, концепциям проектов законов снижение от средней стоимости составило от 30 до 50 %.
По проектам подзаконных нормативных правовых актов:
- центральных государственных органов – порядка 50 % (48-53 %);
- местных исполнительных органов – от 15 до 20 %.
Министерством и в текущем году будет продолжена работа по совершенствованию организации и проведения научных экспертиз.
Эффективность и «работоспособность» законов обеспечивается, в том числе, своевременной реализацией предусмотренных ими отсылочных норм.
Принятие таких актов способствует реализации программных документов, в том числе по форсированному индустриально-инновационному развитию страны, «Доступное жилье-2020», «Нурлы кош» и др.
К примеру, только для реализации Государственной программы по форсированному индустриально-инновационному развитию на 2010-2014 годы необходимо было принять более 500 подзаконных нормативных актов (421 постановление Правительства, 83 акта центральных госорганов), программы «Саламатты Казахстан» - свыше 35 подзаконных нормативных правовых актов, юридическая экспертиза и регистрации которых обеспечена органами юстиции.
Данная работа на системной основе обеспечивается посредством принятия Ваших распоряжений, Серик Ныгметович.
Вместе с тем, практика показывает, что существует проблема недостаточной реализации законов путем принятия подзаконных актов.
Об этом свидетельствует проведенный анализ, согласно которому ежегодно для реализации 30 распоряжений Премьер-Министра, необходимо принять порядка 900 подзаконных актов.
В этой связи, нами разработан и внесен в Канцелярию Премьер-Министра проект постановления Правительства. Им определены конкретные сроки внесения на согласование в госорганы проектов подзаконных актов на стадии разработки самого законопроекта, который предусматривает компетенцию на их принятие.
Ежегодно всеми государственными органами обеспечивается мониторинг порядка 20 тысяч подзаконных актов, по результатам которого органами юстиции выявляется около 3 тысяч подзаконных актов, требующих совершенствования. Вносится порядка 400 представлений в отношении актов центральных и местных органов.
В 2012 году по результатам проведенного правового мониторинга НПА министерство выявлено свыше полутора тысяч (1524) (в 2011 году – 2017) неправомерно применяемых актов. Возбуждено 58 (в 2011 году – 73) административных производств. Внесено 547 (в 2011 году – 551) представлений об устранении нарушений Закона.
Достижение высокого качества государственных услуг для населения и бизнеса является одной из важнейших задач органов юстиции. Эти вопросы вытекают из Стратегического плана Министерства.
В Послании народу Казахстана от 27 января 2012 года «Социально-экономическая модернизация - главный вектор развития Казахстана» Президент страны - Лидер Нации Н.А. Назарбаев отметил, что повышение качества государственных услуг населению - это важный аспект противодействия коррупции и повышения доверия граждан к деятельности государственных органов.
В истекшем году органами юстиции в целом оказано свыше 9 млн. услуг (9 322 195).
По сравнению с 2011 годом наблюдается рост регистрации прав (обременений) на недвижимое имущество на 28%, актов гражданского состояния – на 29%, юридических лиц – на 21 %.
Глава государства в своем Послании также указал на необходимость предоставления 60% социально-значимых государственных услуг, в том числе всех видов лицензий до конца 2012 года только в электронном формате.
Этот показатель органами юстиции достигнут. Из семи таких услуг, 5 переведены в электронный формат, что составляет 71%.
Отмечу, что в 2012 году общее количество переведенных в электронный формат государственных услуг увеличено на 35,2% по сравнению с 2011 годом.
По всем оказываемым населению услугам органы юстиции проводят политику упрощения процедур, обеспечения прозрачности и доступности для населения.
- Упрощены процедуры регистрации актов гражданского состояния. Сегодня зарегистрировать брак можно в любом регистрирующем органе без привязки к прописке.
- Если раньше гражданам необходимо было предоставить в органы юстиции более 5 документов, то сегодня их перечень посредством интеграции информационных систем государственных органов сокращен до 2-1.
- С 1 января текущего года введена электронная регистрация прав на недвижимое имущество, что привело к сокращению срока регистрации до 1 дня.
Мы также максимально снизили действовавшие требования к процедуре открытия бизнеса в Казахстане.
По отчету Всемирного Банка за 2012 год Казахстан по индикатору «Открытие предприятий» улучшил позиции на 30 мест (с 55 на 25 место), а общая позиция государства поднялась на 7 пунктов (с 56 до 49).
Особое внимание Министерство уделяет вопросам контроля за качеством юридических услуг, оказываемых адвокатами и нотариусами.
В 2012 году органами юстиции выдано 326 лицензий на занятие адвокатской деятельностью; 677 - на занятие нотариальной деятельностью.
Количество нотариусов по республике увеличилось на 810.
Всего в Казахстане нотариальную деятельность осуществляет 2789 нотариусов.
Функционируют 16 территориальных коллегий адвокатов (юридических консультаций – 180, адвокатских контор - 163) с общей численностью 4 299 адвокатов.
Принимаются меры по совершенствованию адвокатской деятельности.
В целях дальнейшего раскрытия потенциала статьи 13 Конституции о праве каждого на получение квалифицированной юридической помощи нами разработан проект Закона «О гарантированной государством юридической помощи».
Законопроектом предусматривается систематизация норм, регламентирующих вопросы оказания бесплатной юридической помощи. Закрепляется единый администратор бюджетных программ по оказанию бесплатной гарантированной государством юридической помощи в уголовном судопроизводстве. Определяются субъекты, имеющие право на получение такой помощи.
Это позволит восполнить пробелы, связанные с повышением качества и доступности оказания юридической помощи, а также с возможностью оценить эффективность работы субъектов, оказывающих такую помощь.
И самое главное, он в полной мере обеспечит независимость деятельности адвокатов от органов уголовного преследования по уголовным делам.
Министерством также разработан законопроект по вопросам национального превентивного механизма, направленного на предупреждение пыток и других жестоких, бесчеловечных и унижающих достоинство видов обращения и наказания, которым предлагается закрепить координирующим органом национального превентивного механизма Уполномоченного по правам человека при условии выполнения органами юстиции функции по администрированию бюджета превентивного механизма.
Принятие указанных законов увеличит нагрузку на территориальные органы юстиции и, соответственно, ответственность первых руководителей. Поэтому, руководителям областных департаментов, городов Астана и Алматы поручаю провести необходимые организационные мероприятия, направленные на их реализацию.
Одним из стратегических направлений деятельности органов юстиции является работа по повышению правосознания граждан, расширению объемов и улучшению качества правовой пропаганды.
Лидер Нации - Елбасы неоднократно указывал, что задачей всех государственных органов является воспитание правовой культуры населения как одного из важных вопросов социальной модернизации.
Данная работа государственными органами проводится в рамках Комплексного плана по повышению уровня правовой культуры граждан Республики Казахстан на 2012-2014 годы.
Министерством юстиции, как координатором организации правовой пропаганды, осуществляется системный анализ деятельности центральных и местных исполнительных органов по реализации запланированных мероприятий.
Государственными органами организовано и проведено порядка 250 тысяч мероприятий разъяснительного характера (всего 242 842, из них выступлений в печатных СМИ – 58 168, электронных СМИ – 21 156, на ТВ – 7 577, радио – 7 149; проведено 6 680 круглых столов, 79 716 лекций, семинаров, тренингов, 15831 пресс-конференций, брифингов, 40 806 выездов и сходов с населением, 2 123 «Дней открытых дверей», 168 интернет-конференций и 196 акций).
Сотрудниками органов юстиции совместно с нотариальным и адвокатским сообществом, представителями Народно-Демократической Партии «Нур Отан» в отчетном периоде проконсультировано около 24 тысяч граждан, в том числе с выездами в сельские округа.
В рамках реализации задач Стратегического плана развития Казахстана до 2020 года в истекшем году обеспечен всеобщий бесплатный доступ граждан к нормативным правовым актам страны на государственном и русском языках посредством внедрения на ведомственном сайте новой современной информационно-правовой веб-системы «Әділет».
Популярность данного информационного ресурса у граждан ежедневно растет, о чем свидетельствует статистика посещений. В 2012 году зафиксировано более 2 млн. посещения указанной Базы данных.
Несмотря на накопленный положительный опыт работы в сфере правовой пропаганды, данное направление деятельности государственных органов необходимо вывести на более качественный уровень.
В ходе совещания с руководящим составом правоохранительных и судебных органов (30.01.2013 г.) Глава государства особо отметил, что задачи повышения эффективности судебной и правоохранительной систем, модернизации судов, прокуратуры, органов юстиции и других служб решаются одновременно с повышением уровня правосознания населения.
В этой связи, считаем, что вопросы повышения уровня правового сознания и правовой культуры наших граждан, воспитание у граждан чувства уважения к Закону должно стать одним из стратегических направлений деятельности не только Министерства юстиции, но и всех других государственных органов.
Для этого, по нашему мнению, следует проработать и закрепить целевые индикаторы и показатели результата по вопросам правовой пропаганды в Стратегических планах государственных органов и программах развития территорий местных государственных органов.
Стратегическим направлением деятельности Министерства является институт исполнения судебных актов.
Вопросы исполнительного производства стали предметом неоднократных рассмотрений на коллегиях и совещаниях.
Однако, их решение не зависит только от министерства.
Главная проблема - это низкие результаты по суммам взыскания, на что обратил внимание Генеральный прокурор, выступая на совещании правоохранительных органов у Главы Государства (30 января текущего года).
Действительно, из 1,9 триллионов тенге, подлежащих взысканию, взыскано не более 5 процентов. Этот факт имеет место, его нельзя отрицать. Но и всецело обвинять в этом органы исполнительного производства необоснованно, так как причиной сложившейся ситуации являются системные ошибки и проблемы законодательного регулирования.
Как показывает анализ, подавляющее большинство из поступивших на исполнение документов уже на этапе вынесения решения суда не имеют перспективы взыскания, так как иски не обеспечиваются имуществом.
Также в последние годы увеличилось количество документов о взыскании в пользу банков. Вместе с тем, суммы кредитов не покрываются залоговым имуществом ввиду того, что его рыночная стоимость ниже произведенной оценки в докризисный период. Это, в свою очередь, приводит к невозможности исполнения решения суда.
Следовательно, к судебному исполнителю поступают судебные акты заведомо обреченные на неисполнение. В связи с чем, предлагаем при оценке деятельности органов исполнительного производства исходить из соотношения взысканной суммы к обеспеченному и арестованному имуществу.
Сегодня сложилась парадоксальная ситуация, когда обязанность по исполнению судебного акта ложится не на должника, а на судебного исполнителя, тогда как он фактически является лицом опосредующим исполнение решения. При этом образ «вечно виноватого» судебного исполнителя глубоко укоренился не только в сознании граждан, но и государственных органов.
В тоже время должники не несут адекватной ответственности за неисполнение решения суда. Так, в 2012 в органы внутренних дел органами исполнительного производства направлено более полутора тысяч (1653) материалов. Однако только в отношении 39 должников возбуждены уголовные дела.
Органами внутренних дел, осуществляющими дознание по данной категории преступлений, фактически парализована работа по привлечению к уголовной ответственности должников. В связи с чем, вполне обоснованным является предложение Генерального прокурора А. К. Даулбаева вернуться к практике 2000 года, когда эти функции осуществлялись органами исполнительного производства, и их эффективность достигала 60 процентов.
Ежегодный рост исполнительных документов связан, в первую очередь, с поступлением производств о взыскании административных штрафов в пользу государства.
Так, из общего количества документов штрафы составляют по республике 43 %. В отдельных регионах этот показатель достигает 60-65%.
При этом уполномоченные органы направляют постановления о наложении административных штрафов в органы исполнительного производства без рассмотрения его судами.
Уважаемый Серик Ныгметович!
Особо хочу обратить внимание, что органов, уполномоченных рассматривать административные дела, более 40 (МВД, Налоговый Комитет, Санэпиднадзор МЗ, МЧС и др), а судебных исполнителей всего по республике 1443. В тоже время, их штатная численность в десятки раз превышает численность органов исполнительного производства.
Более того, проблема взыскания штрафов усугубляется тем, что уполномоченные органы, в нарушение статей 700, 708 Административного кодекса не проводят работу по установлению места нахождения должника, его платежеспособности. В своей деятельности они ограничиваются лишь отправлением документов судебному исполнителю.
Одним словом, на исполнение поступают неполные материалы, разрешение которых требует больших человеческих и временных ресурсов.
Нагрузка на одного судебного исполнителя ежегодно увеличивается. Если в 2010 году при нормативе 22 производства в месяц она составляла 56 производств, то в 2012 году – уже 72 производства.
Однако, даже, несмотря на эти и другие имеющиеся проблемы, за счет организационных мер значительно увеличилось количество документов, исполненных в полном объеме.
Так, если в 2010 году этот показатель составил 482 тыс. документов (на сумму 57 млрд.тенге), в 2011 году – 532 тыс. документов (на сумму 73 млрд.тенге), то в 2012 году - 609,3 тыс. документов (на сумму 82 млрд.тенге).
Этому способствовало поддержка Главой государства инициативы о повышении на одну ступень категорий работников органов исполнительного производства.
Кроме того, на подзаконном уровне устранены административные барьеры в деятельности частных судебных исполнителей.
Также нами разработан законопроект, концепцией которого предусмотрен перевод уголовной статьи за неисполнение решения суда (ст. 362 УК РК) в категорию тяжких преступлений.
Мне кажется, в этом ключ к решению проблем!
Уважаемый Серик Ныгметович, за последние два года Правительством существенно улучшено материально-техническое оснащение органов исполнительного производства.
Сегодня главным ресурсом в развитии экономики становятся именно результаты интеллектуальной деятельности.
В истекшем году показатели Стратегического плана министерства в сфере обеспечения защиты прав интеллектуальной собственности достигнуты с повышением на 27 % (запланировано – 6544, выдано - 8354 охранных документов на изобретения, полезные модели, селекционные достижения, промышленные образцы, товарные знаки, в том числе зарегистрированных международных заявок по Мадридской системе).
Законодательство в данной сфере сформировано и гармонизировано с основными международными нормами.
В 2012 году было принято три закона в данной сфере.
Упрощен порядок регистрации товарных знаков, в том числе с использованием электронных средств связи (Закон от 8 апреля 2012 года).
Исключены функции Министерства по регистрации лицензионных договоров, заключенных между пользователями и организациями, управляющими имущественными правами на коллективной основе; отменена регистрация лицензионных договоров на использование произведений и объектов смежных прав (Закон от 10 июля 2012 года).
Приняты и другие меры по сокращению разрешительных документов в данной сфере.
Одним из направлений деятельности Министерства является организация и осуществление судебно-экспертной деятельности.
В целях ее совершенствования осуществлена коренная реструктуризация и реорганизация системы с образованием на местах разветвленной сети институтов и лабораторий судебной экспертизы, охватывающей всю территорию республики.
С марта 2012 года Центр судебной экспертизы является полноценным членом в Евразийской академии судебной медицины и экспертизы.
Разработаны методики проведения современных и видов судебной экспертизы: судебная экологическая экспертиза; судебная экспертиза генно-модифицированных продуктов.
Внесен в Парламент проект Закона «О внесении изменений и дополнений в Закон «О судебно-экспертной деятельности в Республике Казахстан».
На согласование в Администрацию Президента направлена Отраслевая программа совершенствования судебно-экспертной, в том числе судебно-медицинской деятельности в Республике Казахстан на 2013-2018 годы.
Вместе с тем, одной из острых нерешенных проблем остается вопрос кадрового обеспечения Центра.
Согласно протокольному поручению по итогам совещания с участием Президента с руководящим составом правоохранительных и специальных органов министерству поручено кардинально укрепить штатную численность и материально-техническую базу Центра судебных экспертиз.
Действительно, штатная численность Центра не менялась с момента его образования с 1997 года и на данный момент составляет 609 сотрудников. При этом, количество экспертиз увеличилось в 4,6 раз.
На наш взгляд, одним из решений указанных проблем является развитие института частной судебной экспертизы!
Уважаемый Серик Ныгметович!
В заключении хочу сказать, что в целом сейчас кадровый состав Министерства юстиции укомплектован на высоком профессиональном уровне. Сотрудники ценят и любят свою работу в органах юстиции.
Согласно проводимой в стране политике, главным приоритетом для всех руководителей и работников органов юстиции является защита прав и свобод граждан. Через их призму должна проходить реализация планов и задач, и всем нам необходимо работать с высоким уровнем результативности, инициативы и отдачи.
В целом, прошедший год, был годом плодотворной и интенсивной работы. Он был ответственным и напряженным.
Я хотел бы поблагодарить всех сотрудников органов юстиции за добросовестное исполнение своих обязанностей.
Благодарю за внимание!

Құрметті Серік Нығметұлы!
Құрметті алқа мүшелері және қонақтар!

Министрліктің 2012 жылғы қызметінің қорытындылары мен алдағы кезеңге арналған негізгі міндеттерін Сіздердің назарларыңызға ұсынуға рұқсат етіңіздер.
Ел экономикасының өткен жылғы негізгі даму қорытындылары туралы қысқаша айтып өтейін.
Мемлекет басшысы алдымызға қойған міндеттерді жемісті іске асыру 2012 жылы экономиканың 5% деңгейінде тұрақты дамуын қамтамасыз етуге мүмкіндік берді.
Сонымен бірге бұл жоспарланған өсу параметрлерінен біршама төмен. Сыртқы сұраныстың азаюы, сондай-ақ өсімдік шаруашылығының жалпы өнімі өндірісінің 27,7 % -ға азаюы мен 81 млн тоннаға жоспарланған мұнай өндірудің 79,2 млн тоннаға дейін төмендеуі басты себеп болуда.
Тауарлар өндірісі салаларындағы жоғары емес қарқын қызмет көрсету саласымен өтеліп отыр. Көліктік қызмет көрсету 7,2 % -ға, байланыс бойынша 9,6 % -ға өсті. Көтерме және бөлшек сауданың өсуі 14,6 % -ды құрады.
Қазақстандық экспорт өніміне деген сұраныстың азаюы аясында экономикадағы өсудің негізгі факторы тұтынушылық жоғары сұраныс пен елде байқалып отырған инвестициялық белсенділіктің жандауы болып отыр. Негізгі капиталға инвестициялардың көлемдері 3,8 %-ға өсті. Құрылыстың өсу қарқыны 2,9 % -ды құрады.
Экспорттық өнімге әлемдік сұраныстың қысқаруына қарамастан сыртқы саудадағы өсудің оң қарқыны сақталып отыр. 2012 жылдың 11 айындағы сыртқы сауда айналымы 125,2 млрд. АҚШ долларын құрай отырып 10,9%-ға ұлғайды.
Тауарлар экспорты өткен жылдың ұқсас кезеңіне қарағанда 6,3%-ға (84,9 млрд. долл) ұлғайды. Импорт 21,9%-ға (40,3 млрд. долл) өсті. Сауда балансының оң сальдосы 44,6 млрд. долларды құрады.
Экономиканың өсуіне тұрақты макроэкономикалық жағдай ықпал етті. 2012 жылы инфляция жылдық мәнде 6,0%-ды құрады, ол өткен жылғы деңгейден (7,4%) 1,4 пайыздық тармаққа төмен.
Қол жеткізілген нәтижелер 2012 жылы халықаралық рейтингілердегі Қазақстанның ұстанымын жақсартуға мүмкіндік берді. Сонымен, Дүниежүзілік экономикалық форумның бағалауы бойынша Қазақстан
144 елдің ішінен 51 орынға ие болды, сөйтіп өз ұстанымын 21 тармаққа жақсартты.
«Fitch» агенттігі 2012 жылы Қазақстанның егемен кредит рейтингін «ВВВ+» дейін арттырды, бұл батыс елдеріндегі дағдарыс жағдайларында елдің тұрақтылығы мен кредит қабілеттілігін білдіреді.

Құрметті әріптестер!

2012 жылы Министрліктің негізгі күш-жігері Мемлекет басшысының 2012 жылғы қаңтардағы Қазақстан халқына Жолдауында айтылған тапсырмаларының, сондай-ақ басқа да бағдарламалық құжаттардың іске асырылуына бағытталды.
Өткен жылы салық саясатын жетілдіру шеңберінде салық заңнамасына өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Түзетулер азаматтардың жеке санаттарын әлеуметтік қолдауға, отандық өндірушілер үшін бәсекелес жағдайларды теңестіруге, салықтық әкімшілендіруді жетілдіру арқылы бизнес-ортаны жақсартуға бағытталған.
Бизнес ахуалды жақсарту бойынша жүйелі жұмыс жүргізілді. Бизнеске әкімшілік жүктемені төмендету мақсатында өткен жылы лицензиялар мен рұқсаттарды тағы да 30 %-ға қысқартуды көздейтін заң қабылданды.
Заңда жоғары қауіптерден қауіпсіздікті қамтамасыз етуге әсер етпейтін 257 рұқсатты 1096 анықталған рұқсаттан алып тастау және хабарлау тәртібіне ақпараттық сипатқа ие азаматтардың өмірі мен денсаулығы үшін тікелей тәуекелмен байланысты емес 40 рұқсатты ауыстыру көзделген.
«Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы табысты іске асырылуда. Бүгінгі таңда қолдау шаралары 30 мыңнан астам кәсіпкерлерді қамтыды.
Бағдарламаны іске асыру барысында 2010 жылдан бастап 2012 жылға дейінгі кезеңде субсидиялауға үш бағыт бойынша 650 млрд. теңге жалпы сомасына барлығы 2574 жоба мақұлданды.
Өңірлік саясатты іске асыру шеңберінде елдің өсу орталықтары ретінде агломерацияларды (Астана, Алматы, Шымкент, Ақтау, Ақтөбе) дамыту бөлігінде қолданыстағы «Өңірлерді дамыту» бағдарламасына толықтырулар енгізілді.
Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша Моноқалаларды дамыту бағдарламасы бекітілді. Бағдарлама «зәкірлі» жобаларды іске асыру және ШОБ дамыту есебінен моноқалалардың экономикасын әртараптандыруды көздейді.
Бағдарламаны іске асыруға алдағы үш жылдық кезеңге республикалық бюджеттен 120 млрд. теңге бөлу көзделген.
2012 жылғы қарашада Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығымен Қазақстан Республикасында жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту тұжырымдамасы бекітілді. Оны іске асыру бойынша Іс-шаралар жоспары әзірленді. Тұжырымдама жергілікті мәндегі өзекті мәселелерді шешуде төменгі деңгейдегі әкімдердің дербестігін кезең-кезеңмен және дәйекті нығайтуға және қоғамның тыныс-тіршілігінің негізгі проблемаларын шешуде қазақстандықтардың азаматтық белсенділігін арттыруға бағытталған.
Өткен жыл Бірыңғай Экономикалық Кеңістіктің жұмыс істеуінің бірінші жылы болды. Үш елдің заңнамасын үндестіру және БЭК құқықтық базасын құру бойынша ауқымды жұмыс жүргізілуде. БЭК құқықтық базасын дамыту бойынша күнтізбелік жоспарын іске асыруда 2012 жылы 12 халықаралық құжат қабылданды, онда 115 шешім қабылданған Еуразиялық экономикалық комиссия кеңесінің 13 отырысы және Кеден одағы мен БЭК жұмыс істеуінің мәселелері бойынша 300-ге жуық шешімді қабылдай отырып, Еуразиялық экономикалық комиссия коллегиясының 38 отырысы өткізілді.
Қазақстанның Кеден одағының елдерімен өзара саудасы 2012 жылғы қаңтар-қарашада 22,1 АҚШ долларын құрады және 2011 жылғы ұқсас кезеңмен салыстырғанда 4,8 %-ға артты. Бұл ретте, саудада теріс баланс қалыптасты, осылайша, өткен жылғы 11 ай ішінде Кеден Одағының елдеріне экспорт 6,3 млрд. АҚШ долларын құрады және 7,3 %-ға қысқарды, Кеден Одағының елдерінен импорт 15,9 млрд. АҚШ долларын құрады және 10,5 %-ға артты.
Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымына кіруі мақсатында 2012 жыл ішінде қазақстандық нарыққа тауарлар мен қызметтердің қолжетімділігінің жағдайлары бойынша екі жақты келіссөздер аяқталды және сауда-экономикалық реттеу мәселелері бойынша көп жақты келіссөздер аяқталу сатысында.
МЖӘ тетіктерін қолдана отырып, инвестициялық жобаларды жүзеге асыру үшін заңнамалық және институционалдық негізді құру мақсатында 2011 жылдан бастап МЖӘ дамыту бойынша Бағдарлама іске асырылуда.
2012 жылғы қаңтарда МЖӘ жобаларын іске асыру кезінде инвесторлардың құқықтарын қорғауды күшейтуге бағытталған Жобалық қаржыландыру мәселелері бойынша заң қабылданды.
2012 жылғы маусымда білім беру, денсаулық сақтау және халықты әлеуметтік қорғау объектілері сияқты салаларда МЖӘ қолдану үшін шектеулер алынды.
Елде МЖӘ саласын одан әрі дамыту үшін 2012 жылғы қарашада Парламентке МЖӘ жаңа түрлерін енгізу бойынша заң жобасы әзірленді және енгізілді.
Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын арттыру мақсатында бірінші рет тәуелсіз Қазақстанның тарихында қызметті көрсетуді алушылар мен қызметті көрсетушілердің өзара қарым-қатынасын айқындайтын «Мемлекеттік қызметтер көрсету туралы» заң жобасы әзірленді.
Сонымен бірге, бірінші рет 566 мемлекеттік қызмет көрсетуден, оның ішінде 31 әлеуметтік маңызы бар қызмет көрсетуді қамтитын тізілім құрылды және бекітілді.
Мемлекеттік мүлікті басқару бойынша тиімді саясат жүргізу мақсатында квазимемлекеттік секторды қысқарту бойынша жұмыс жүргізілді. Нәтижесінде, 450 ұйым оңтайланды және әкімшілік-басқару персоналының 4 мың қызметкері қысқарды, бұл ретте, еңбекақы төлеу қорын үнемдеу 2,9 млрд. теңгені құрады.
«Халықтық IPO» бағдарламасын өткізу өткен жылдың маңызды оқиғасы болды. IPO-ға шыққан бірінші компания «ҚазТрансОйл» АҚ компаниясы болды. Барлық ел бойынша кең ақпараттық-түсіндіру және білім беру науқандары жүргізілді.
«ҚазТрансОйл» АҚ 28 млрд. теңге сомасына 38,5 млн. қарапайым акцияны орналастыру туралы хабарлады, бірақ бұл ретте жеке инвесторлардың сұранысы іс жүзінде ұсыныстан екі есеге артық.
Табиғи монополиялар, тарифтік саясат, сондай-ақ бәсекелестікті қорғау субъектілерінің қызметін мемлекеттік реттеу саласында саясатты жетілдіру бойынша үлкен жұмыс жүргізілді.
Электр энергетикасы мен табиғи монополиялардың салаларын дамыту мақсатында электр станциялары мен табиғи монополиялар субъектілерінің инвестициялық қызметінің ашықтығы мен бақылауын арттыратын қолданыстағы заңнамаға өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.
Инвестициялар көлемінің өсуі, тарифтердің тұрақтылығын қамтамасыз ету және суды үнемдеп пайдалану мақсатында 2013-2015 жылдарға арналған суға тарифтерді белгілеудің жаңа тетіктерін енгізу бойынша кешенді жоспар қабылданды.
Ішкі сауда саласы экономика өсуінің негізгі драйвері болып табылады және ЖІӨ көлемін нығайтуда елеулі үлес қосады. Осыған байланысты, сауданың заманауи форматтарын дамытуға, өнімсіз делдалдарды жоюға және неғұрлым әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларына бағаларды тұрақтандыруға бағытталған бөлшек сауданы мемлекеттік қолдау тетігін одан әрі жетілдіру бойынша ұсыныстар әзірленді.
Өткен жылдың соңындағы айтулы оқиғалардың бірі - Астананың ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесін өткізу құқығына өтінімі болып табылады. Мемлекет басшысы атап өткендей, бұл оқиға Қазақстанның жаңа тарихында халықаралық деңгейдегі неғұрлым маңызды іс-шара болады.
Қазақтан Республикасының Үкіметі 2013-2018 жылдарға арналған көрмелерді ұйымдастыру және өткізу жөніндегі ұлттық жоспар қабылдады, барлық дайындық және ұйымдастырушылық іс-шаралардың шешуші операторы болып табылатын «Астана ЭКСПО-2017» Ұлттық компаниясы құрылды.

Құрметті Серік Нығметұлы!
Құрметті алқаға қатысушылар мен қонақтар!

Жаңа міндеттер мен мемлекет басшысының 2012 жылғы желтоқсанда Қазақстан халқына Жолдауында және Үкіметтің қатысуымен 2013 жылғы 23 қаңтарда өткен кеңейтілген кеңесте берген тапсырмаларының негізінде Министрліктің ағымдағы жылғы жұмысының негізгі бағыттарына тоқталып кеткім келіп отыр.
«Стратегия 2050» стратегиясында айқындалған Жаңа стратегиялық бағытты іске асыру үшін министрлік экономикалық саясат саласындағы басты үйлестіруші орган ретінде мынадай бағыттарға шоғырланады.
Бірінші. Жоғары технологиялар мен жасыл экономиканы дамыту негізінде экономиканы жаңғырту.
2013 жылы әлемнің ең дамыған 30 елінің қатарына ену жөнінде тұжырымдама әзірленетін болады.
Тұжырымдама әлемдік экономиканы дамытудың демографиялық, саяси, экономикалық және технологиялық трендтерін ескере отырып Қазақстанды 2050 жылға дейін дамытудың негізгі стратегиялық бағыттарын нақтылайды.
Онда үшінші индустриялды революцияға дайындық, кластерлік тәсілді енгізу, отандық өндірістік активтерді жаңғырту, шикізат емес экспортты кеңейту және Қазақстанның тауарлар мен қызметтердің жаһандық және өңірлік нарығына кіруі мәселелері көрсетілетін болады.
Мемлекет басшысы айтқан жасыл экономикаға өту идеясы шеңберінде, Министрлік Қоршаған орта министрлігімен бірлесіп мақсаты экономиканың әртүрлі салаларында табиғи ресурстарды сақтау және ұтымды пайдалану болып табылатын Ұзақ мерзімді жасыл экономикаға өту стратегиясын әзірлеуге кірісті. Стратегия ауылшаруашылығы, өнеркәсіп, су ресурстары, білім беру, қалдықтарды кәдеге жарату, энергетика сияқты салаларды тұрақты дамытуға арналған кешенді тәсілдерді айқындайды.
Екінші. Экономиканың макроэкономикалық тұрақтылығы мен орнықтылығын қамтамасыз ету.
Министрлік елдегі келісілген әлеуметтік-экономикалық саясатты қалыптастыратын негізгі мемлекеттік орган болып табыла отырып елдің экономикасын тұжырымдамалық дамыту бойынша салааралық үйлестіруді күшейтуге баса назар аударады.
Біздің бағалауымыз бойынша 2013 жылы экономиканың өсуі тұрақты болуы тиіс. Біздің күтуіміз бойынша әлемдік экономикадағы тұрақсыздықтың теріс әсері 2012 жылға қарағанда елеусіз болады.
Салаларда өсудің оң серпінін сақтаған жағдайда, сондай-ақ тиісті мемлекеттік органдармен белсенді саясат жүргізген жағдайда жоспарланған 6% деңгейінде ЖІӨ-нің өсуі үшін барлық негіз бар.
Дамыған елдердегі баяу өсуі жағдайында экспортты және экономикалық өсу көздерін әртараптандыру, сондай-ақ сыртқы нарықтағы азайып бара жатқан сұранысты ішкі сұранысқа қайта бағдарлау бойынша жұмысты күшейту қажет.
Құрылыс, инфрақұрылымды дамыту, ауылшаруашылығы, тұрғын үй коммуналдық шаруашылығы сияқты капитал құрайтын салаларға бағдарлау отандық құрылыс индустриясы мен металлургияны дамытуға, сондай-ақ жаңа жұмыс орындарын құруға қосымша қарқын береді.
Дағдарысқа қарсы ден қоюдың көп деңгейлі жүйесін енгізу мақсатында жағдайға жедел мониторинг жүйесіне өңірлерді және ірі жүйе құрушы кәсіпорындарды дамыту көрсеткіштері енгізілетін болады.
Бұдан басқа, мемлекет басшысының тапсырмасын орындау үшін дағдарыстық жағдайда жұмыспен қамту және экономиканың өсуін қамтамасыз ету бойынша Жол картасын әзірлеу басталды. Жол картасы дағдарысқа қарсы жоспарды барынша егжей-тегжейлі деңгейді іске асырудың құралы болуы тиіс.
Үшінші. Инвестицияларды қолдаудың мемлекеттік саясатын қалыптастыру.
Жаңа тікелей инвестицияларды тарту және сыртқы нарықтардан капиталды іздестіру осы кезеңде экономикалық саясаттың басымдығы болады.
Дамыған елдердегі баяу өсуі жағдайында инвесторлар тұрақты макроэкономикалық және саяси ортасы бар дамушы елдерде жаңа нарықтар мен инвестициялық мүмкіндіктерді іздейді. Осыған байланысты, экономиканың барлық басым секторларына инвестициялар тарту үшін әлемдік капитал нарығында әлеуетті инвесторлармен нысаналы жұмыстар жүргізілетін болады.
Бұл жерде мемлекеттің экономикаға қатысуын одан әрі қысқарту бойынша Мемлекет басшысының тапсырмасына байланысты ауқымды жұмыс жасау қажет.
Сонымен, жеке секторға стратегиялық сипатқа ие емес мемлекеттік кәсіпорындарды, квазимемлекеттік компанияларды, бейінді емес функцияларды беру арқылы жекешелендірудің екінші кезеңін жүргізу қажет. Жекешелендіру отандық және шетелдік инвесторлардың көп санын тарту үшін транспарентті жүргізілетін болады.
Инвесторлар үшін Қазақстанның тартымдылығын арттыру мақсатында Экономикалық ынтымақтастықты дамыту ұйымының озық стандарттары негізінде инвестициялық ахуалды жақсарту бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Біз көп үмітімізді мемлекеттік жеке меншік әріптестікті дамытумен байланыстырамыз, әсіресе Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша жаңа ауқымды инфрақұрылымдық жобаларды іске қосумен байланысты.
Ағымдағы жылдың бірінші жарты жылдығының соңына дейін жаңа қаржылық тетіктер: тек әлеуметтік маңызы бар жобалар үшін «қол жетімділік үшін төлемдерді»; халықаралық практикада кеңінен қолданылатын келісімшарттардың жаңа түрлерін; енгізу конкурстық рәсімдерді жеңілдету, күрделі емес жобалар үшін үлгілік құжаттамалар әзірлеу көзделетін мемлекеттік жеке меншік әріптестікті дамыту жөнінде заң жобасын қабылдау жоспарланады.
Сондай-ақ қазіргі таңда «Жалғыз терезе» қағидаты бойынша жобаларға сараптама жүргізумен ғана айналысатын мемлекеттік жеке меншік әріптестік орталығының жұмысын оған мемлекеттік жеке меншік әріптестіктің барлық жобаларын дайындау және сүйемелдеу бойынша жұмыстарды жүктей отырып қайта форматтау жоспарлануда. Өңірлерде Мемлекеттік жеке меншік әріптестік орталығының әдіснамалық қолдауымен Мемлекеттік жеке меншік әріптестіктің өңірлік орталықтарын құру жоспарланады.
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің басшылығымен Мемлекеттік жеке меншік әріптестікті дамытудың ұзақ мерзімді және ағымдағы мәселелерін қарастыру жоспарланатын мемлекеттік жеке меншік әріптестік бойынша қосымша Үйлестіру кеңесі құрылды.
Төртінші. Бюджеттік саясаттың теңгерімділігін қамтамасыз ету және мемлекеттік шығыстардың тиімділігін артыру.
Жалпы ұлттық жоспарға сәйкес ағымдағы жылдың бірінші тоқсанында негізгі мақсаты макроэкономикалық тұрақтылық пен экономиканың орнықты өсуін қамтамасыз ету, халықтың әл-ауқатын ұстап тұру және бюджет қаражатын тиімді пайдалануды арттыру болып табылатын Жаңа бюджеттік саясат тұжырымдамасы әзірленетін болады.
Мемлекеттік борыш пен мемлекеттік қаржының тұрақтылығын бір қалыпты деңгейде ұстап тұру үшін Жалпы ішкі өнімге қатысты бюджет тапшылығы мен мұнай емес тапшылықтың өсуін ұстап тұру жоспарланады. Квазимемлекеттік сектор борышының өсуіне бақылау қамтамасыз етілетін болады.
Қордың қаражатын пайдалануды кепілдендірілген трансферт көлемінде шектеу арқылы мұнай ресурстарын Ұлттық қорда жинау саясаты жалғасады. Сонымен бірге Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша ел ішіндегі ірі стратегиялық жобаларға инвестициялау үшін Ұлттық қор қаражатын тиімді пайдалану тетігі әзірленетін болады.
Экономиканың өсуін қамтамасыз ету үшін бюджет шығыстарына ЖІӨ-ге қатысты тұрақты деңгейде қолдау көрсетіледі. Бұл салық саясатын өзгерту және салық салу базасын кеңейту арқылы бюджеттің кіріс бөлігін қайта қарауды талап етеді.
Бюджетаралық қатынастарды жетілдіруге, басқарудың төменгі деңгейлерін қаржылық бекітуге бағытталған заң жобаларының пакеті, оның ішінде «Жергілікті бюджеттерге берілетін жалпы сипаттағы 2014-2016 жылдарға арналған трансферттер туралы» Заң жобасы әзірленеді және нысаналы трансферттерді қалыптастыру мен бөлудің қолданыстағы тетігі қайта қаралатын болады.
Бюджеттік жоспарлаудың тиімділігін арттыру мақсатында Министрлік нәтижеге бағдарланған бюджеттеу жүйесін одан әрі жетілдіру жұмыстарын жалғастырады.
Бюджет нақты қаржыландыру қажеттілігіне байланысты және бөлінген қаражатты нақты нәтижелермен байланыстыруды ескере отырып қалыптастырылатын болады.
Түрлі бағдарламаларға бюджет қаражатын бөлу аралық нәтижелерге қол жеткізумен қатаң байланыстырылатын болады және тиімсіз шығыстар неғұрлым нәтижелі бағдарламаларға қайта бөлінеді.
Озық әлемдік тәжірибе негізінде елімізде мемлекеттік аудиттің кешенді жүйесін құру мақсатында Мемлекеттік аудитті енгізу тұжырымдамасы әзірленеді.
Бесінші. Тиімді салық саясатын жүргізу
Салықтық жеңілдіктердің тиімділігін арттыру мақсатында олардың экономиканың шикізат емес секторлары мен инновацияларды дамытудағы ынталандыру рөлін күшейту үшін бірніші жартыжылдықта Президенттің тапсырмасы бойынша қолданыстағы салықтық жеңілдіктерге тексеру жүргізіледі.
Сонымен қатар жер салығын ұлғайту арқылы жерлерді пайдаланудың тиімділігін арттыру мақсатында Агроөнеркәсіптік кешенге салық салуды реформалау жоспарлануда.
Алтыншы. Мемлекеттік басқару және жоспарлау жүйесін жетілдіру
Осы жылы Қазақстан Республикасы Президентінің тапсырмалары бойынша өткен жылы басталған мемлекеттік басқару жүйесінде айтарлықтай реформаларды іске асыру жалғасатын болады.
Сонымен сәуір айында Парламентке «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне мемлекеттік басқару деңгейлері арасындағы өкілеттіктердің аражігін бөлу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заң жобасы енгізіледі, ол қайталанудың болмауына, сондай-ақ жекелеген өкілеттіктерді орталықтан өңірлерге беруге, яғни халық пен бизнеске жақындауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар Жергілікті мемлекеттік басқарудың үлгі құрылымы өзгертіледі.
Ауыл әкімдерін сайлаудың енгізілуіне және жергілікті өзін-өзі басқарудың дамуына байланысты оларды қаржылық және кадрлық бекіту жүргізілетін болады.
«Мемлекеттік қызметтер көрсету туралы» заң жобасы қабылданады. Осы заң жобасын қабылдау мемлекеттік органдар қызметінің басым бағытын - азаматтардың мүдделеріне қызмет көрсету мен мұқтаждықтарын қанағаттандыруды айқындауға, яғни мемлекеттік қызметтер көрсету сапасының жаңа деңгейіне көтеруге мүмкіндік береді.
Стратегиялық жоспарлау жүйесі одан әрі жетілдірілетін болады.
«Қазақстан -2050» стратегиясының» ережелерін ескере отырып, ағымдағы жылдың соңына дейін қолданыстағы барлық бағдарламалық құжаттарға тексеру жүргізіледі және олар оңтайландырылатын болады. Жалпыұлттық жоспарға сәйкес мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарларын түзету жұмыстары басталды.
Стратегиялық және бюджеттік жоспарлаудың байланыстырылуын қамтамасыз ету үшін мемлекеттік органның стратегиялық жоспарының, бюджеттік бағдарламалар мен бюджеттік өтінімнің форматын, олардың мазмұны мәлімделген шығыстардың стратегиялық бағыттарға, мақсаттарға, міндеттер мен индикаторларға сәйкес келетініне айқын түсінік беретіндей етіп жетілдіру болжануда.
Жетінші. Әлеуметтік саясаттың жаңа қағидаттарын қалыптастыру.
Мемлекет басшысы атап өткендей, елді экономикалық жаңғырту әлеуметтік жаңғыртусыз және адами капиталдың сапасын арттырусыз мүмкін емес.
Осыған байланысты ағымдағы жылы Дүниежүзілік банкпен бірлесе отырып Қазақстан Республикасын 2030 жылға дейін әлеуметтік дамыту тұжырымдамасы әзірленеді.
Әлеуметтік жаңғыртудың негізгі бағыттары - барлық қазақстандықтар үшін тең мүмкіндіктерге жағдай жасау, қазақстандық өмір сүру сапасын қалыптастыру, инклюзивтік, өндірістен қол үзбей білім алу, өнімді жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету және әлеуметтік-еңбек қатынастарының тиімді моделін қалыптастыру.
Мемлекет басшысының Жолдауын іске асыру мақсатында іске асырылуы тиісті негіздемелік заңмен регламенттелетін әлеуметтік ең аз стандарттар жүйесін қалыптастыру жұмыстары жүргізілуде. Әлеуметтік ең аз стандарттар білім, денсаулық сақтау мәдениет, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, спорт және әлеуметтік қамту салаларындағы адам өмірінің барлық жақтарын қамтуы тиіс.
Көші-қон саласындағы саясат елдің тұрақты өсуіне ықпал етуі тиіс. Осыған байланысты Көші-қон проблемаларын шешу, отандық кадрларды сақтап қалу және шетелдік білікті кадрлар ағыны үшін қолайлы жағдайлар жасау жөнінде кешенді жоспар әзірленді.
Сегізінші. Интеграциялық процестерді дамыту.
2013 жылға арналған міндеттердің бірі – Кеден одағы, Бірыңғай экономикалық кеңістік пен Дүниежүзілік сауда ұйымына кіру шеңберіндегіндегі интеграциялық процестерді ескере отырып, экономиканың құбылмалы жағдайларына уақтылы ден қою болып табылады.
Ағымдағы жылы Бірыңғай экономикалық кеңістіктің құқықтық базасын дамыту, Кеден одағы мен Бірыңғай экономикалық кеңістіктің халықаралық шарттарын кодификациялау жөніндегі күнтізбелік жоспарды іске асыру жұмысының басым бөлігін атқару, интеграциялық процестерді одан әрі дамыту бағыттарын пысықтау қажет.
Отандық өндірушілердің мүдделерін қорғау мен ілгерілету үшін Кеден одағы мен Бірыңғай экономикалық кеңістік бойынша серіктес елдердегі тауарлардың импорты мен экспорты кезінде кедергілерді жою үшін күш салынады, қазақстандық экономиканы Бірыңғай экономикалық кеңістіктің жұмыс істеу жағдайларына бейімдеу мақсатындағы жұмыстар жандандырылатын болады.
ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесіне дайындық және оны өткізу шеңберінде ағымдағы жылы негізгі күш Тіркеу дерекнамасының жобасын әзірлеу мен бекітуге, сондай-ақ 2013-2018 жылдарға арналған ЭКСПО-2017 ұйымдастыру мен өткізу жөніндегі бекітілген ұлттық жоспарды іске асыруға шоғырланатын болады.
Құрметті Серік Нығметұлы!

Министрлік жүктелген жаңа функцияларды ескере отырып, Мемлекет басшысы қойған міндеттердің іске асырылуы үшін барлық күш-жігерін салады және елдегі макроэкономикалық тұрақтылық пен экономикалық өсуді қамтамасыз ету үшін ерекше шаралар қолданады.

Назарларыңызға рахмет!

 

Құрметті Серік Нығметұлы!
Құрметті шақырылған қонақтар, әріптестер!

Алдымен, барлықтарыңызға қош келдіңіздер деймін және отырысқа қатысқандарыңыз үшін ризашылығымды білдіремін.
2012 жылғы 14 желтоқсанда Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев «Қазақстан-2050» Стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Жолдауын жариялады.
Өз Жолдауында Мемлекет Басшысы мықты мемлекет күнкөріс саясатымен емес, жоспарлау саясатымен, ұзақмерзімді дамумен және экономикалық өсумен айналысатынын атап көрсетті.
2012 жылғы республикалық бюджетті атқару «Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту – Қазақстан дамуының басты бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауда қойылған міндеттерді іске асыруға бағытталды және 2012-2016 жылдарға арналған макроэкономикалық көрсеткіштер болжамына сәйкес келді.

Кірістер туралы

2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша нақтылауды есепке ала отырып, мемлекеттік бюджеттің кірістері 101,5%-ға, салықтық түсімдер – 101,9%-ға орындалды.
Негізгі кіріс көздері бойынша жоспар орындалды. Сонымен бірге корпоративтік табыс салығы бойынша факт жоспардың 96,3%-ы деңгейінде қалыптасты. Егер бюджет нақтыланбағанда, атқарылу 75,2% деңгейінде болар еді.
Корпоративтік табыс салығы түсімдерінің азаюына әсер еткен және бюджетті нақтылау кезінде түсініктемелер берілген барлық факторлардан біреуін атап өтейін. Жыл бойы металға әлемдік баға тұрақсыз болды, соның салдарынан өндіру пен сату көлемдерінің төмендеуі болды.

Мәселен, 2012 жылдың 11 айында металдың орташа бағасының төмендеуі: қорғасын – 22,4%, мырыш – 12,7%, мыс – 11,2%, алюминий – 16,4%, феррохром - 11%-ды құрады. Осыған байланысты ірі кәсіпорындар бойынша корпоративтік табыс салығының төлемдері өткен жылмен салыстырғанда төмендеді.
Ағымдағы жылдың бюджеті оны есепке алусыз қалыптастырылған 2012 жылдың төмендеген салық базасы Қаржы министрлігінен 2013 жылғы бюджетті атқару жөнінде өте тиімді жұмысты талап етеді.
Қосылған құн салығы бойынша 2012 жылы 914,4 млрд.теңге немесе жоспардың 103,1%-ы түсті. Егер бюджет нақтыланбағанда, атқарылу 91%-ды құраған болар еді.
Кеден одағы елдерінен импортқа салынатын қосылған құн салығы бойынша жоспар 101,3%-ға орындалды – артығымен орындауға өткен жылмен салыстырғанда осы елдерден импорттың 10,5%-ға өсуі әсер етті, бұл Кеден одағындағы бірігу процестерінің оң әсерін көрсетіп отыр.
Жеке табыс салығы бойынша жоспар 106%-ға, әлеуметтік салық бойынша 104,7%-ға орындалды. 2011 жылмен салыстырғанда бюджетке түсетін түсімдер тиісінше 62,3 млрд. теңгеге және 44,2 млрд. теңгеге ұлғайды, бұл жұмыспен қамту саласындағы оң үрдісті көрсетіп отыр.

Ұлттық қор туралы
Ұлттық қор қаражаты 2012 жылдың аяғындағы жағдай бойынша инвестициялық кіріссіз 10 062,8 млрд. теңгені құрады.

Бересі туралы
2012 жылдың ішінде бересіні қысқарту және оның өсіміне жол бермеу жөніндегі жұмыс жүргізілді. Қорыта келгенде бересі 142,9 млрд. теңгеге төмендеді және 2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 81,3 млрд. теңгені құрады.
Бүгінгі таңда бересіні одан әрі азайту үшін резерв бар, өйткені 40,5%-ы өндіріп алу үмітсіз бересіге тура келеді, ол бойынша материалдар жалған кәсіпкерлік белгілерінің болуына байланысты құқық қорғау органдарына берілді.

Шығыстар туралы
Республикалық бюджеттің шығыстары 2013 жылғы 1 қаңтарға 5 795,7 млрд. теңгені құрады немесе 99,3 %-ға орындалды.

Шығыстардың жалпы сомасындағы игерілмеген қалдық үлесі 0,7 %-ды немесе 41,6 млрд. теңгені құрады, бұл өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 0,1 пайыздық пунктке төмен.
Игерілмеген 41,6 млрд. теңгеден республикалық бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің алдын ала деректері бойынша шарттарды орындау мерзімдерін көшіруге байланысты 12,2 млрд. теңгені 2012 жылы тіркелген міндеттемелердің төленбеген бөлігін қаржыландыруға 2013 жылға көшіру жоспарлануда. 6-слайд
Қалған сомадан жоспар мынадай себептер бойынша 25,1 млрд. теңге сомаға орындалмады:
- 2,1 млрд. теңге мемлекеттік сатып алу нәтижелері бойынша, еңбекақы төлеу қоры, әлеуметтік салық, банктік қызметтер бойынша, штаттан тыс қызметкерлердің жалақысы бойынша үнемдеу, бағамдық айырма және пайдаланылмаған қаражат қалдығы;
- 23,1 млрд. теңге жалпы мемлекеттік шығыстар бойынша үнемдеу, оның ішінде:
- 17,4 млрд. теңге Қазақстан Республикасы Үкіметінің резерві бойынша үнемдеу;
- 5,7 млрд. теңге үкіметтік борышқа қызмет көрсету бойынша үнемдеу.
4,3 млрд. теңге сомада игермеу мыналар есебінен қалыптасты:
- 0,2 млрд. теңге өтпеген конкурстар;
- 4,1 млрд. теңге шарттар жасаспау, бюджеттік бағдарламаларды іске асыру жөніндегі нормативтік құқықтық актілерді уақтылы қабылдамау себебі бойынша.
Республикалық бюджеттен 2012 жылда өңірлерге 889,3 млрд. теңге сомаға нысаналы трансферттер бөлінді, одан 871,5 млрд. теңге немесе 98 % игерілді. Есепті кезеңнің қорытындылары бойынша жергілікті деңгейде нысаналы трансферттер қаражатын игеру бойынша артта қалу 17,8 млрд. теңгені құрады. 7-слайд

Мемлекеттік борыш туралы
Жарияланған Дүниежүзілік Экономикалық Форумның «2012-2013 жаһандық бәсекеге қабілеттілік есебіне» сәйкес Қазақстан «Мемлекеттік борыш» қосалқы индексі бойынша 14 орынды алып отыр. Алдағы есепте – 12 орында. 2012 жылдың бюджеті тапшылықты ұлғайта отырып, нақтылануына байланысты борыштың өсуі заңдылық.
2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша мемлекеттік борыш (өзара талаптарды есепке алмағанда) 3 828,3 млрд. теңгені құрады (25,4 млрд. АҚШ доллары) немесе жалпы ішкі өнімге 12,2%, оның ішінде үкіметтік борыш 3 626,7 млрд. теңгені құрады (24,1 млрд. АҚШ доллары).
2012 жылдың қорытындылары бойынша үкіметтік борыш деңгейі және оған қызмет көрсету және өтеу бойынша ағындар рұқсат етілетін және қауіпсіз шектерде тұр. Жалпы ішкі өнімге қатысты Үкімет борышы 11,51% құрады. Инфляция мен пайыздық ставкалардың ағымды деңгейінде бюджетке түсетін борыштық ауыртпалық тиімді деңгейде, ол 2012 жылы 8,5% деңгейде қалыптасты (15% асырмайтын шектеу болып табылады).

Квазимемлекеттік сектор субъектілері борышының жағдайына мониторинг туралы тапсырманы орындау мақсатында Қазақстан Республикасы Экономикалық даму және сауда министрлігі Нормативтік құқықтық актілер тізбесін әзірлеу кезінде Қаржы министрлігі қатысты (Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Орынбасары
Қ. Келімбетовтың 28.08.12 мақұлдады), оған мемлекеттік борышты басқаруды жетілдіру мақсатында өзгерістер мен толықтырулар енгізу болжамдалады.
Қазіргі уақытта Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі мен Қаржы министрлігі Борышты басқару жөніндегі тұжырымдамаға өзгерістер енгізу бойынша жұмыс жүргізіледі.
2012 жылы «Батыс Еуропа-Батыс Қытай» халықаралық дәлізінің қазақстандық учаскесі шеңберіндегі 4 қарыз бойынша (Тараз, Алматы-Қорғас, Шымкент-Ташкент қалаларын, Шымкент-Жамбыл облыстарын аралау).
Жоба бойынша құрылыс жұмыстарын қаржыландырудың басын қамтамасыз ету үшін аталған келісімдерді ратификациялау бойынша мемлекетішілік рәсімдерді жылдамдатып аяқтауды қамтамасыз етуі қажет.

Қаржылық бақылау туралы

2012 жылы Қаржылық бақылау комитеті органдары бюджет қаражатын пайдалануды бақылау бойынша жұмысты жалғастырды, бұл ретте Тәуекелдерді басқару жүйесі негізінде тексерулерді жоспарлаумен бюджет қаражатын бақылаумен қамту көлемін сақтау және анықталған қаржылық бұзушылықтарды 1,6 есе ұлғайту кезінде 2011 жылмен салыстырғанда 10% тексерулерді төмендетуге қол жеткізілді (2011 жылы – 208,0 млрд. теңге, 2012 жылы - 333,5 млрд. теңге). Мемлекеттік сатып алу туралы заңнама бұзушылықтары 18 мыңнан астам рәсімдерде 219,4 млрд. теңге сомаға белгіленген.
Анықталған бұзушылықтарды жою бойынша жұмыс жалғастырылуда: бақылау қорытындылары бойынша тауарлар, жұмыстар мен қызметтер түрінде бюджетке 124,6 млрд.теңге қайтарылды және қалпына келтірілді, 2011 жылдың қорытындыларынан екі есе көп (52,7 млрд. теңге); жол берілген бұзушылықтар үшін 6 мыңнан астам қызметкер тәртіптік жауапкершілікке тартылды; әкімшілік жауапкершілікке – шамамен 2 мың лауазымды тұлға тартылды (салынған айыппұлдардың жалпы сомасы 406,3 млн. теңгені құрады); құқық қорғау органдарына іс жүргізу шешімін қабылдау үшін 109,5 млрд. теңге сомаға мыңнан астам материалдар жіберілді.
2012 жылға қойылған міндеттерді іске асыруға Есеп комитеті бақылау іс шараларының қайталануын болдырмау мақсатында Мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының өзара іс қимыл қағидаларын бекітті және тексеру комиссияларымен келісті.
Өткен жылы тиімділікті бақылау және квазимемлекеттік сектор субъектілерін бақылау шеңберінде жүктелген функциялары бойынша іс-шаралар жоспарланған және орындалған.
Сіздің Өкіміңізбен құрметті Серік Нығметұлы (03.01.2013 жылы №235-ө) Тұжырымдаманы әзірлеу жөнінде ұсыныстар әзірлеу бойынша жұмыс тобы құрылды. Сонымен бір уақытта Қаржы министрлігі Әкімшілік реформа бойынша ведомствоаралық комиссияға «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік аудит туралы» Қазақстан Республикасы Заңының жобасына Тұжырымдаманы енгізді.

Ал енді 2012 жылдың ішінде іске асырылған АСА МАҢЫЗДЫ ТАПСЫРМАЛАР МЕН МІНДЕТТЕРГЕ қысқаша тоқталып өтуге рұқсат етіңіздер.
2013 жылғы 1 қаңтардан бастап Электрондық Үкіметті дамыту мақсатында салықтық әкімшілендірудің ақпараттық жүйесі мен республиканың төлем жүйесі Жеке Сәйкестендіру Нөмірлері/Бизнес Сәйкестендіру Нөмірлеріне (ЖСН/БСН) сәйкестендіру нөмірлерін пайдалануға көшті және штаттық режимде жұмыс істеуде.
2012 жылы салық органдары 4 млн. азаматтар бойынша Жеке Сәйкестендіру Нөмірлерін салыстыруды қосымша пысықтады.
Жеке Сәйкестендіру Нөмірлеріне/Бизнес Сәйкестендіру Нөмірлеріне көшу бірден 3 құжаттың (Салық төлеушінің тіркеу нөмірі (СТН), Әлеуметтік сәйкестендіру кодтары (ӘСК) және жеке басын куәландырушы құжат) орнын аустырды. Атап айтқанда, бұл бизнесті тіркеу мерзімін 10-нан 1 күнге дейін қысқартуға, зейнетақылар мен әлеуметтік аударымдарды төлеген кезде Салық төлеушінің тіркеу нөмірінің (СТН) Әлеуметтік сәйкестендіру кодтарына (ӘСК) сәйкес келмеуіндегі бұрын болған қателіктерді болдырмауға мүмкіндік береді.
Жалпы қойылған міндет орындалды. Енді жекелеген мемлекеттік органдардың деректер базасымен салыстыруды аяқтау қажет. Мұны 31 наурызға дейін жасауды тапсырамын.

Нарықтарда сауда-саттық жүргізетіндердің барлығын салық салудың басқа режимдеріне көшіруге қатысты
2012 жылы кәсіпкерлердің біржолғы талоннан дербес кәсіпкерлерге көшуі бойынша жұмыс аяқталды. Бұл ашық және өркениеттi сауда-саттықты қамтамасыз етеді. 88 мыңның – 53 мыңы патентке, қалғандары басқа да режимдерге ауысты.
Тапсырма орындалды. Енді кәсіпкерлерде туындайтын проблемалар мониторингі жүйесіндегі жұмысты жалғастыру және консультациялық көмек көрсету қажет.
Мемлекеттік сатып алу туралы
Президенттің 2012 жылғы 27 қаңтардағы Үкіметтің кеңейтілген отырысында берген тапсырмасын орындау үшін сатып алулардың мемлекеттік веб-порталында сатып алынатын тауарларға, жұмыстар мен қызметтерге тұтас ақпараттық бағалар жүйесі құрылды, өткізілетін сатып алу туралы ақпаратты орналастыру бөлігінде квазимемлекеттік секторды қосу қамтамасыз етілді.
Осы іс-шаралар шеңберінде Самұрық – Қазынаны тауарлардың, жұмыстардың және көрсетілетін қызметтердің бірыңғай сыныптауышын пайдалану бөлігінде біріктіру іске асырылған болатын.
Тапсырма орындалды. Алдағы 2013-2014 жылдары осы біріктіру квазисектордың, сол сияқты мемлекеттік сектордың да мемлекеттік сатып алулары кезінде сатып алынатын тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтердің бағалары бойынша деректер қорын пайдалануға мүмкіндік береді.
Мемлекеттік сатып алудың бірыңғай операторын құруды қоса мемлекеттік сатып алу жүйесін одан әрі дамыту, біздің көзқарасымызша, Сіздің Серік Нығметұлы басшылығыңызбен 5 ақпанда селекторлық кеңесте баяндалды.
Сіз тиісті тапсырмалар берген болатынсыз.
Сондай-ақ мемлекеттік сатып алудың тапсырыс берушісі мен өнім берушісі арасындағы электрондық цифрлық қолтаңбаны пайдалана отырып, порталда электрондық шарттар жасау арқылы шарт жасаудың ашықтық рәсімі мен жұмыс істеуін кеңейтуді қамтамасыз ету жоспарлануда.
Үкіметке 2012 жылғы 3 шілдеде кеңейтілген мәжіліс қорытындысы бойынша орталық және жергілікті мемлекеттік органдардың, сондай-ақ оларға ведомстволық бағынысты ұйымдардың отандық автокөлікті сатып алуы туралы жоспарларын түзетуді қамтамасыз ету тапсырылған болатын.
Бұл тапсырма да орындалды. Осылай, 2012 жылы 11,7 млрд.теңге сомаға 2553 бірлік отандық, бұл жоспарланған сатып алудан 467 бірлікке артық және 9,8 млрд.теңге сомаға 1365 бірлік шетелден шыққан автокөлік сатып алынды, бұл Қазақстанда шығарылмайтын арнайы автокөлік құралдарына жататын жоспарланған сатып алулардан 228 бірлікке аз.
2013 жылғы 1 қаңтардан бастап қоғамдық секторға арналған халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес мемлекеттік мекемелердің есептеу әдісіне көшу енгізілген (әдістемелік, ақпараттық қамтамасыз ету мәселелері шешілді, 1167 мамандар оқытылды).
Бұл қаржылық есептіліктің ашықтығы мен ақпараттылығын арттыруға мүмкіндік береді. Есептеу әдісіне көшудегі жаңалықтың бірі мемлекеттік секторда есеп жүйесін қаржылық есептілікті салыстыруға келтіруді және кейіннен шоғырландырылуын қамтамасыз ететін бюджеттердің барлық деңгейлері үшін ортақ Есеп саясаты болып табылады.
Бұл ретте, Министрліктің өзі бір мезгілде «е-Қаржымині» жобасының бағдарламалық өнімін бір мезгілде құра отырып, есептеу әдісіне көшуді жүзеге асырған болатын.
Дүниежүзілік Экономикалық Форумның Қазақстан Жаһандық бәсекеге қабілеттілік индексінің нәтижелері бойынша 2012 жылы «Аудиттеу және есептілік стандарттар дәрежесі» көрсеткіші бойынша жоспарланған көрсеткіштің 14 ұстанымын жақсарта отырып, 74 ұстанымға қол жетті (90).
Шағын бизнес субъектілеріне жүктемелерді азайту мақсатында 2013 жылдың 1 қаңтарынан бастап жеке кәсіпкерлердің көптеген санаттары міндетті түрде бухгалтерлік есеп жүргізуден және қаржылық есептілік жасаудан босатылды.
Шағын кәсіпкерлік субъектілерінің заңды тұлғалары үшін Қаржылық есептіліктің ұлттық стандары әзірленді, ол қолданыстағыға қарағанда екі есеге қысқартылған.
Орта бизнес субъектілері үшін орта бизнестің кәсіпорындарының қаржылық ақпаратының сапасын жақсартуға және оларға деген инвесторлардың сенімін арттыруға ықпал ететін болады.
Қазынашылық жұмысы бойынша
2012 жылы мемлекеттік мекемелермен өзара іс-қимылдың тиімділігін арттыру үшін және ауданнан төмен әкімшілік деңгейде қазынашылық бөлімшелерін құрмай жергілікті өзін өзі басқару органдарына қашықтан қызмет көрсетуді қамтамасыз етудің маңызды құралы ретінде «Қазынашылық-клиент» ақпараттық жүйесін дамыту жалғасын тапты.
Бүгінде «Қазынашылық-клиент» ақпараттық жүйесі арқылы мемлекеттік мекемелерге қызмет көрсету және төлемге шарттарды тіркеуге және шоттарды өңдеуге арналған өтінімдерді өңдеу уақыты бұрын жұмсалатын 48 сағаттың орнына 16 жұмыс сағатын құрап отыр (2013 жылға 8 сағат жоспарланып отыр).
«Қазынашылық - клиент» ақпараттық жүйесінде пилоттық аймақта (Астана қаласы бойынша Қазынашылық департаменті) – ерекше қол жеткізу режимісіз 212 мемлекеттік мекеме жұмыс істейді.
Комитетке ақпараттық жүйеге қосылу үшін техникалық жарақтандырудың қажетті деңгейі бар және ерекше жұмыс режимі жоқ мемлекеттік мекемелерде 2013 жылы «Қазынашылық-клиент» ақпараттық жүйесі енгізілуін қамтамасыз етуді тапсырамын.
Серік Нығметұлы, Республикалық бюджет комиссиясының төрағасы ретінде, Сізге 2014 жылы техникалық жағдайы «Қазынашылық - клиент» жүйесін енгізуге мүмкіндік бермейтін барлық республикалық мемлекеттік мекемелерді қаржыландыру, сондай-ақ Әкімдерге жергілікті бюджет қаражатынан мемлекеттік мекемелерді қаржыландыру үшін тапсырма беру қажет екенін айтқым келеді.
Комитет, электрондық шот фактуралар саласындағы оператор ретінде «Электрондық шот-фактураларды қабылдау және өңдеу жөніндегі ақпараттық жүйе (құру)» техникалық экономикалық негіздеме шеңберінде салықтық әкімшілендіру мен жалған кәсіпкерлікпен күрестің тиімділігін арттырудың маңызды құралы ретінде «Электрондық шот-фактураларды қабылдау және өңдеу» бойынша ақпараттық жүйесін әзірлеуді қамтамасыз ету қажет.

Дәрменсіз борышкерлермен жұмыс бойынша
Жаңа жеделдетілген оңалту рәсімін енгізу (берешекті соттан тыс тәсілмен реттеу) және қолданыстағы оңалту рәсімінің тиімділігін арттыру жолымен бизнес субъектілері үшін төлемге қабілеттілікті қалпына келтіру мүмкіндігін кеңейтетін бәсекеге қабілетті кәсіпорындарды сауықтыру мәселелері жөніндегі ҚР Заңы қолданысқа енгізілді.
2012 жылдың өзінде қабылданған нормаларды ескере отырып, 48 ұйым оңалту рәсіміне енгізілді, ол 2011 жылмен салыстырғанда 6 %-ға және 2010 жылмен салыстырғанда 30%-ға артық.
Банкроттық рәсімін жүргізу тиімділігін арттыру үшін 2012 жылғы желтоқсанда заң жобасы әзірленді және Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісіне енгізілді.
Сонымен бірге жүргізілген камералдық бақылау барысында 134 банкротта (жалпы санның 10%) тәуекел дәрежесі жоғары қасақана және жалған банкроттық бұзушылықтары анықталды (жалпы сомасы 89,3 млрд.теңге (қосылған құн салығы-10,7 млрд.теңге) шот-фактуралар жазып беру бойынша операциялар жүргізу), 115,8 млн. АҚШ доллары сомасына сыртқы экономикалық мәмілелердің болуы, 3,4 млрд.теңге сомаға мемлекеттік сатып алуға қатысу).
Осыған байланысты, Комитетке банкроттық кезінде заңсыз әрекеттердің алдын алу мақсатында банкрот бизнес-субъектілерін жоспарлы тексеруді ұйымдастыру үшін Тәуекелдерді бағалау жүйесін енгізуді, камералдық бақылау жұмысын, оның ішінде ақпараттық технологияларды пайдалана отырып жалғастыруды тапсырамын.
Бұл үшін банкроттардың мәмілелері мен жасалған қаржылық операциялары туралы ақпарат алу үшін мүдделі мемлекеттік органдармен, сондай-ақ құқық қорғау органдарымен өзара іс-қимылды күшейту қажет.
Кредиторлардың талаптарын барынша өтеуді қамтамасыз ету, сондай-ақ тарату рәсімін жүргізуге арналған шығыстарды қысқарту мақсатында электрондық аукционды енгізу мәселесі қаралсын.

Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру мәселелері бойынша
Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитетінің басты бағыты ағымдағы жылы Мемлекет басшысы 2013 жылғы 23 қаңтардағы Үкіметтің кеңесінде берген республикалық мемлекеттік мекемелер мен кәсіпорындардың, оның ішінде жалға берілетін артық алаңдарын балабақшалар мен мектептерге беру, жеке секторға беру үшін сатуға қою бойынша тапсырмаларын орындау болып табылады.
Осы тапсырманы орындау үшін мемлекеттік мекемелердің, республикалық мемлекеттік кәсіпорындардың жылжымайтын мүлік объектілерін және жалдауға берілетін алаңдарды түгендеу жүргізілетін болады.
Түгендеуді сапалы және уақтылы жүргізу мақсатында тиісті Іс-шаралар жоспары әзірленді («Нұр Отан» халық демократиялық партиясының келісімі бойынша), нәтижесінде балансында 10 мың үй жай, ғимарат пен құрылыстар есепте тұрған 3227 мемлекеттік мекеме мен республикалық мемлекеттік кәсіпорындарда түгендеу өтеді.
Түгендеу нәтижелері:
- мемлекеттік мекемелер мен республикалық мемлекеттік кәсіпорындардың қызметкерлерін оңтайлы орналастыру бойынша ұсыныстар енгізуге;
- балабақшалар немесе шағын орталықтар құруға болатын алаңдарды айқындауға және коммуналдық меншікке беруге;
- «Атамекен» одағы» Қазақстанның ұлттық экономикалық палатасының қатысуымен жеке кәсіпкерлік субъектілеріне беруге мүмкіндік береді.
Мемлекет басшысының республикалық меншіктің стратегиялық емес объектілерін жекешелендірудің «екінші толқыны» туралы тапсырмасын орындау жөніндегі бірінші кезектегі іс-шаралар ретінде Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі: Республикалық меншік объектілерін сату кестесіне жарғылық капиталдарында мемлекеттің үлесі 50 % аспайтын ұйымдардың 10 мемлекеттік пакетін (мемлекеттік үлесін); 2012 жылы жалдауға берілген 14 мың шаршы метр алаңды қосуды ұсынады.
Одан әрі, қойылған міндетті іске асыру үшін «Квазимемлекеттік сектор субъектілері қызметінің тиімділігін арттыру мәселелері жөніндегі комиссияның» жұмысын, олардың бәсекелі ортадағы қызметін реттеу мақсатында жаңарту; Комиссияның құрамын салалық министрліктер мен «Атамекен» Қазақстанның ұлттық экономикалық палатасы өкілдерімен толықтыра отырып кеңейту; мемлекеттік кәсіпорындар, акцияларының (үлестерінің) елу пайыздан астамы мемлекетке тиесілі заңды тұлғалар және олармен үлестес тұлғалар әрекет ететін әкімшілік-аумақтық құрылымды ескере отырып, тауарлық нарықтарды тексеру; осы тауар нарықтарында бәсекелестікті дамыту деңгейі туралы, оның ішінде квазимемлекеттік сектор ұйымының осы тауар нарығындағы одан әрі қызметінің орындылығы туралы қорытындылар дайындау; Комиссияның қолданыстағы заңнамада көзделген шарттарда жеке кәсіпкерлік субъектілеріне оларды беру бойынша «Атамекен» Қазақстанның ұлттық экономикалық палатасының қорытындыларын ескере отырып, осы аумақта мемлекеттік кәсіпорындардың одан әрі қызметі жөнінде шешім қабылдауы қажет.
Коммуналдық меншік объектілерімен ұқсас жұмысты жүргізу үшін жергілікті атқарушы органдармен, «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» акционерлік қоғамымен – холдингтің бейінді емес активтерін жекешелендіру бойынша жұмысты үйлестіру қажет болады.
Құрметті Серік Нығметұлы, Сіз осы барлық жұмысты үйлестіру үшін Сіздің төрағалығыңызбен комиссияны құру туралы шешім қабылдадыңыз.

Фискалдық функциялар бойынша
Мемлекет басшысының 2012 жылғы 27 қаңтардағы Үкіметтің кеңейтілген отырысында берген фискалдық органдар жұмысының тиімділігін арттыру туралы тапсырмасын орындау үшін 17 мемлекеттік органмен және
3 уәкілетті органмен Іс-шаралар жоспары бекітілді, онда салықтық және кедендік әкімшілік етуді жақсарту жөніндегі шаралар кешені көзделген.
Осы комитеттердің жүргізген жұмысы туралы Министрліктің осы қызметтерінің басшылары баяндайды.
Қазақстан Республикасы Президентінің жолдауына Жалпы ұлттық жоспарда Қаржы министрлігіне салықтық және кедендік әкімшілік етуді оңайлату, электрондық есептілікке кезеңмен көше отырып, салықтық есептілікті барынша азайту жөнінде шаралар қабылдау тапсырылды.
Бүгінгі таңда салықтық есептілікті электрондық түрде тапсыратын салық төлеушілер саны жалпы санның 85 % құрайды. 2011 жылы есептілікті 30 %-ға, 2012 жылы тағы 30 %-ға қысқарту жүргізілді.
Алайда, кедендік декларациялау кезінде ұсынылатын рұқсат беру құжаттарының ауқымы кең. Мәселен, әртүрлі мемлекеттік органның 52 рұқсат беру құжаты бар, одан 2012 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша барлық мемлекеттік органдар 25 құжатты автоматтандырды,
2013 жылы 16 құжатты, 2014 жылы 11 құжатты автоматтандыру жоспарланды.
Мемлекет басшысы құқық қорғау қызметтерінің басшыларымен кеңесте экспорттық-импорттық операцияларды электрондық декларациялауға көшудің маңыздылығына, сыртқы экономикалық қызметке қатысушылар үшін кедендік әкімшілік етуді оңайлатуға баса назар аударды.
Осы тапсырмаларды іске асыру Кедендік бақылау комитеті қызметінің ең бастысы болуы тиіс.
Мемлекет Басшысының басқа: қолданыстағы барлық салықтық жеңілдіктерді олардың тиімділігі тұрғысынан тексеру жайлы тапсырмасына қатысты. Алдын ала талдау бойынша 281 салықтық жеңілдік бар, оның ішіндегі 163 стандарттық емес жеңілдіктерді мұқият қарап шыққан жөн. Қазірдің өзінде-ақ олардың ең ірі 19-ы бойынша ұсыныстар қалыптастырылды. Осы жұмысты 1 мамырға дейін аяқтауды және оның нәтижелерін Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігіне ұсынуды тапсырамын.
2012 жылы Агроөнеркәсіптік кешен субъектілеріне салық салуды реформалау бойынша басымдықтар айқындалды.
Бүгінгі таңда бірыңғай жер салығы режимін шамамен 147 мың жұмыс істейтін шаруа және фермер қожалықтары қолданады, ол төленетін 6 салықтың орнын басады және гектарлардың құнынан өндіріп алынады. Тиісінше, табыстардың, ал бастысы - шығыстардың, оның ішінде жалақы бойынша шығыстардың есебін жүргізу талабы жоқ. Өз қызметкерлері үшін өте төмен зейнетақы жарналарын аудару жеке мәселе болып табылады.
Тұжырымдық тәсілдерді Салық комитеті дайындады, сондықтан да ауыл шаруашылығы тауарларын өндіруші қоғамдық бірлестіктермен бірлесе отырып, нақты мысалдарға сүйенген ұсыныстарды мұқият қарап шығуды тапсырамын.
Қаржы министрлігі заңнамалық актілерге сауда-саттық жасаушы (қызмет көрсетуші) ұйымдарда POS – терминалдардың жоқтығы үшін жауаптылық белгілейтін тиісті түзетулер енгізді.
Қызмет түрлерінің 17 санаты үшін POS – терминалдар орнату жөніндегі талап 7 жылдан бері бар, бірақ тек осы талапты орындамағаны үшін жауаптылық енгізілгеннен кейін ғана көптеген кәсіпкерлер мен қауымдастықтар осы талаптың орындалуын қамқорлығына алды.
2014 жылғы 01 қаңтардан бастап мұндай тұлғалар ортасы арнайы салық режимін қолданушы жеке кәсіпкерлерге дейін кеңейетін болады.
Өйткені кәсіпорындардың осы санаты үшін – бұл шынымен-ақ жаңа талап, Салық комитетіне Ұлттық банкпен бірлесіп пысықтауды және тұлғалардың жаңа санатының (арнайы салық режиміндегі жеке кәсіпкерлер) POS - терминалдарды қолдануға даярлығы туралы ақпарат беруді тапсырамын. Ұлттық Банкпен, екінші деңгейдегі банктермен бірлесе отырып, арнайы салық режиміндегі жеке кәсіпкерлер бойынша POS - терминалдарды орнатудың нақты кестесін пысықтау қажет.
2012 жылы халықаралық салық салу бойынша қолданыстағы Салық конвенцияларын түгендеу мен олардың халықаралық стандарттарға сәйкестігі тұрғысынан талдау бойынша жұмыстар басталды. 7 Хаттама жобасы талданды және дайындалды, олар шетелдік әріптестерге ұсынылатын болады.
Осы жұмысты жалғастыруды тапсырамын.
Қаржы мониторингі мәселелері бойынша
2012 жыл бойында табыстарды жылыстату тәуекелдерін ұлттық бағалау (ТЖТ ҰБ) жөнінде жұмыстар жүргізілді.
Бүгінгі таңда терроризмді қаржыландыру тәуекелдерін бағалау бойынша зерттеу жүргізілуде.
Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің тапсырмасын орындау үшін Министрлік «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңсыз жолмен алынған кiрiстердi заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмдi қаржыландыруға қарсы iс-қимыл мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын әзірледі және мемлекеттік органдарға бұрыштама қоюға жіберді.
Заң жобасы Қылмыстық жолмен алынған кiрiстердi заңдастыруға және терроризмдi қаржыландыруға қарсы iс-қимыл жөніндегі Еуразиялық топтың (ЕАТ) өзара бағалау туралы есебін іске асыру мақсатында әзірленді және ұлттық қаржы мониторингі жүйесін жетілдіруге бағытталған.
Бүгінгі таңда заң жобасы бұрыштама қоюға мемлекеттік органдарға жіберілген. Еуразиялық топтың орындалған миссиясы мен миссияның заң жобасын дайындауды Еуразиялық топтың бұдан алдыңғы бағалау миссиясының талаптарын орындау үшін жеткілікті шарт ретінде мойындаудан бас тартуын ескере отырып, заң жобасын Парламентке енгізуді ғана емес, сонымен қатар оны тездетіп қабылдауды да жеделдету қажет. Серік Нығметұлы, Сіздің жәрдемдесуіңізді сұраймын.

Қызметті ұйымдастыру туралы
2012 жылы Министрліктің Стратегиялық жоспарына айтарлықтай өзгерістер енгізілді. Егер де бұдан бұрын Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Стратегиялық жоспарында 2 бағыт қамтылған болса, енді 2012 жылы 2011 - 2015 жылдарға 5 бағытты іске асыру бекітілген, онда 18 нысаналы индикатор мен 33 тікелей нәтиже көрсеткіштері қамтылған, демек Қаржы министрлігі қызметінің негізгі салаларын толық қамту қамтамасыз етілген.
Алдағы тұрған мемлекеттік аудит жүйесін енгізуді ескере отырып, Қаржылық бақылау комитетінің өкілеттіктері мен құрылымын қайта қарау қажет болады.
Мемлекеттік ұйымдардың аудандарын жекешелендіру мен оңтайландырудың «екінші толқыны» бойынша жұмыстардың аяқталуы да Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитетінің өкілеттіктері мен құрылымын қайта байыптауға әкеліп соқтырады.
Заң жобасының алдағы уақытта Парламентке енгізілуіне байланысты Дәрменсіз борышкерлермен жұмыс комитетінің рұқсат беру өкілеттіктері алынып тасталады және бақылау өкілеттіктері күшейтілетін болады. Бұл осы Комитеттің де құрылымын қайта қарауды талап етеді.
Кедендік әкімшілендіруді жетілдіру жөнінде қабылданып отырған шаралардың барлығының қисыны Кедендік бақылау комитетінің өкілеттіктері мен құрылымын талап етеді.
Осының барлығын биылғы жылы жасауымыз қажет болады.
Назарларыңыз үшін рахмет!

Құрметті Архимед Бегежанұлы!
Құрметті әріптестер!

Сіздермен кездесіп отырғаныма қуаныштымын.
Бүгін Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың «Қазақстан-2050 Стратегиясы»: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Жолдауын талқылауға жиналып отырмыз. Сондықтан, бұл кездесудің маңызы өте зор.
40 жылды қамтитын мұндай ауқымды бағдарлама еліміздің тарихында бұрын-соңды болмаған.
Жиырма жыл ішінде әлемде көптеген өзгерістер болды. Еліміз де өзгерді. Осыған орай, алдымызға түбегейлі жаңа міндеттер қойылып отыр.

Қол жеткен табыстарымыз аз емес. Еліміздің саяси, әлеуметтік және экономикалық даму моделі өзінің тиімділігін көрсетті.
Қазақстан әлемдегі ең қарқынды дамып келе жатқан бес елдің қатарына кірді.
Дүниежүзілік экономикалық форум рейтингінде 51-ші орынға көтерілдік. Осылайша, әлемдегі барынша бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру мақсаты орындалуға жақын.
15 жыл ішінде қазақстандықтардың табысы 16 есе өсті, жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім 12 мың долларға жетті.
Күшті әлеуметтік бағытталған экономика қалыптасты.
Қазақстандағы бейбітшілік пен келісім, мәдени және діни диалог әлемдік эталон ретінде танылды.
Мемлекетіміз бен Елбасы әлемдік қауымдастықта жоғары беделге ие болды.

Енді алдымызға жаңа міндеттер қойылды.
Жолдау туралы телеарналарда, бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен айтылуда. Сондықтан Жолдаудың мазмұнын қайталап айтып жатпаймын.
Ақпараттық-насихаттау тобы нақты мақсатпен келіп отыр.
Біздің міндетіміз – жергілікті жерлерде тұрғындармен кездесіп, Жолдаудың маңызды бағыттарын талқылау. Проблемаларды анықтау.
Халықтың пікірін Президент Әкімшілігіне, Үкіметке жеткізу. Сөйтіп, тиімді, бірлескен жұмыс жүргізу.

Біздің тобымызда әртүрлі салаларда қызмет атқаратын басшылар бар.
Сондықтан, Жолдауда айтылған міндеттер мен мақсаттарға қатысты көптеген мәселелерді қамти аламыз.

Мысалы:
- Экономикалық саясаттың жаңа принциптері және түгел қамтитын прагматизм.
- Әлемдегі дамыған 30 елдің қатарына кіру.
- Кәсіпкерлікті жан-жақты қолдау.
- Жаңа әлеуметтік модельді және әлеуметтік стандарттарды қалыптастыру.
- Білім беру мен денсаулық сақтаудың қазіргі заманғы және тиімді жүйесін құру.
- Мемлекеттілікті дамыту және нығайту, мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру және т.б.

Осылардың барлығын орындау үшін жоғары білімді, яғни бәсекеге қабілетті адамдар қажет.
Сондықтан, білім және ғылым саласына өте үлкен жауапкершілік жүктелген.
Біздің саламызға өте маңызды міндеттер қойылды. Олар Қазақстан – 2050 Стратегиясының базалық мақсаттарымен үйлеседі.

Негізінен, олар жаңа экономикалық саясат, диверсификация, үдемелі индустриалды-инновациялық даму бағдарламасымен байланысты.
Аталған бағдарлама шеңберінде 397 жоба әзірленді және 44 мыңнан астам жұмыс орны ашылды.
Бұл әлі басы ғана. Күн өткен сайын жұмыс қарқыны өсетін болады.
Мысалы, осы облыста «Инновациялық технологияларды пайдалану арқылы жоғары көміртекті феррохром өндірісін ұлғайту» жобасын іске қосу жоспарлануда. Бұл жобаның құны – 100 млрд. теңге.
Сонымен қатар, облыс аумағында жел станциялары салынады. Бұл – жаһандық энергетикалық қауіпсіздік талаптарына сай шара болмақ.

Мұндай индустрияландыру процесі бізден екі нәрсені талап етеді.
Біріншіден, жаңа өндіріс орындары мен технологияларды бәсекеге қабілетті мамандармен қамтамасыз ету.
Екіншіден, тиімді отандық ғылыми-инновациялық база құру және оның нәтижесін өндіріске шығару.

Бұл екі міндеттің орындалуы жоғары білім саласына байланысты.
Бұл салада үш маңызды бағыт болуы тиіс. Олар: сапа, сұраныс және ғылым.
Қазіргі уақытта біз жоғары оқу орындарын оңтайландырып жатырмыз. Стандарттар мен бағдарламаларды жаңартып, мамандар даярлау сапасын арттыруға күш салудамыз.
Бірақ, ол үшін тағы бір талап орындалуы тиіс.
Жұмыс берушілердің талаптарына жауап беретін, аймақтар үшін қажетті мамандар даярлау керек.
Бұл талап тек жергілікті деңгейде ғана іске асуы мүмкін.
Сондықтан, сіздердің міндеттеріңіз – аймақтар экономикасының қажеттілігіне жоғары оқу орындарын нақты бағыттау үшін еңбек нарығына және кәсіпорындардың сұранысына талдау жасау.
Сонымен қатар, жоғары оқу орындарының жүйесі мен еңбек нарығының өзара байланысына қол жеткізу.
Бұл – Елбасы айтқан түгел қамтитын прагматизмнің қажетті бөлігі.

Енді «Болашақ» бағдарламасы туралы айтып өтейін.
Бағдарлама бойынша «аймақтардың қажеттілігі толық ескерілмейді, негізгі басымдық Астана мен Алматыға беріледі» деген сияқты сындар айтылған болатын.
Қазір бағдарламаның механизмін қайта қарастырдық. Электронды тіркеу рәсімін енгіздік.
Қазіргі уақытта стипендиаттардың 50%-ы аймақтарға тиісті.
Тағы бір жаңалық – «Болашақ» орталығы, студент және жұмыс беруші арасында үш жақты шарт жасау практикасы қолданылуда.
Бұл мамандардың жұмысқа орналасуына кепілдік беріп қана қоймай, жұмыс берушінің талабын да қанағаттандырады.

Мұндай тәсілді жоғары оқу орындарының практикасына да енгізу қажет. Олардың еңбек нарығымен нақты өзара байланысын қамтамасыз ету керек.
Жалпы алғанда, жастарды жұмысқа орналастыру – еңбекпен қамту бойынша жаңа саясаттың маңызды бөлігі болып табылады.

Жолдаудағы тағы бір маңызды міндет – екінші курстан бастап кәсіпорындағы міндетті өндірістік практиканы заңнамалық тұрғыда бекіту.
Мұндай заңды іске асыруда жергілікті органдар мен бизнес қоғамдастықтың рөлі ерекше.

Одан басқа, ел Президенті мынадай нақты талаптар қойды:
«Жоғары оқу орындары тек оқу бағдарламаларын жетілдірумен шектелмей, өздерінің ғылыми-зерттеушілік қызметін де белсенді дамытуы тиіс».
Сондықтан, біріншіден, мамандарды даярлауда ғылымды белсенді қолдану керек; екіншіден, экономикаға нақты үлес қосу қажет.
Министрлік деңгейінде жоғары оқу орнының ғылымына басым қолдау көрсетіп жатырмыз.
Соңғы 2 жылда оның ғылыми жобаларды орындаудағы үлесі екі есеге өсіп, 67%-ға көтерілді.
Бұл әрине, әлі де аз. Бұл мәселені практикалық тұрғыда шешуіміз қажет.
Сондықтан, аймақтар жоғары оқу орындарына қолдау көрсетіп, бизнеспен байланыс орнатуға көмектесуі тиіс. Зерттеулерді инновацияға айналдырудың тиімді механизмдерін ойластыруы қажет.
Қолданбалы зерттеулер мен жоғары оқу орындары дайындаған еңбектерді аймақ қажетіне бағыттау керек.
Бұл бағытта да атқарар жұмыстар көп.

Техникалық және кәсіптік білім жүйесіне де да бірқатар маңызды міндеттер қойылды.
Басты бағдар – сапа мен қажеттілік.
Соңғы уақытта осы салаға жұмыс берушілердің қызығушылығын арттыруда көптеген жұмыстар атқардық.
Қазір жұмыс берушілердің қатысуымен кәсіптік стандарттар әзірленуде.100-ден астам колледжде дуальді оқыту енгізілуде. Әлемдік тәжірибеге сәйкес мамандарды сертификаттаудың тәуелсіз жүйесі іске асуда.
Елбасы: «Білім ең бірінші кезекте ұлттық экономиканың мамандарға деген сұранысын барынша өтеуге бағдар ұстауы керек» деп нақты мақсат қойды.
Сондықтан, техникалық және кәсіптік білім саласы техникалық мамандықтар бойынша қажетті және бәсекеге қабілетті мамандар дайындауы қажет.
Ол үшін аймақта еңбек нарығын нақты мониторингілеу мен болжау жүйесін қалыптастыру керек.
Осының нәтижелері бойынша колледждерді бағдарлау, бизнесті колледждермен байланыс жасауға тарту және мемлекеттік жеке меншік әріптестікті дамыту керек.
Бұл істе жұмыс берушілердің қауымдастығы базасында мамандарды сертификаттаудың жаңа жүйесі барынша қолдау көрсететін болады.
Аймақ деңгейінде қауымдастықпен өзара байланысты міндетті түрде күшейту қажет.

Орта білім беру жүйесіндегі басты міндет – оқыту сапасы.
Жапонияның Премьер-Министрінен технология мен ғылым саласында көш бастауға қалай қол жеткізгендігі туралы сұрағанда:
«Мұғалімдер үшін Министрге берілетіндей жалақы белгіледік, дипломаттардай қорғап, императорға лайық құрмет көрсеттік» деп жауап берген екен.
Сондықтан, мұғалім – басты тұлға.
Қазіргі уақытта мұғалімдердің біліктілігін арттырудың түбегейлі жаңа моделі енгізілді.
Бұл модельді Назарбаев Зияткерлік мектептері Кембридж университетімен бірлесіп әзірледі.
Мұғалімдер біліктіліктерін үш деңгей бойынша арттыруда.
Қайта даярлау нәтижесі бойынша мұғалімдердің жалақысы көбейеді, сіздер мұны жақсы білесіздер.
Қазірдің өзінде 7 мыңға жуық педагог біліктілігін арттырды. 5 жылдың ішінде олардың саны 120 мыңға жететін болады.

Біліктілікті арттыру курстары арқылы пелагогтер интерактивті, он-лайн оқытуды, жаңа стандарттарды, әдістемелерді және т.б.меңгеріп шығатын болады.

Е-learning электронды оқыту жобасы іске асуда. Осы жылы бұл жобаға 500-ге жуық мектеп қосылуы тиіс.
Мектептің электр желісі қуатының жетіспеуі сияқты проблема туындауда.
Жобаны енгізуге кедергі келтірмес үшін осы проблеманы жергілікті жерлерде жедел түрде шешу қажет.
Электрондық оқыту – оқу сапасын кемінде 15-20%-ға көтереді.

Елбасының тікелей тапсырмасы бойынша көптілді оқыту жаппай енгізілуде.
Осы жылғы қыркүйектен бастап бірінші сыныптан ағылшын тілі оқытылатын болады.
Бұл іске өте жауапты қарауымыз қажет. Тиісті педагогтермен, жабдықтармен қамтамасыз етуді мұқият қарастыруымыз керек.

Тағы бір нәрсені ерекше айтқым келеді.
Елбасы Жолдауда мемлекет пен қоғам байланысының бірқатар перспективалық бағыттарын атап өтті.
Олардың негізгісі – қоғамның, қоғамдық институттардың жауапкершілігін арттыру.
Бұл – көп жағдайда білім беруге қатысты.
Осы міндетті шешу үшін жаңа тетіктер құрылды. Олар – Педагогтер қауымдастығы, қамқоршылық кеңестер, кадрлар даярлау кеңестері және т.б.
Бірақ, олар жергілікті жерлерде кеңінен пайдаланылмайды.
Жергілікті атқарушы органдар бұған ерекше назар аударып, маңызды міндеттерді шешуге пайдалануы қажет деп ойлаймын.
Мысалы, аталған тетіктер оқыту сапасын арттыруға мүмкіндік береді.

Мектепке дейінгі тәрбиелеу жүйесі бойынша соңғы жылдары көптеген жетістіктерге қол жеткіздік.
Бұған мемлекеттік «Балапан» бағдарламасымен қатар, жан басына қаржыландыру, жеңілдікпен несие беру, концессия, жекеменшік инвестиция сияқты мемлекеттік-жекеменшік әріптестік тетіктері ықпал етуде.
Нәтижесінде 2,5 жылда барлығы 4000-нан астам мектепке дейінгі ұйым құрылды.
Ал жекеменшік балабақшалар саны 4 есеге өсті.
3-6 жастағы балаларды мектепке дейінгі ұйымдармен қамту 71,5%-ға дейін жетті.
Осы облыста бұл көрсеткіш 85%-ға жеткен. Бұл – өте жақсы көрсеткіш.
Енді балаларды толық қамту міндеті қойылып отыр.
Сондықтан, мемлекеттік құрылыс пен жеке секторды ынталандыру қарқынын төмендетуге болмайды.
Тағы бір міндет – мектепке дейінгі білім берудің жаңа әдістеріне көшу. Бұл – дамыған елдерде қабылданған ерте оқыту, әсіресе тілді ерте оқыту әдісі.
Мемлекеттік тіл мен қазақстандық үш тұғырлы тілдің даму негіздері балабақшада қалануы тиіс.

Жастар тәрбиесі туралы
Қазіргі уақытта қоғамда әлеуметтік өзгерістер болып жатқанын өздеріңіз жақсы білесіздер.
Жаңа құндылықтарды бойына сіңірген «жиырма жастағы ұрпақ» қызметке араласу жасына жетті.
Сондықтан, тәрбие жұмысын жаңаша ұйымдастырып, жаңа талаптарды ескеру қажет.
Қазір жаңа Мемлекеттік жастар саясатының тұжырымдамасы қабылдануда.
Жаңа тәсілдер мен тетіктердің қалай іске асатыны сіздерге байланысты.
Қазіргі уақытта жастар әлемдегі ақпараттық ресурстарға еркін толық түрде қол жеткізе алады.
Бұның жақсы жағы да, жаман да жағы да бар.
Әлемде тұрақсыздық деңгейі өсуде. Жастарға қашықтан ықпал ететін радикалды, экстремистік және террористік ұйымдар көбеюде.
Мұндай жағдайлар жергілікті жерлерде де жиі кездесіп жатады.
Бұл проблемалармен табанды түрде күресу қажет. Жергілікті органдардың, шіркеулердің, жетекші жастар ұйымдары мен беделді адамдардың байланысын нығайту керек.
Елбасы Жолдауында «Мемлекет пен азаматтар радикализмнің, экстремизмнің және терроризмнің барлық түрлері мен бой көрсетулеріне қарсы біртұтас шеп құруға тиіс» деген болатын.
Біз бұл сөздерді өмірде іске асыруымыз қажет.

Тағы бір мәселе – жұмыссыздық проблемасы.
Өздеріңізге белгілі, Қазақстанда жастардың жұмыссыздық деңгейі төмендеп келеді.
Оның құрылымы өзгеруде. Жоғары және кәсіптік білімі бар адамдардың үлесі артуда.
Бұл алаңдататын жағдай. Ол әлеуметтік салдарға әкелуі мүмкін.
Сондықтан, жұмыссыздық пен амалсыздан «өзін-өзі жұмыспен қамтудың» алдын алу жастар саясатының маңызды бөлігі болуы тиіс.
Елбасының тапсырмасы бойынша басқарудың жаңа жүйесі құрылды. Олар – ҚР БҒМ Жастар ісі комитеті және жергілікті жерлерде жастар саясаты басқармалары.

Құрметті әріптестер!
Осындай бас қосуда біз сіздермен Стратегияның барлық негізгі мәселелерін жан-жақты талқылап, қажет болса, қолдау да көрсететін боламыз.
Әсіресе, аймақтың жүйелі проблемаларына ерекше назар аудару қажет. Олар:
• Хромтау моноқаласын дамыту;
• энергетика мен көлік инфрақұрылымы мәселесі;
• ауызсумен қамтамасыз ету;
• аграрлық секторды ғылыми-инновациялық дамыту;
• Елбасының қадап айтқан апатты және 3 ауысымды мектептерді жою;
• техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарының материалдық базасын жаңарту;
• облыстағы үш ауданда техникалық және кәсіптік білім беретін ұйымдардың болмауы және т.б.

Құрметті әріптестер!
Елбасының кезекті Жолдауы алдымызға нақты талаптар қойып, жаңаша еңбек етуге жігерлендіріп отыр.
Баршаңызды Жолдауда айтылған міндеттерді орындауға белсенді түрде қатысады деп сенемін.

Назарларыңызға рахмет!

 

Құрметті Ербол Тұрмаханұлы! Кұрметтi әрiптестер!

Статистика агенттігінің 2012 жылғы жұмысының негізгі қорытындыларымен қысқаша таныстыруыма рұқсат етіңіздер.
Мемлекеттік статистиканың дамуы Қазақстан Республикасы стратегиялық мақсаттарына жетуге, бағдарламалық құжаттамаларды статистикалық ақпаратпен қамтамасыз етуге, және пайдаланушыларды барынша осы ақпаратпен қанағаттандыруға бағытталғаны белгілі.
Агенттік жұмысының басым бағытынын бiрi статистикалық процеске заманауи ақпараттық технологияларды енгізу болып табылады.
ТМД елдерінің статистикалық органдарының ішінде Агенттігіміз алғашқылардың бірі болып, 2011 жылы «е-Статистика» интеграцияланған ақпараттық жүйесін құру және енгізу жобасын іске асыра бастағаны маңызды жетістік деп санаймын.
2011 жылға дейін Агенттіктің ақпараттық жүйесі бағдарлама жасаудың әр түрлі құралдарында жазылып, жекеленген бағдарламалық кешендердің шашыраңқы жиынтығы түрінде дайындалып келді. Бағдарламалық кешендер арасында деректердi автоматтандырылған салыстыру мумкiндiгi болмады, әдістемелік өзгерістерді енгізу өте қиын болған еді. Жүйе анық болмай, интеграцияланбады.

Уважаемый Ербол Турмаханович! В рамках реализации проекта и во исполнение Ваших протокольных поручений, данных на расширенном заседании коллегии Агентства 2 февраля 2012 года, нами была продолжена работа по развитию информационных систем.
В рамках проекта «е-Статистика» созданы четыре компонента:
1. ИС «Хранилище первичных статданных»;
2. База данных «Административная информация»;
3. База данных «Агрегированные показатели»;
4. ИС «Статистический регистр населения».
Совершенствованы 7 информационных систем (ИС «Метаданные», ИС «Сбор данных в on-line режиме», ИС «Обработка первичной статистической и административной информации», ИАС «Талдау», ИС «Внешний Интернет-портал», ИС «Внутренний интранет-портал», Интеграционный компонент), а также начата разработка ИС «Сельскохозяйственный статистический регистр».
Все названные системы интегрированы между собой, что позволяет не только быстро и гибко вносить изменения во все системы в случае внесения изменений в методики и классификаторы, но и состыковывать и взаимодополнять статданные, полученные из разных источников, автоматически выявлять расхождения, в том числе с данными других государственных органов. Это несомненно способствует улучшению качества статистики и ее достоверности.
Информационная система «Сбор данных в on-line режиме», которая в настоящий момент функционирует в опытном режиме и доступна на Интернет-ресурсе Агентства, позволяет респондентам заполнять формы статистической отчетности с применением цифровой подписи без посещения статорганов. В настоящее время респондентам доступны 65 форм, в текущем году будут внедрены еще 55 форм.
Информационно-аналитическая система «Талдау» - это удобный инструмент работы со статистикой для любого пользователя, имеющего доступ к Интернету. В настоящее время завершены работы по разработке модулей «Личный кабинет», «Аналитика» и «Автоматизированные новости», «Инфографика», а также загрузке дополнительно 1400 статистических показателей в модернизированную версию "Талдау", которая будет введена в эксплуатацию в ближайшее время после завершения тестирования.
Кроме того, в модернизированной Талдау расширены функции поиска информации и экспорта не только таблиц, но и графических изображений, актуализированы карты регионов, обеспечена возможность построения своих графиков и диаграмм, с возможностью дальнейшего редактирования.
Ведутся работы по интеграции и организации электронного взаимодействия с административными источниками. В настоящее время осуществлена интеграция с 13 ИС других госорганов, в том числе в 2012 году осуществлена интеграция с 5 ИС:
1. ИС «e-Agriculture» Министерства сельского хозяйства РК;
2. ИС «Регистрационный пункт документирования и регистрации населения» Комитета регистрационной службы и оказания правовой помощи МВД РК;
3. ИС «Единое национальное тестирование» Министерства образования и науки РК;
4. ИС «е-Минфин» Министерства финансов РК;
5. ИС «Беркут» Комитета национальной безопасности РК.
Кроме того, с 5 ИС других госорганов осуществляется электронное взаимодействие.
В 2013 году Агентство приступило к завершающему этапу проекта ИИС «е-Статистика». Планируется ввод ИИС «е-Статистика» в промышленную эксплуатацию к концу текущего года.
С внедрением проекта ожидается достижение результатов, как:
1. возможность сдачи статистических форм в электронном виде в режиме онлайн по 120 формам;
2. представление удобного доступа посредством ИАС "Талдау" к базе агрегированных данных, состоящей из 2000 агрегированных статистических показателей, представленных в динамике и в различных разрезах;
3. автоматизация получения административных данных в целях улучшения качества статистики путем интеграции с ИС государственных органов;
4. улучшение статистических бизнес-процессов путем внедрения ИС «Метаданные»;
5. повышение эффективности работы Агентства через автоматизацию функций Агентства.

По Статистическому регистру населения
В целях совершенствования статистики о населении Казахстана в рамках проекта «е-Статистика» Агентством за период 2011-2012 гг. создана информационная система «Статистический регистр населения» (далее - ИС СРН). На основе СРН планируется формирование социально-демографических показателей путем интеграции с информационными системами соответствующих государственных органов.
В ходе проведения работ по интеграции ИС СРН с ИС государственных органов, Агентство сталкивается со следующими проблемами:
- в интегрируемых системах государственных органов не применяется единая классификация административно-территориальных объектов. Информация о месте нахождения физических лиц записывается в текстовом виде, что создает трудности при интеграции между этими информационными системами, а также приводит к затруднению при агрегации данных;
- при интеграции ИС СРН с ИС «ЗАГС» (МЮ РК) столкнулись с проблемой отсутствия некоторых форматно-логических контролей, что приводит к получению недостоверной информации по рождениям, смертям, бракам, разводам;
- единая информационная система здравоохранения МЗ РК внедрена не во всех регионах, в связи с чем, представление электронных данных по смертности и рождениям в Агентство осуществляется не в полном объеме (охвачены только Акмолинская область и г. Астана).
Считаем целесообразным соответствующим государственным органам принять необходимые меры по разрешению этих проблем.

По Статистическому сельскохозяйственному регистру
В рамках реализации проекта «е-Статистика» и создания Сельскохозяйственного регистра Агентством проводится работа по переводу книг похозяйственного учета, которые ведутся акимами сел и сельских округов, с бумажного на электронный способ ведения. В прошлом году Агентством разработано программное обеспечение для ведения похозяйственных книг в электронном виде, утвержден План мероприятий на 2012-2014 годы. Определены регионы, в которых будет осуществляться опытная эксплуатация в 2013 году. В пилотную зону вошли Алматинская, Акмолинская и Южно-Казахстанская области.
В настоящее время Департаментами статистики этих областей, согласно Плана мероприятий, проведены семинары для районных управлений статистики и акиматов сельских округов пилотной зоны по вопросу внедрения программного обеспечения для ведения похозяйственных книг в электронном виде.
Внедрение программного обеспечения для ведения похозяйственных книг в электронном виде по всей республике предполагается осуществить в 2014 году.
Переход на электронное ведение похозяйственных книг позволит:
1) заметно снизить для акимов сел и сельских округов трудоемкость ведения похозяйственной книги;
2) уменьшить количество ошибок при вводе показателей акимами за счет форматно-логических контролей;
3) полностью автоматизировать для акима процесс формирования сводной информации и повысить оперативность ее представления;
4) исключить ручной ввод информации статистиками в информационную систему Агентства;
5) обеспечить информационную основу для ведения Статистического сельскохозяйственного регистра в целях повышения качества статистики по сельского хозяйству.

По поручению Администрации Президента, с целью обеспечения синхронизации Системы государственного планирования (СГП) с государственной статистикой, Агентством разработан проект Дорожной карты, в рамках которой Рабочей группой под руководством МЭБП должен быть определен перечень документов СГП, подлежащих мониторингу. По каждому такому документу СГП планируется определить перечень индикаторов и показателей, которые необходимо мониторить и ответственные государственные органы за разработку показателей, которые должны будут разработать и утвердить методики их расчетов по согласованию с Агентством.
В результате выполнения Дорожной карты планируется систематизировать работу по мониторингу статистических показателей в стране для максимального информационного обеспечения документов СГП и обеспечить качество их формирования государственными органами.

Для сокращения отчетной нагрузки на респондентов в настоящее время под руководством Администрации Президента создана Экспертная группа, рабочим органом которой является Агентство, и уже проведена определенная работа с рядом государственных органов по сокращению форм учета и отчетности. В частности, по 18 госорганам по итогам обсуждения было рекомендовано к сокращению 492 формы учета и отчетности или 25 % от рассмотренных.
Самим Агентством за последние три года были отменены 16 статформ общегосударственных статистических наблюдений. За прошлый год по согласованию с заинтересованными госорганами и НЭП "Атамекен" было исключено 56 неактуальных показателя и отменены целиком 7 статистических форм, одновременно добавлено новых 12 форм с учетом поручений, данных в Послании Президента, и реализуемых государственных и отраслевых программ.

По созданию ИАС ГО
В соответствии с поручением Руководителя Администрации Президента РК Агентством в 2012 году начаты организационные работы по реализации единой Информационно-аналитической среды государственных органов (далее – ИАС ГО). Целью создания ИАС ГО является автоматизация и оптимизация процессов представления статистической и административной информации от государственных органов в Администрацию Президента РК, а также межведомственного обмена данными. Решено, что центральной системой ИАС ГО будет являться ИС «е-Статистика» Агентства.
В данном направлении создана Рабочая группа для выработки предложений по координации создания ИАС ГО, разработан проект Плана мероприятий, во исполнение которого государственными органами будут проводиться соответствующие работы по созданию новых и доработке существующих информационных систем для целей интеграции и передачи необходимых данных в ИАС «Талдау» Агентства.

По совершенствованию методологии
Совершенствование статистической методологии это одна из стратегических задач Агентства, и мы постоянно над этим работаем.
В частности, за прошлый год Агентством были разработаны и пересмотрены 10 методик по расчетам в различных отраслях статистики. Например, по статистике животноводства, информационного общества, науки и инноваций, по учету услуг пенсионных фондов, налогов на продукты и импорт, по рождаемости и смертности и т.д.
На текущий год запланирована разработка и пересмотр еще 11 методик по таким отраслям статистики, как статистика туризма, занятости, индексов цен на рынке жилья, доходов и расходов домохозяйств и т.д.
Кроме того, как Вам известно, в прошлом году Агентство приступило к реализации проекта КАЗСТАТ на 1012-2016 годы совместно со Всемирным Банком по повышению потенциала национальной статистической системы. В рамках проекта запланировано совершенствование применяемых методик по всем основным отраслям статистики с учетом современной международной практики. Твиннинг-партнером по реализации проекта является консорциум статистических служб Германии, Финляндии, Чехии, Южной Кореи, Словакии и России.
Международными экспертами будет оказана консультационная помощь по совершенствованию статистики национальных счетов, статистики МСБ, промышленности, строительства и инвестиций, сельского хозяйства, статистики услуг, торговли, туризма и информационно-коммуникационных технологий. Также запланировано обучение сотрудников Агентства в статофисах Европы и Кореи, и проведение тренингов в Казахстане.
На сегодня состоялись первоначальные миссии консультантов Консорциума. Были обсуждены цели и задачи Агентства по каждой отрасли статистики, разработаны совместные планы работ. Реализация проекта КАЗСТАТ продолжается.

По статистике труда
В целях реализации Послания Президента РК Агентством в прошлом году проведены обследования по двум единовременным модулям: «Молодежь на рынке труда», по результатам которого проведена оценка основных параметров, характеризующих положение молодежи на рынке труда, и «Качество жизни населения», по результатам которого сформирована субъективная оценка населения о качестве жизни.
Итоги обследований размещены на сайте Агентства.
Начиная с текущего года, в рамках статистической формы «Отчет о численности и потребности в кадрах крупных и средних предприятий», ежегодно будет формироваться новый показатель «Ожидаемая потребность в работниках на отчетный период» в разрезе профессий и должностей, видов экономической деятельности и регионов. Итоги обследования за 2012 год будут опубликованы 5 апреля т.г. Информация по данному показателю будет использована государственными органами для определения потребности в кадрах в разрезе специальностей, отраслей и регионов, а также для составления отчетного и прогнозного балансов трудовых ресурсов.
Также в соответствии с поручением Главы государства Агентством разработана, согласована с заинтересованными госорганами и утверждена «Методика определения численности самостоятельно занятых, уровня их среднемесячных доходов и численности безработного населения в Республике Казахстан». Формирование статистических показателей согласно новой Методике Агентство начинает с итогов за 1 квартал текущего года.
Также следует отметить предложение членов Рабочей группы об увеличении сети домашних хозяйств по обследованию занятости и безработицы. Данное предложение неоднократно поднималось многими пользователями статистической информации в лице Администрации Президента РК, Правительства, депутатов, отраслевых министерств, местных исполнительных органов и обосновано необходимостью улучшения качества данных по этому обследованию, а также необходимостью получения данных в разрезе районов и городов областного значения.
По результатам расчетов, для получения данных о занятости и безработицы в разрезе районов и городов, необходимо произвести увеличение количества обследуемых домохозяйств с нынешних 21 тысячи до 218 тысяч (5% от общего количества домашних хозяйств страны), что повлечет за собой увеличение соответствующих финансовых затрат по обследованию.
На сегодня, Агентством подготовлена и направлена в уполномоченный орган по бюджетному планированию заявка на увеличение финансирования данного обследования.
При положительном рассмотрении заявки на заседании Республиканской бюджетной комиссии, Агентство проведет подготовительные работы в текущем году для того, чтобы с 2014 года обследование занятости населения осуществлялось по новой сети с получением ежеквартальных результатов по занятости и безработице в разрезе районов и городов.
В связи с этим, прошу Вас поддержать выделение необходимого финансирования и поручить МЭБП и МФ РК рассмотреть данную заявку на предмет ее включения в Республиканский бюджет 2013-2015 гг. при его уточнении.


По ГПФИИР
Агентством в настоящее время большое значение уделяется мониторингу реализации Государственной программы форсированного индустриально-инновационного развития Республики Казахстан на 2010-2014 годы.
Для обеспечения качественного мониторинга исполнения целевых индикаторов ГПФИИР проведена работа по внесению изменений и дополнений в ГПФИИР, согласованы методики расчетов показателей целевых индикаторов с заинтересованными госорганами, предложены новые индикаторы.
Ежеквартально на 15-й день после отчетного квартала формируется специальный бюллетень с данными по исполнению целевых индикаторов ГПФИИР.
Ежемесячно проводится мониторинг реализации 564 инвестиционных проектов, включенных в Карту индустриализации Казахстана.

По социальной статистике
По поручению Совета Безопасности Республики Казахстан в октябре 2012 года Агентством проведено обследование населения по уровню преступности и фиксации его результатов. Объем выборки обследования составил 219 500 домашних хозяйств.
Показатели по итогам обследования служат дополнительной информацией по уровню преступности, его учету, способствуют выявлению тех аспектов преступлений, которые не были зафиксированы административными источниками, отражают степень доверия правоохранительным органам по результатам опроса населения.
Результаты обследования в декабре прошлого года направлены в Совет Безопасности Администрации Президента РК.
В 2012 году Агентством завершены работы по Мульти-индикаторному кластерному обследованию положения женщин и детей, проведенного при технической и финансовой поддержке Детского фонда ООН. Были внедрены новые статистические индикаторы по потреблению табака и алкоголя, бытовому насилию в отношении женщин и другие.
В сентябре прошлого года в Сенате Парламента Республики Казахстан с участием депутатов, представителей заинтересованных министерств и ведомств, международных организаций и представителей СМИ была успешно проведена презентация Итогового отчета. Итоговый отчет опубликован, также размещен на трех языках (казахском, русском и английском) на Интернет-ресурсе Агентства www.stat.gov.kz.

По статистике цен
В соответствии с поручением Руководителя Администрации Президента РК от 18 апреля 2012 года разработана новая статистическая форма по обследованию уровня цен закупа и реализации социально-значимых продовольственных товаров стабилизационными фондами. Осуществлены подготовительные работы по внедрению данного статистического наблюдения, которое позволит дать оценку эффективности деятельности стабилизационных фондов в части проводимых ими интервенций на региональных рынках продовольствия с целью стабилизации цен.
Была продолжена работа по подготовке статистической информации в рамках участия страны в Глобальном раунде Программы международных сопоставлений валового внутреннего продукта, объединяющем статистические службы практически всех стран мира. На основе собранных в течение 2011 года ежемесячных и ежеквартальных данных о ценах, в 2012 году рассчитаны среднегодовые национальные цены более чем по двум тысячам наименованиям товаров и услуг, заполнены вопросники по оплате труда и жилой ренте. По результатам Статкомитетом СНГ осуществлены предварительные расчеты паритетов покупательной способности по региону стран СНГ для дальнейшего включения в глобальные расчеты.

По публикационной деятельности Агентства
Одним из основных направлений деятельности Агентства является формирование и распространение статистических публикаций.
Согласно Плану статистических работ Агентством в 2012 году сформировано 50 наименований статистических публикаций общим тиражом более 42 тысяч экземпляров.
Все статистические публикации выпускаются на казахском и русском языках. Часть публикаций выпускается также на английском языке. С учетом международного опыта проводится постоянная работа по совершенствованию структуры и содержания статистических публикаций, улучшению дизайна и качества полиграфического исполнения.
Электронные версии всех выпускаемых и выпущенных ранее статистических публикаций доступны на Интернет-ресурсе Агентства www.stat.gov.kz.
В целях налаживания связи с общественностью в октябре 2012г. Агенством проведен «День открытых дверей».
На интернет ресурсе Агентства функционирует специальный блог, на который может задать интересующие вопросы любой человек. По итогам прошлого года на блог Агентства поступило 510 обращений (в 2011г. было 348), из которых 9 % составляют замечания и предложения по статистике, а 91% - запросы статданных, что на 61 % больше, чем в 2011 году. Которые были удовлетворены в сжатые сроки. Мы также анализируем эти запросы с тем, чтобы учесть часто запрашиваемые показатели при формировании Плана статработ очередного года.
Рост посещаемости сайта за три последних года в 5 раз – до 600 тысяч посещений в 2012 году свидетельствует о росте уровня пользования государственной статистикой и уровня ее доступности.

СМК
По итогам 2012 года все территориальные органы статистики внедрили систему менеджмента качества и получили сертификаты соответствия требованиям национального стандарта.
Самим Агентством подтверждено соответствие системы менеджмента качества требованиям международного стандарта.
Разработанные в рамках внедрения системы качества материалы пользуются интересом у статистических офисов стран СНГ, так как Казахстан одним из первых подтвердил соответствие системы менеджмента качества требованиям стандарта ИСО 9001 применительно к статистической деятельности.

В отчетном году Агентством проводился опрос пользователей статистической информации. Большая часть опрошенных, как и в 2011 году, удовлетворена объемом публикуемой информации. Так ответили 86,4% участников опроса. Доля пользователей, обращающихся на Интернет-ресурс Агентства, в 2012 году по сравнению с 2011 годом увеличилась на 7 процентных пункта и составила 78%. Удельный вес пользователей, полностью удовлетворенных формой представления информации, повысился на 1 п.п. и составил в 2012 году 63,1%. При этом, считают необходимым больше представлять аналитическую информацию 32%. Более 80% пользователей отметили высокую степень доверия данным официальной статистики (более чем на 75%).

Международная связь
В 2012 году осуществлялось сотрудничество с рядом международных организаций, включая Всемирный банк, Европейскую экономическую комиссию ООН, Евразийскую экономическую комиссию, Статистический комитет СНГ, Международную организацию труда, Продовольственную и сельскохозяйственную организацию ООН (ФАО) и другие. Сотрудники Агентства принимают участие в семинарах, конференциях, курсах, заседаниях рабочих групп. В свою очередь, в течение года Агентство посетили более тридцати делегаций иностранных партнеров.
24 мая 2012 года в рамках V Астанинского экономического форума Агентством совместно со Статистическим отделом ЕЭК ООН проведена панельная сессия «Влияние глобализации на социально-экономическое развитие и региональную интеграцию: имеем ли мы правильные цифры?». По итогам сессии было принято коммюнике, в котором выражена общая позиция, а также рекомендации участников по обсуждавшимся вопросам.
В 2012 году 59 сотрудников Агентства приняли участие в международных семинарах в сфере статистики, 13 сотрудников приняли участие в международных конференциях, 19 – в мероприятиях по обмену опытом, 9 – на учебных курсах по различным отраслям статистики за рубежом. Всего 100 человек.

По итогам оценки эффективности деятельности государственных органов, проводимой в соответствии с Указом Главы государства, Агентство заняло в прошлом году третье место среди 40 госорганов.
Таковы основные итоги работы Агентства в ушедшем году.

Об основных задачах на текущий год
Для своевременной реализации поставленных Главой Государства и Правительством задач Агентство будет продолжать работу по совершенствованию качества статистических данных для максимального удовлетворения пользователей в статистической информации.
Основными направлениями развития на 2013 год мы видим следующие:
- дальнейшее внедрение и развитие информационных систем в рамках «е-Статистика»;
- интеграция с информационными системами других государственных органов;
- реализация совместно с МЭБП и заинтересованными госорганами Дорожной карты по синхронизации системы госпланирования с госстатистикой;
- реализация Плана мероприятий по созданию Единой информационно-аналитической среды госорганов;
- дальнейшая реализация проекта «КАЗСТАТ» с консорциумом зарубежных статофисов;
- внедрение международного стандарта СНС 2008 по утвержденному Плану;
- дальнейшее совершенствование отраслей статистики с учетом международной практики;
- ежегодное подтверждение соответствия действующей системы менеджмента качества требованиям международного стандарта ISO 9001;
- повышение уровня доверия пользователей к государственной статистике;
- дальнейшее снижение нагрузки на респондентов.

Құрметті Бақытжан Әбдірұлы!
Құрметті әріптестер!

Мемлекет басшысы мен Үкімет тапсырмаларына, сондай-ақ Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің 2011-2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарына сәйкес, мекеме қызметі экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, қоршаған ортаның ластану деңгейін барынша төмендетуге, сонымен қатар «жасыл» экономика элементтерін ендіруге бағытталды.
Есепті кезең бойынша еліміздің экологиялық жағдайы біршама жақсарды деуге негіз бар. Өйткені, 2011 жылмен салыстырғанда ластаушы заттардың шығарындылары 1,3 пайызға, төгінділер 1,7 пайызға төмендеді. Бұған, өздеріңіз білесіздер, табиғат қорғау іс-шараларын іске асыру, сондай-ақ кәсіпорындардың экологиялық таза технологияларды пайдалану есебінен қол жеткізіп отырғаны белгілі.
Қазіргі кезде экологияның ең үлкен проблемалық мәселелерінің бірі - өндіріс және тұтыну қалдықтары көлемінің өсуі болып отыр.
Бүгінгі күні кәдеге жаратылған қалдықтар көлемі бойынша да көрсеткіштердің жақсы екенін айта кеткен жөн. Өткен жылы республика бойынша 1 млрд. тоннадан астам қалдық жиналған болса, оның 244 млн. тоннасы кәдеге жаратылды. Бұл жоспарланған көлемнен 104 млн. тоннаға артық орындалып отыр.
Сонымен қатар, 2013 жылғы 1 қаңтардан бастап жаңаша басқару құралы, Қалдықтарды басқару бағдарламасы енгізілді. Бұл бағдарлама – жинақталған және түзілетін қалдықтарды азайту бойынша іс-шаралар жүргізуді көздейді.
Өздеріңіз білетіндей, қазір елімізде 100 млн. тоннаға жуық тұрмыстық қатты қалдықтар бар. Осы мәселені кешенді әрі тиімді түрде шешу үшін Президенттің 2013 жылғы 16 қаңтардағы Жарлығына сәйкес, тұрмыстық қатты қалдықтарды басқарудың жалпы саясаты біздің министрлікке топтастырылған болатын.
2010-2012 жылдарға арналған «Жасыл даму» салалық бағдарламасының бірінші кезеңін іске асыру аяқталды.
Президент Әкімшілігі мен Үкімет тапсырмалары бойынша салалық бағдарламаның түзетілген жобасы әзірленді. 2012 жылы Бағдарлама бойынша 11 нысаналы индикатордың, тікелей нәтижелердің 21 көрсеткішнің және Іс-шаралар жоспарының 128 тармағының орындалуы көзделген.
Атмосфераны парниктік газдармен, қалдықтармен ластайтын негізінен өнеркәсіптік сектор екені баршаға мәлім.
2010 жылдың мәліметтеріне қарасақ, парниктік газдар шығарындыларының көлемі 260 млн. тонна, СО2 эквивалентін немесе базалық 1999 жылға қарағанда 73 пайызды құраған.
Министрлік Квоталар саудасының Ұлттық жүйесін құру бойынша жұмыс жүргізуде. Бұл дегеніміз - парниктік газдар шығарындыларын қысқартуды және төменкөміртекті технологияларды ендіруді экономикалық ынталандыру құралы болып табылады.
Естеріңізде болса, Үкімет 2013 жылға арналған парниктік газдар шығарындыларына квоталарды бөлудің Ұлттық жоспарын бекітті. Аталған жоспар жалпы шығарындылар көлемі 150 млн. тонна көміртегі диоксидіне жуықтайтын энергетикалық, өндіруші және өнеркәсіптік секторлардың 178 кәсіпорнын қамтыды. Осы кәсіпорындар үшін ағымдағы жылы заңнамалық тұрғыда квоталар белгіленді және Сатудың Еуропалық схемасы бойынша сауда алаңы ашылды.
Халықаралық деңгейде Климаттық конференцияның қорытындысы
бойынша Киото хаттамасы міндеттемелерінің 2013 жылдан 2020 жылға дейін 8 жылға созылатын 2 кезеңі қабылданды. Қазақстан базалық 1990 жыл деңгейінен парниктік газдар шығарындыларын 5 пайызға қысқарту бойынша сандық міндеттемелерімен екінші есептік кезең үшін Киото хаттамасының Б қосымшасы елдерінің тізіміне енді.
Уважаемый Бахытжан Абдирович!
Уважаемые коллеги!
В соответствии с поручениями Главы государства, Правительства, а также в рамках реализации Стратегического плана Министерства охраны окружающей среды на 2011 – 2015 годы, деятельность нашего ведомства в 2012 году была направлена на дальнейшее обеспечение экологической безопасности и снижение уровня загрязнения окружающей среды, внедрение элементов «зеленой» экономики.
За отчетный период экологическая ситуация в стране улучшилась. По сравнению с 2011 годом фактический объем выбросов и сбросов загрязняющих веществ снизились на 1,3% и на 1,7% соответственно. Это достигнуто, как за счет реализации природоохранных мероприятий, так и за счет внедрения предприятиями экологически чистых технологий.
Успешно выполнен показатель по объему утилизированных отходов. За год по республике из образованных более 1 млрд. тонн отходов утилизировано 244 млн. тонн, что выше запланированного объема на 104 млн. тонн. Доля переработки отходов к их образованию составила 24%.
Министерством активно продвигается инициатива «Зеленый мост». В стране уже реализуются отдельные элементы «зеленой» экономики.
Уважаемый Бахытжан Абдирович!
Позвольте более подробно остановиться на основных направлениях деятельности министерства.
Так, в 2012 году на исполнении в министерстве было шесть поручений Главы государства, три из которых исполнены, в том числе, разработан и принят Закон Республики Казахстан «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Казахстан по экологическим вопросам».
В реализацию указанного Закона и по укреплению основной деятельности принято 43 постановления Правительства Республики Казахстан и 26 приказов Министра охраны окружающей среды.
Предприняты меры по снижению административных барьеров путем упрощения процедуры получения лицензии.
Так, из семи документов, ранее представляемых для получения разрешения на эмиссии, исключено 3, также сокращены сроки рассмотрения заявок с 4-х месяцев до двух. В целях устранения коррупционной составляющей во всех территориальных департаментах созданы комиссии по выдаче разрешений и экспертные советы.
Завершена реализация первого этапа отраслевой Программы «Жасыл Даму» на 2010 – 2012 годы.
По поручению Администрации Президента и Правительства подготовлен проект откорректированной отраслевой программы. На 2012 год по Программе было предусмотрено исполнение 11 целевых индикаторов, 21 показателя прямых результатов и 128 пунктов Плана мероприятий.
В текущем году перед нами стоит задача утвердить проект Программы «Жасыл Даму», откорректированной в соответствии с требованиями Администрации Президента, Правительства и
замечаниями Счетного комитета, а также активизировать работу по реализации второго этапа Программы.
В регулятивном и контрольном плане усилена работа с крупными природопользователями.
За отчетный период контрольно-инспекционной службой министерства проведено свыше 7 тысяч проверок хозяйствующих субъектов.
На постоянной основе проводится работа по выдаче разрешений на эмиссии в окружающую среду.
На рассмотрение в Комитет экологического регулирования и контроля и его территориальные департаменты поступило 1646 заявок на получение разрешений, выдано – 1128. Обоснованный отказ получили 338 природопользователей.
В текущем году перед Комитетом экологического регулирования и контроля поставлена задача повысить:
- результативность проверок недропользователей с широким использованием мониторинга состояния окружающей среды;
- качество и соблюдение сроков выдачи разрешений.
Об утилизации отходов производства и потребления
Одним из проблемных вопросов экологии остается увеличение объемов отходов производства и потребления.
С 1 января 2013г. введен новый инструмент управления – это Программа управления отходами, предусматривающая проведение мероприятий по снижению накопленных и образуемых отходов.
Особое место занимают вопросы твердых бытовых отходов, которых на сегодняшний день накоплено около 100 млн. тонн. Для комплексного и эффективного решения данной проблемы указом Президента от 16 января текущего года общая политика управления ТБО сконцентрирована в одном государственном органе – нашем министерстве.
Кроме того, в целях управления бесхозяйными опасными отходами, подведомственное РГП «КазНИЭК» реорганизовано в АО «Жасыл Даму» со 100%-м участием государства в уставном капитале. (СЛАЙД)
Об автоматизации разрешительных процедур
В рамках информационной системы «Е-лицензирование» в 2012 году были автоматизированы все 8 государственных услуг министерства охраны окружающей среды. Из них 4 услуги будут оказываться через ЦОНы.
По итогам года все территориальные департаменты экологии подключены к электронному документообороту.
Проведена работа в части автоматизации функций Министерства из 32 функций Министерства полностью автоматизированы пять, частично – 11 функций. В текущем году Министерство продолжит эту работу.
О введении Национальной системы торговли квотами
Как известно, основным загрязнителем атмосферы загрязняющими веществами и парниковыми газами является промышленный сектор..
По данным за 2010 год, объем выбросов парниковых газов составил более 260 млн. тонн СО2 эквивалента или 73% к базовому 1990 году.
Министерством ведется работа по созданию Национальной системы торговли квотами. Это инструмент экономического стимулирования сокращений выбросов парниковых газов и внедрения низкоуглеродных технологий.
Правительством утвержден Национальный план распределения квот на выбросы парниковых газов на 2013 год. Им охвачено 178 предприятий энергетического, добывающего и промышленного секторов
с общим объёмом выбросов около 150 млн. тонн диоксида углерода. Для этих предприятий в текущем году законодательно установлены квоты и открыта торговая площадка по примеру Европейской схемы торговли.
На международном уровне по итогам Климатической Конференции принят второй период обязательств Киотского протокола, который продлится 8 лет, с 2013 по 2020 годы. Казахстан вошел в список стран Приложения Б Киотского протокола для второго зачетного периода с количественными обязательствами по сокращению выбросов парниковых газов на 5% от уровня базового 1990 года.
О разработке Стратегии перехода к зеленой экономике
Во исполнение поручения по разработке Стратегии перехода к зеленой экономике, данного Главой государства 28 августа 2012 года, Распоряжением Премьер-министра создана Рабочая группа, куда вошли представители центральных и местных государственных органов, национальных холдингов. Разработчиком проекта Стратегии выступает Министерство охраны окружающей среды. В качестве консультантов привлечены Назарбаев Университет и международная компания Маккинзи. 13 декабря прошлого года состоялось заседание Рабочей группы, где были представлены итоги I фазы реализации проекта.
В настоящее время в рамках II фазы проекта, проводится глубокий секторальный анализ различных сегментов экономики для разработки финального проекта Стратегии. Положения Стратегии будут четко скоординированы с задачами, обозначенными в Общенациональном плане мероприятий по реализации Послания Главы государства народу Казахстана от 14 декабря 2012 года «Стратегия «Казахстан-2050: новый курс состоявшегося государства». Принятие Стратегии предусматривается к сентябрю текущего года.
В целях реализации и контроля за государственной политикой развития «зеленой» экономики Указом Президента от 16 января 2013 года «О дальнейшем совершенствовании системы государственного управления Республики Казахстан» Министерство охраны окружающей среды наделено функциями и полномочиями в области охраны и надзора за рациональным использованием природных ресурсов, формированием государственной политики, функциями и полномочиями по управлению водными ресурсами, развитием рыбного, лесного и охотничьего хозяйства, вопросов утилизации твердых бытовых отходов, формирования государственной политики в сфере возобновляемых источников энергии.
И наша задача интегрировать переданные нам функции и полномочия в Стратегический план Министерства охраны окружающей среды.
При разработке плана необходимо в первую очередь учесть проблемы отраслей, не находившие своего решения из года в год.
В лесном и охотничьем хозяйстве – обеспечение снижения площадей лесных пожаров, объемов незаконных рубок леса и фактов незаконной добычи объектов животного мира и особенно охоты на сайгаков.
В сфере рыбного хозяйства – борьба с браконьерством, наносящим неоценимый ущерб рыбным ресурсам, а также нарушение условий естественного воспроизводства в среде обитания и недостаточный объем выпуска в водоемы искусственно выращенной молоди осетровых и др. видов ценных рыб.
В области водного хозяйства – урегулирование вопросов использования и охраны трансграничных рек, создание малых водоемов, разработка новых технологий водосбережения, разведка подземных вод и обеспечение населения питьевой водой.
Как вы знаете, Астана выбрана местом проведения ЭКСПО – 2017. Глава государства поставил нашему Министерству задачу – стать одним из органов, отвечающих за координацию и концепцию проведения ЭКСПО. Проведение международной выставки позволит создать уникальные «зеленые» направления бизнеса, новые производства и рабочие места, а также ускорить процесс перехода нашей страны на «зеленый» путь развития.
О создании Экологического фонда.
Анализ показал, что в республике нет дифференцированного подхода в вопросах поступлений платежей за загрязнение окружающей среды, учитывающего финансовый и промышленный потенциал того или иного региона.
К сожалению, у центральных и местных исполнительных органов до сих пор нет единой позиции по созданию Экологического фонда. Поэтому мы предлагаем продолжить эту работу в рамках разработки Стратегии перехода к «зеленой» экономике.
Важным инструментом достижения целевых показателей устойчивого развития является продвижение инициатив и интересов Республики Казахстан в области охраны окружающей среды на международном уровне.
Наша страна ратифицировала и успешно исполняет условия 24 конвенций в области охраны окружающей среды.
В 2012 году проведен ряд важнейших международных мероприятий.
В Астане состоялась Пятая Исламская Конференция министров охраны окружающей среды под эгидой ИСЕСКО, по итогам которой принята «Исламская декларация по устойчивому развитию в рамках участия исламского мира в Саммите «Рио+20». В декларацию данного
Саммита включены казахстанские инициативы по созданию Программы Партнерства «Зеленый мост» и «Глобальной энергоэкологической стратегии».
В рамках V астанинского экономического форума проведена параллельная сессия «Зеленые мостовые механизмы партнерства для устойчивого развития» в рамках Глобального энергоэкологического форума «Энергоэкологические инициативы Казахстана», по итогам которой принята Резолюция о добровольном партнерстве по «зеленой» экономике.
Согласно оценкам экспертов Всемирной метеорологической организации и Всемирного банка, производство 20-30 процентов мирового ВВП находится в зависимости от погодных условий. В среднегодовом исчислении за 1991-2011 годы общий экономический убыток от стихийных бедствий природного характера составил 2,2% мирового ВВП.
Ведение гидрометеорологического и экологического мониторинга в республике осуществляется РГП «Казгидромет» на 260 метеостанциях, 298 гидрологических постах, 87 агрометеорологических пунктах.
В рамках выполнения государственного заказа в 2012 году начато техническое обновление РГП «Казгидромет». Для стабильного функционирования государственной наблюдательной сети был проведен текущий ремонт на 71 объектах и послепаводочный ремонт на 4 гидропостах, открыто 2 снегомерных маршрута. Для получения оперативной информации проводится переоснащение 5 гидрохимических и гидрологических постов на трансграничных с Китаем реках.
В 2013 году мы подготовим согласованное экономическое обоснование для реализации инвестиционного проекта «Создание комплексной системы гидрометеорологического и экологического мониторинга Республики Казахстан на 2014-2018 годы».
Метеорологическое обеспечение гражданской авиации осуществляет АО «Казаэросервис», авиационные метеорологические центры, которых располагаются во всех аэропортах Республики Казахстан.
В рамках исполнения стратегического плана министерства за отчетный период в сфере авиационной метеорологии проведена 100% оснащенность сети авиационных метерологических подразделений современыми техническими системами, отвечающими стандартам ИКАО.
Так, в 2012 году в пяти аэропортах были установлены комплексные радиотехнические аэродромные метеорологические системы КРАМС-4. Внедрена автоматизированная информационная система «МетеоБрифинг» для прохождения предполетной подготовки экипажей воздушных судов через интернет-технологий, установлена система приема спутниковой информации SADIS-2G по официальному каналу ИКАО в цифровом формате, внедрена автоматизированная система оправдываемости авиационных прогнозов. Для обеспечения особо важных полетов приобретена мобильная метеорологическая система MAWS обеспечивающая полный комплекс наблюдении за фактической погодой в местах организации временных вертолетных площадок для производства взлета и посадки.
Обеспечены метеорологической информацией более 77 тысяч авиационных потребителей. Рост показателя по сравнению с 2011 годом составил 6,9%.
В 2013 году продолжится работа по созданию метеорологической автоматизированной радиолокационной сети Республики Казахстан «МАРС-KAZRAD» для раннего предупреждения об опасных явлениях погоды.
В своем послании Народу Казахстана Стратегия «Казахстан-2050» Президент страны Нурсултан Абишевич Назарбаев отметил, что одним
из глобальных вызовов XXI века является острый дефицит воды. «Вода – крайне ограниченный ресурс и борьба за обладание источниками уже становится важнейшим фактором геополитики, являясь одной из причин напряженности и конфликтов на планете»,- говорится в Послании Главы государства.
Проблема водообеспечения остро стоит и в нашей стране. Целый ряд регионов испытывают острую потребность в качественной питьевой воде.
Так, по результатам государственного мониторинга из 88 водных объектов к «чистым» отнесено 13 объектов, что составляет всего 16% от общего количества исследуемых водных объектов, остальные 84 % классифицированы от «умеренно загрязненных» до «чрезвычайно грязных». Причиной загрязнения выступают как природно-климатические, так и антропогенные факторы.
Сохраняется напряженная экологическая обстановка, связанная с неэффективной работой очистных сооружений. Канализационные очистные сооружения являются важнейшей составляющей в системе обеспечения экологической безопасности.
Низкий технологический уровень очистки сточных вод, не позволяет интенсифицировать системы оборотного использования вод и утилизировать образуемые стоки.
Согласно статистическим данным, в Казахстане ежегодно увеличиваются объемы потребления свежей воды. Завышенные нормы водопотребления приводят к ежегодному неоправданному росту объема хозяйственно-бытовых сточных вод.
Во исполнение поручения Главы государства и протокольного поручения коллегии Министерства, завершена научно-исследовательская работа по комплексному изучению состояния накопителя сточных вод озера «Сорбулак» с целью снижения опасности его прорыва и оценки сложившейся неблагоприятной экологической ситуации.
Результаты этой работы показали, что в связи с высокой вероятностью прорыва плотины, необходимо в сжатые сроки провести реконструкцию и восстановление всей системы водоотведения города Алматы, включая сам накопитель сточных вод.
Также необходимо завершить очистку опытно-промышленного участка № 3 от загрязнения шестивалентным хромом в зоне реки Илек в Актюбинской области, и, на основании результатов данных работ, продолжить реализацию проекта на участках № 1 и 2.
Мы продолжаем уделять внимание вопросам экологического образования и просвещения.
Как вам известно, в апреле 2012 года общественным фондом «Экоидея» при поддержке Министерства охраны окружающей среды проведен V детский республиканский экологический конкурс творческих работ «Мы Дети Земли».
Министерство совместно с Центром альтернативного образования «Достижения молодых» при финансовой поддержке компании "Шеврон" провела 5-й Республиканский конкурс «Детский бизнес-проект по экологическому образованию для устойчивого развития».
В мае 2012 года в городе Алматы Центром «Содействие устойчивому развитию» при поддержке Министерства проведена первая в Казахстане общественная акция «Раздельный сбор мусора: день сбора старой электроники».
Акция привлекла внимание общественности к проблемам утилизации и переработки электронных отходов, выявила проблемы, возникающие при сборе опасных отходов у населения.
В этом направлении мы будем тесно сотрудничать с Министерством образования и науки.
Уже сегодня с четырьмя ВУЗами страны подписаны меморандумы о взаимопонимании и сотрудничестве, в рамках которых в Министерстве, ежегодно проходят учебно-производственную практику более 200 студентов.
Задача Министерства – усилить взаимодействие в области экологического образования с заинтересованными органами и ведомствами.
Құрметті Бақытжан Әбдірұлы!
Құрметті әріптестер!
Мемлекет басшысының және Үкіметтің Министрлік алдына қойған міндеттерін шешу біздің мекеменің ең негізгі мақсаты – Қазақстан азаматтарына өмір сүру мен денсаулығы үшін қолайлы қоршаған ортаны қамтамасыз етуге қол жеткізуге ықпал ететініне сенімдіміз. Біз бұл үшін күш-жігерімізді аямаймыз.
Назарларыңызға рахмет!

Білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасының 2012 жылы іске асырылу қорытындысы және Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан-2050 Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауы аясында алдағы жылға арналған міндеттер
Құрметті Серік Нығметұлы!
Құрметті алқа мүшелері мен қонақтар!
Мемлекеттік білім бағдарламасын іске асырудың екінші жылы да аяқталды.
2011 жылы Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың саяси бағыты мен тапсырмаларына сәйкес жаңа заңнамалық және идеологиялық базаны жасадық.
Ал, 2012 жылы білім және ғылым саласында көптеген жаңарулар болды. Бірқатар маңызды жетістіктерге қол жеткіздік.
Біріншіден, біз 40-тан астам түбегейлі жаңа базалық механизмдердің көпшілігін практикаға енгіздік.
Екіншіден, Жаһандық бәсекеге қабілеттік рейтингінде айтарлықтай алға жылжыдық. 14 көрсеткіштің 11-і бойынша маңызды өсуге қол жеткіздік.
Жалпы, өткен жылы қойылған барлық міндеттерді толығымен орындадық.
2 жыл ішінде білім саласының бюджеті 1,6 есе, яғни 1 трлн. 300 млрд. теңгеге дейін өсті.
Министрлікте бюджет қаржысын игеру 99,8 %-ды құрады.
Осы кезеңде Мемлекеттік бағдарламаның барлық нысаналы индикаторларына қол жеткізілді.
2011 жылы барлығы 128 іс-шара және 2012 жылы 119 іс-шара толығымен орындалды.
Білім және ғылым министрлігінің толық есебі сіздерге таратылды және министрлік сайтына орналастырылды.
Енді Елбасы «Қазақстан-2050 Стратегиясында» түбегейлі жаңа мақсаттар қойып отыр.
Жолдауда Білім саласы жеке блок ретінде көрсетілген. Өйткені, білім – ұлттың бәсекеге қабілеттігін арттырудың басты құралы.
Бұл – біздің саланың алдында тұрған үлкен жауапкершілік.
Сондықтан, бүгін қандай жетістікке жеткенімізді талдап, негізгі бағыттар бойынша базалық міндеттерді анықтап алайық.
Мектепке дейінгі тәрбие жүйесінде «Балапан» бағдарламасының арқасында балаларды қамту екі есе өсіп, 71,5%-ға жетті.
Осы көрсеткіш бойынша біз ТМД елдері арасында көш бастап келеміз.
Мемлекеттік – жеке әріптестік, жан басына қаржыландыру механизмдері іске қосылды.
Сонымен бірге, «Даму» қорының жеңілдікпен несие беруі және концессиялар мен жеке инвестициялар тарту нәтижесінде жеке меншік балабақшалар саны 4 есе өсті.
«Балапан» бағдарламасын іске асыру кезеңінде 80 мыңнан астам ана жұмысқа шығуға мүмкіндік алды.
Президент Жолдауында екі жаңа стратегиялық міндет қойылды.

Бірінші – 2020 жылға дейін ұзартылған «Балапан» бағдарламасы бойынша мектепке дейінгі тәрбиемен 100 пайыз қамту.
Осы арада жергілікті және орталық органдар арасында нақты өзара байланыс орнатуымыз қажет.

Екінші міндет – мектепке дейінгі тәрбиенің жаңа сапасына көшу.
Қазіргі кезде әлемде мектепке дейінгі тәрбие мектепке дейінгі білім беруге ауысуда. Балаларды ерте жастан оқытуға көшу жүзеге асуда.
Біз осы бағытта мектепке дейінгі даярлық мазмұнын, стандарттары мен әдістерін қайта қарап жатырмыз.
Олар адамның жеке қабілеттік парадигмасы мен технологияларына негізделетін болады.
Бұл – барлық білім жүйесіне мультипликативтік әсер береді.
Елбасы білім саласына әлемнің үздік жетістіктерін енгізу міндетін қойып отыр.
Орта мектепті 12 жылдық оқытуға көшіру үшін осы міндеттерді орындап жатырмыз.
Өткен жылы біз 12 жылдық оқытудың мазмұнын айтарлықтай жаңарттық. Жаңа білім стандарттарын әзірлеу аяқталуда.
Яғни, мәреге жақындап келеміз. Бұл еліміздегі мектептердің әлемдік білім жүйесіне сай дамуын қамтамасыз етеді.
Болашақтағы орта білімнің үлгісі ретінде Назарбаев Зияткерлік мектептері белсенді түрде дамуда.
2 жыл ішінде зияткерлік мектептердің тәжірибесін Қазақстандағы барлық мектептерге тарату жүйесі жасалды.

Ең басты жетістіктердің бірі – мұғалім біліктілігін арттырудың түбегейлі жаңа моделі.
Бұл модельді Назарбаев Зияткерлік мектептері Кембридж университетімен бірлесіп әзірледі. Қазіргі кезде осы жүйе арқылы 7 мыңға жуық педагог біліктілігін арттырды.
Қайта даярлау нәтижесі бойынша мұғалімдердің жалақысы көбейеді, сіздер мұны жақсы білесіздер.

Ел Президентінің тапсырмасы бойынша ұлттық деңгейде білім сапасын бақылау вертикалі құрылды.
Қазір олар аттестаттау және лицензиялау функцияларын атқаруда. Бұл әлі – жұмыстың басы ғана.
Аталған жүйе ең басты проблемалық мәселені шешуі тиіс, яғни оқыту сапасын көтеруі қажет.
Бұл мәселе, әзірше баяу шешілуде. Сондықтан оқыту сапасына, білімді меңгеру деңгейіне, мектептер мен жергілікті атқарушы органдардың Министрлікпен кері байланысына мониторинг жасау қажет.

Осы негізде оқу процесі үнемі жетілуі тиіс.
Мемлекеттік білім стандарттарын да жетілдіріп отыру керек. Бұл – тексеріс жүргізуден де өте күрделі жұмыс.
Оқулықтар сапасы бойынша да біраз кемшіліктер баршылық.
Оларды іріктеу жүйесін қалыптастырдық. Бұл жүйе осы кемшіліктерді қысқа мерзімде барынша жоюды қамтамасыз етеді деп ойлаймын.

Елбасының тапсырмасы бойынша Оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытудың ұлттық жоспары әзірленіп, бекітілді.

Қазіргі заман талабы – көптілді оқыту. Осы жұмысқа біз белсене кірісіп кеттік.
Қазақ тілі – ұлтымыздың рухы, рухани байлығы.
Тіліміздің дамуы, қоғамдағы орнын нығайту және қалпына келтіру жолында білім саласының жауапкершілігі ерекше.
Қазақ тілі барлық мектептерде оқытылады. Оқушылардың 60%-дан астамы қазақ тілінде білім алады.
Мұндағы басты мақсат – барлық бітірушілердің қазақ тілін жақсы меңгеріп шығуы.
2013 жылы 1 қыркүйектен бастап 1-сыныптан ағылшын тілін оқыту енгізіледі.
2012 жылы жоғары оқу орындарында тиісті пән педагогтері мен мамандарын даярлау басталды.
Президент тапсырмаларын орындау мақсатында білім берудің барлық деңгейлерінде Көптілді оқытуды дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасын әзірлеуді қажет деп санаймын.

2013 жылдың басты міндеті – материалдық базаны жаңарту, апатты және 3 ауысымда оқытатын мектептерді жою.
Елбасы Үкімет отырысында осы мәселеге ерекше назар аударды.
Практика көрсеткендей, апатты мектептерді қанша жойсақ та, олар қайтадан сол көлемде пайда болып жатады.
Сондықтан осы проблеманы түбегейлі шешу үшін жаңа нақты механизм әзірлеу қажет.
Ол – тек фактіні ғана анықтамауы тиіс. Сонымен қатар, алдағы жылдарға жоспарлы түрде негізделген, уақытылы жөндеуді жүргізе отырып, апаттың алдын алуды қарастыруы қажет.
Бұл жерде негізгі жауапкершілік жергілікті атқарушы органға жүктеледі.

Екінші міндет – жан басына қаржыландыруды енгізу.
Осы жүйемен қамтылмаған жалғыз деңгей – орта мектеп.
Бұл жүйені енгізу – уақыт талабы.
Жүйе аймақтар бойынша білімнің жоғары және тең сапасына қол жеткізеді. Сонымен бірге, салынған қаржының ашық және тиімді болуына мүмкіндік береді.
Жүйе жан-жақты пысықталды. Осы жылы пилоттық жобаны іске қосамыз.
2014 жылғы 1 қыркүйектен бастап жобаны кең көлемде пайдалануға қол жеткізу – тек педагогтерге байланысты болмақ.

Үшінші міндет – e-learning электронды оқытуды дамыту.
Қазір бұл жобаға 600-ге жуық мектеп қосылды. 2020 жылы мектептердің 90%-ын қамтитын боламыз.
Алайда, мұндай оқудың тез дамитынын ескеру керек.
Сондықтан, әзірлеушілер әлемдік трендтерді үнемі қадағалап, уақытылы түзетулер енгізіп отыруы тиіс.

Серік Нығметұлы, e-learning бағдарламасын іске асыру барысы туралы мен Сізге баяндаған болатынмын.
Қазіргі уақытта Көлік және коммуникация министрлігімен және басқа органдармен бірлесіп жұмыс жасап жатырмыз.
Мерзімдер, технологиялар және қаржы бойынша бағдарламаны оңтайландыру туралы ұсыныстар дайындалуда.

Техникалық және кәсіптік білімде өткен кезеңде басқарудың жаңа жүйесі құрылды.
Басты бағдар – үздік әлемдік тәжірибені игеруге жасалды. Шетелдік әріптес колледждер тартылды. Әлемдік методологияға талдау жасалуда.
Дуальді оқыту жүйесін енгізу басталды.

Соңғы екі жылда бұрын-соңды болмаған –жұмыс берушілерді тартудың нақты механизмін енгізуге қол жеткіздік.
Қазір олар кәсіптік стандарттарды, салалық біліктілік шеңберін әзірлеуге, практикадан өту үшін орындар ұсынуға қатысады. Сонымен қатар, техникалық және кәсіптік ұйымдарды басқаруға атсалысады.
Жұмыс берушілердің, мемлекеттік салалық және жергілікті атқарушы органдардың менталитетін өзгертуге қол жеткіздік
Сапалы кадрлар даярлау – ортақ міндет екендігін түсіндік.
Министрлік Ұлттық біліктілік жүйесі мен біліктілікті растаудың тәуелсіз жүйесін құруға белсенді қатысуда.
Бұл – сапалы кадрлар даярлауға және олардың еңбек нарығына қажеттілігін арттыруға мүмкіндік береді.
Жұмыстар жасалуда, дегенмен, әлі де ойдағыдай болмай жатыр.
Осы жылдың өзінде өткен кезеңде қалыптасқан сертификаттаудың бюрократтық мезанизмінен толықтай бас тартуымыз қажет.
Сертификаттау – маманға нақты жұмыс беруші ықылас танытқанда ғана жемісін береді. Қалғанының бәрі – «көз бояушылық».

Жүйелі міндет – кадрлар даярлаудың экономика қажеттілігіне сәйкес келуі.
Елбасының тапсырмасы бойынша «инженерлік білім жүйесін және халықаралық үлгідегі сертификаттауды бере отырып, техникалық мамандықтарды дамыту жүйесін қамтамасыз ету» қажет.
Бұл – кәсіптік-техникалық және жоғары білімге де қатысты.
Бұл мәселеде директорлық корпус жұмыс берушілермен нақты байланыс орнатып, қажетті мамандарды ғана даярлауы керек.
Мамандарды жұмысқа орналастырудың жоғары деңгейін қамтамасыз етудің маңызы өте зор.
Талдау көрсеткендей, Қазақстанда жастардың жұмыссыздығы төмендеуімен қатар, оның құрылымы да өзгеруде.
Жұмыссыз жастардың көпшілігін кәсіптік-техникалық және жоғары білімі бар адамдар құрайды.
Бұл – өте алаңдайтын жағдай. Ол үшін алдын алу шаралары қажет.
Сондықтан, бітірушілердің мониторингін нығайту керек. Сонымен қатар, олардың жұмысқа орналасуына жергілікті атқарушы органдардың, колледждердің жауапкершілігін барынша күшейту қажет.

Жоғары білім саласында да маңызды өзгерістер болды.
Әлемдік тәжірибе негізінде жоғары оқу орындарының жаңа классификациясы заңмен бекітілді.
Экономика және индустриалды-инновациялық бағдарлама талаптарына сәйкес мемлекеттік тапсырыс құрылымы қайта қаралды.
Елбасының тапсырмасы бойынша жоғары оқу орындарының желісі оңтайлануда.
2 жылда біз дамыған елдер деңгейіне шығуымыз керек.

Оқыту мазмұны жаңаруда, оқуға түсушілерге қойылатын талаптар күшеюде.
Алғаш рет колледж түлектері үшін кешенді тестілеу енгізілді. Ол бірінші курс студенттерінің деңгейіне оң әсер етті.
Нәтижесінде жоғары оқу орнына түсудің «жеңіл жолы» ретінде жұмыс істеген бірқатар колледждер жабылуда.
Кешенді тестілеу нәтижелері техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарына жүйелі тексеріс жүргізу, ондағы мамандар даярлаудың сапасын арттыру қажеттігін көрсетті.

Академиялық және ғылыми мобильдік, шетелдік профессорларды тарту жұмысы дамуда. Оның басталғанына 2 жыл болды.
Осы мақсатта Қазақстанның 2020 жылға дейінгі академиялық мобильдік стратегиясы қабылданды.

Жетекші Назарбаев Университетінің тәжірибесі біртіндеп жоғары оқу орындарына таратылуда.
Қазақстандық жоғары оқу орындарының әлемде танылуы – өте қуанышты жағдай.
2012 жылы әлемдік агенттіктер рейтингіне Қазақстаннан 20 жоғары оқу орны қатысты.
«QS» беделді рейтингіне біздің 8 жоғары оқу орны енді. Бұл – мақсатқа сай жұмыс жүргізудің нәтижесі.

Білімге қол жеткізуді кеңейту үшін түбегейлі жаңа Мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі құрылды.
Тиісті Заң қабылданды. Осы орайда, Парламент депутаттарына заң жобасына қолдау көрсеткендері үшін зор алғысымды білдіремін.
Сонымен қатар, проблемалар да жоқ емес.
Мысалы, әлі күнге дейін жоғары оқу орындарының күндізгі бөліміне қарағанда сырттай оқитындар көп.
Алайда, Елбасы мамандар сапасына жоғары талаптар қойып отыр.

Бұл туралы бірнеше рет айтылған болатын. Министрлік қажетті нормативтік құжаттарды қабылдады. Бірақ, олардың орындалуы өте баяу.
Сондықтан, бұл мәселеде қатаң шаралар қабылдайтын боламыз.

Мұндағы негізгі міндеттер мыналар:
Ең алдымен, жоғары білімнің сапасын және бәсекеге қабілетін арттыру.
Бұл үшін оқытудың мазмұны мен методологиясын жетілдіруді жалғастырып, даярлау сапасы төмен жоғары оқу орындарынан құтыламыз.
Ең маңыздысы – мамандарды экономика, оның ішінде аймақ қажеттілігіне сәйкес даярлауға қол жеткізу.

Елбасының тапсырмасы бойынша жоғары оқу орнының екінші курсынан бастап кәсіпорындарда міндетті өндірістік практикадан өтуді заңмен бекіту қажет.
Бітірушілерді жұмысқа тиімді орналастыруға және оған ректорлардың жауапкершілігін арттыруға ерекше назар аудару керек.
Жоғары оқу орнының табысы – бұл оның түлектеріне деген сұраныс.
Өте маңызды бағыттардың бірі – бұл ғылым мен инновациялық процестердің бірігуі.
Бұл – Президенттің тікелей тапсырмасы.

Біз жоғары оқу орындары басшыларының жұмысын осы көрсеткішпен және Назарбаев Университетінің тәжірибесін қалай меңгергенімен бағалайтын боламыз.

Ғылым саласында 3 басты жетістік бар.
Бұл – қаржыландырудың барынша өсуі, кадрлық қамтамасыз етудегі өзгеріс және әлемдік журналдардағы мақала санының көбеюі.

«Болашақ» бағдарламасы ғылыми және педагогикалық кадрларды жаңартудың басты механизміне айналды. Онда магистрлерді, PhD докторларды даярлауға және ғылыми стажировкаға басты назар аударылған.
Мұндағы проблемалық мәселелер белгілі. Олар: зерттеулер деңгейі мен тиімділігінің төмендігі, практикада қолданылудың аздығы, ғылымның экономикамен байланысының аздығы.

Ғылым саласын одан әрі дамытудың негізгі стратегиялық бағыттары мыналар:
Бірінші – бәсекеге қабілеттікті арттыру және ірі халықаралық жобаларға қатысу.
Екінші – инновацияға бағдар және Инновациялық-индустрияландыру мемлекеттік бағдарламасына қатысу.
Үшінші – біліммен және бизнеспен тиімді интеграция, мемлекеттік-жекеменшік әріптестікті қалыптастыру.
Сондай-ақ, біздің ғылым, ЭКСПО – 2017 көрмесінде өзін жақсы жағынан көрсетуі қажет.

Бұл міндеттердің барлығы оңай шаруа емес, әрине.
Сондықтан, жаңа Ғылымды дамыту бағдарламасын әзірлеп, қабылдауымыздың уақыты келді.

Жолдау аясындағы маңызды міндеттің бірі – 2025 жылға қарай латын алфавитіне көшу мәселесі.
Ғалымдарымыз осындай графиканы пайдалану бойынша әлемдік тәжірибеге ғылыми талдау жүргізіп, ұсыным әзірлеуі қажет.

Жастар саясатында Елбасының тапсырмасы бойынша дамудың жаңа бағыты қабылданды. Басқарудың жаңа моделі құрылды.
Бұл – Білім және ғылым министрлігінің Жастар ісі комитеті және аймақтардағы жастар саясаты басқармасы.
Жастар ұйымдарымен жұмыс жүргізетін Үйлестіру кеңесі және «Жастар» ғылыми орталығы құрылды.
Бұл орталықтың рөлі ерекше. Оның міндеті – жастар арасындағы проблемаларды талдау және оларды шешу жолдарын көрсету.

Бұл салада бірқатар проблемалар бар.
Теріс пиғылды топтар, Интернеттің кері әсері, идеологиясыздандыру, саяси өмірден бойын аулақ ұстау, діни және экстремистік ағымдар, әлеуметтік жағдайларға қанағаттанбау және т.б.
Бұл проблемалардың бәрін шешуіміз қажет.
Осы мақсатта барлық білім беру ұйымдарында оқу процесінің тәрбие компонентін күшейту бойынша типтік Кешенді жоспар қабылданды.
«Студенттік баспана» бағдарламасы іске аса бастады.
Жаңа Мемлекеттік жастар саясаты тұжырымдамасының жобасы дайындалды.
Оның маңызды аспектілерінің бірі – оқушылармен қатар жұмысшы, ауылдық, маргинальді жастарды қолдау болып отыр.

Қорытындылай келе, мыналарды айтқым келеді. Елбасы қойған міндеттерді шешу үшін 2011-2020 жылға дейінгі білім беру бағдарламасына түзетулер енгізу қажет.
Нұрсұлтан Әбішұлы айтқандай, біздің жұмысымыздың стилі жалпыны қамтитын прагматизмге айналуы тиіс.
Яғни, ғылым мен білімнің барлық саласы – нәтижеге, елді, оның экономикасы мен әлеуметтік саласын дамытуға жұмыс істеуі қажет.
Сондай-ақ, жоғары бәсекеге қабілетті болуы тиіс.
Бұл үшін біз кадрлық құрам мен ведомстволық бағынысты ұйымдардың ой-санасын өзгертуіміз керек.

Еңбек нарығының мамандарға сұранысын талдау және болжау жүйесін құру да – кезек күттірмейтін міндет.
Бұл міндетті біз Экономикалық және бюджеттік жоспарлау, Еңбек министрліктерімен, жергілікті органдармен бірлесіп шешуіміз қажет.
Біз сонда ғана, білім беру жүйесін дамытудың негізгі бағыттарын анықтай аламыз.

Құрметті әріптестер!
Қазақстандағы ұлттық интеллигенцияның басым бөлігін құрайтын барлық ғылыми-педагогикалық корпусқа айтарым:
Сіздердің алдарыңызда міндет көп. Ұстаз – ұлы есім! Демек, білікті кадр даярлау, ғылыми жұмыс жүргізумен қатар қоғам санасына тың серпін беретін де – Ұстаз!
Олай болса, ұлттың ұлы құндылығын қалыптастыратын тұлға – осында отырған Сіздерсіздер, құрметті ұстаздар!
Елбасы маңызды міндеттер қойып отыр. Рухымыз асқақтап, ұрпақты мәдениетке баулу, тілдер мәселесін шешу сияқты іргелі жұмыста ұстаз көш бастауы тиіс.

Құрметті әріптестер!
Өткен кезеңде атқарылған іс аз емес. Алдағы міндеттеріміз де айқын.
Елге қызмет – абыройлы міндет. Мұны әрқайсымыз жүрегімізбен түсініп, аянбай еңбек етуіміз керек.
Әрине, бұл іс, бірдің емес – мыңның ісі.
Министрліктің басқа орталық және жергілікті мемлекеттік органдармен бірлесіп жұмыс істеу деңгейі жақсарғанда ғана нәтиже болары анық.
Ал бұл бағытта ҚР Үкіметі мен Серік Нығметұлы өзі бастап қолдау көрсетуде.
Алқа отырысына қатысушылардың барлығы жұмысқа белсене кіріседі деген сенімдемін.
Сондықтан, Сіздердің аттарыңыздан Қазақстан Республикасының Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевты, ел Үкіметін алдымыздағы барлық міндеттер табысты орындалады деп сендіруге рұқсат етіңіздер.

Назарларыңызға рахмет.

Құрметті Серік Нығметұлы!
Құрметті әріптестер!

Сіздердің назарларыңызға «Капиталдың сыртқы нарықтарында мемлекеттік эмиссиялық бағалы қағаздарды шығару туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулы жобасын ұсынамын.
Қаулы жобасы ағымдағы тарихи төмен базалық пайыз бағамдарының жағдайында капиталдың сыртқы нарықтарында мемлекеттік бағалы қағаздар (бұдан әрі - еурооблигациялар) шығару жолымен 2013 жылы республикалық бюджет тапшылығын қаржыландыру мақсатымен әзірленді.
1. Бюджеттік заңнамаға сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі атынан қарыздар тартуды әрбір жекелеген қарыз шарты немесе мемлекеттік эмиссиялық бағалы қағаздар түрі бойынша Қазақстан Республикасы Үкіметі шешімінің негізінде бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті орган жүзеге асырады. Қаржы министрлігі мемлекеттік эмиссиялық бағалы қағаздардың әрбір шығарылымының көлемдерін, мерзімдерін және шарттарын айқындайды.
2013 жылғы республикалық бюджет тапшылығы 785,2 млрд теңге көлемінде немесе Жалпы ішкі өнімнің 2,1%-ымен бекітілген. Тапшылықты қаржыландыру ішкі нарықта 537,1 млрд. теңге мөлшерінде, сыртқы нарық есебінен - 248,1 млрд. теңгеге мемлекеттік бағалы қағаздар шығару арқылы, оның ішінде, одан - 150 млрд. теңге еурооблигация шығару есебінен жоспарланып отыр. Жалпы, 2013 жылдың 1 қаңтарына үкіметтік борыш 3 626,3 млрд. теңгені құрады, ішкі борыштың үлесі – 80% немесе 2 896,9 млрд. теңге (19,2 млрд. АҚШ.долл ) сыртқы борыш үлесі 20% немесе 729,3 млрд. теңге (4,8 млрд.АҚШ долл. ). 150 млрд. теңге мөлшерінде еврооблигация шығарылатын болса, сыртқа үкіметтік борыш 879,3 млрд. теңгені (5,8 млрд. долл.) немесе үкіметтік қарыздар портфелі мөлшерінің 24,2% құрайды.

Көрсеткіштер атауы Сома Үлес
Республикалық бюджет тапшылығы -785,2
РБ тапшылығын қаржыландыру 785,2 100%
Ішкі қаржыландыру 537,1 68,4%
Түсім 802,7
өтеу 265,7
Сыртқы қаржыландыру 248,1 31,6%
түсім 308,0 100%
- жобалар бойынша сыртқы қарыздар 158,0 51%
- еурооблигациялар 150,0 49%
өтеу 59,9

2. 2012 жылдың 2-ші жартысында бюджет тапшылығының 203,5 млрд. теңгеге ұлғаюы ішкі нарықтағы мемлекеттік бағалы қағаздар бойынша пайыздық мөлшерлеменің күрт өсіп кетуіне әкеп соқты. Учитывая объем портфеля ГЦБ в размере 2 896,9 млрд. теңге (19,2 млрд.АҚШ долл.) мөлшеріндегі мемлекеттік бағалы қағаздар қоржынының көлемін ескере отырып, пайыздық мөлшерлеменің ұлғаюы борышқа қызмет көрсету жөніндегі шығыстарды айтарлықтай ұлғайтады.
Сонымен қатар, үстіміздегі жылғы 11 қаңтарда 5 жылдық еурооблигациялар бойынша капиталдың сыртқы нарықтарында қарыз алудың индикативті құны 2,01 % құрады. Салыстыру үшін, ішкі нарықта 5 жылдық МБҚ бойынша ағымдағы ставка 5,5 % құрайды.

Қарызға қызмет көрсету бойынша жыл сайынғы шығыстар (150 млрд. теңге) Купон ставкасы Шығыстар
- еурооблигациялар (валюталық шығыстарды қоспағанда) 2,01% 3,01 млрд. теңге
- ішкі нарықтағы МБҚ 5,5% 8,25 млрд. теңге

Еурооблигациялар шығару туралы шешім қабылданбаған жағдайда, ішкі нарықта 150 млрд. теңге сомаға МҚБ қосымша шығару МҚБ кірістілігіне ауыртпалыққа әкеп соғады және мемборышқа қызмет көрсетуге арналған шығыстарды арттырады, бұл өткен жылы байқалды.
3. Корпоративтік эмитенттер үшін бағалық бағдар ретінде айналымда егемен еурооблигациялардың болуы несиелік капитал нарығының маңызды құрауышы болып табылады. Купонның төмен мөлшерлемесімен егемен еурооблигациялар корпоративтік сектор үшін облигациялар бойынша сыртқы міндеттемелерді қайта қаржыландыру кезінде қарыз алу құнын төмендетуге әкеп соқтыруы мүмкін. Қазақстан Республикасының Үкіметі 1996-2000 жылдар ішінде еурооблигациялардың 4 шығарылымын жүзеге асырды. Қазақстан Республикасы Үкіметінің атынан Қаржы министрлігі 2007 жылғы мамырда еурооблигациялардың соңғы шығарылымын өтеді.
Бүгінгі таңда жаһандық экономикалық дағдарыстың екінші толқынын күту (2013-2014 ж.), Федералды резервтік жүйенің рекордты төмен мөлшерлемелері кезінде Еуропадағы борыштық дағдарысты шешу бойынша белгісіздік нәтижесінде инвесторлардың тұрақты экономикасы бар елдердің облигацияларына салу үрдісі байқалып отыр, бұл осындай мемлекеттер үшін арзан қорландыруды болжамдайды. Қазақстан Республикасының егеменді еурооблигациялар шығаруы 2013 жылы ұлттық компаниялардың еурооблигациялар бойынша өздерінің міндеттемелерін қайта қаржыландыруы үшін сыртқы нарықтарға күтілетін шығуы барысында өзекті болып табылады. Елдегі базалық төмен мөлшерлемелер мен тұрақты макроэкономикалық жағдайды ескере отырып, бюджет тапшылығын қаржыландыру және қазақстандық эмитенттер үшін бенчмарк белгілеу үшін 2013 жылдың бірінші жартысында егемен еурооблигациялар шығару мүмкін деп санаймыз.
Қаулы жобасы қабылданған жағдайда 2 ай ішінде инвестициялық банк пен заң кеңесшісінің (шығару әріптестері) қызметтерін мемлекеттік сатып алу бойынша конкурс өткізіледі. Конкурс қорытындылары бойынша шығару әріптестерімен шығару бойынша қызмет көрсету туралы келісім жасалады (тиісті құжаттаманы дайындау, Эмиссия проспектін, заң қорытындыларын, роудшоу өткізуді. Еурооблигацияларды орналастыру және т.б. қоса алғанда). Еурооблигациялар шығару бойынша қажетті құжаттарды дайындау жөніндегі жұмыстарды жүргізу 8 аптаны алады. Қазақстанның капиталдың әлемдік нарықтарында ұзақ мерзім болмауын ескере отырып, еурооблигациялар шығару бойынша әлемдік қаржы орталықтарында роудшоу өткізу үшін делегация құрамына экономикалық блок мемлекеттік органдарының (ҚР ҚМ, ҚР ҰБ, ҚР ЭБЖМ) бірінші басшыларын қосуды орынды деп есептейміз.

Назарларыңызға рахмет!

Құрметті Серік Нығметұлы!

Бүгінгі таңда сумен жабдықтау және су бұру саласында су арналарының инвестицияларды қаржыландыруға өзіндік көздерінің төмен деңгейі, сәйкесінше активтері тозуының жоғары деңгейі, желілердегі көп су шығындары және сумен жабдықтау және су бұру қызметтерінің төмен сапасы байқалады.
Бұдан басқа, сумен жабдықтау және су бұру саласы да жалақының төмен деңгейімен және кәсіпорындардағы менеджмент деңгейін жақсарту қажеттілігімен сипатталады.
Осыған байланысты, сумен жабдықтау және су бұру объектілерін жаңартуды және жөндеуді жүргізудің, сондай-ақ осы салаға инвестициялар тартудың және олардың көлемін арттырудың мақсатында Министрлік табиғи монополияларды реттеу және құрылыс және тұрғын үй-шаруашылық істері агенттіктерімен бірлесе отырып, Қазақстан Республикасында 2013-2015 жылдарға арналған суға тарифтерді белгілеудің жаңа механиздерін ендіру бойынша кешенді жоспардың жобасын әзірледі.
Кешенді жоспардың жобасы келесіні көздейді:
Бірінші: ТМРА-ның қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерге: Шығындарды қалыптастырудың ерекше тәртібінің және Пайда ставкасын есептеу бойынша нұсқаулықтың су арналарының қызметтеріне тарифтерді қалыптастыру әдістемесін өзгерту бөлігіне өзгерістер мен толықтырулар енгізуі;
Екінші: ҚТКШІА, ТМРА және жергілікті атқарушы органдардың су арналарының қайта бағалауды жүргізуін қамтамасыз ету;
Үшінші: ҚТКШІА және жергілікті атқарушы органдардың су арналарының ТМРА-ға шекті тарифтерді бекітуге өтінімдерді беруін қамтамасыз ету;
Төртінші: ТМРА-ның су арналары қызметтеріне шекті тарифтерді белгілеуі.
Бұл ретте, тарифтерді белгілеудің жаңа тетіктерін қолдана отырып шекті тарифтерді бекіту 2013 жылдан басталатынын атап өткен жөн.
Сондай-ақ, Кешенді жоспарда Министрліктің ТМРА және ҚТКШІА-мен бірлесіп су арналары қызметтеріне тарифтерді белгілеудің жаңа жолдарын әзірлеу бойынша жұмыстарды жалғастыруы және нәтижелерін 2013 жылғы мамырда Үкіметте көрсетілуі көзделген.
Жалпы айтқанда, Кешенді жоспардың жүзеге асырылуы келесіні қамтамасыз етеді:
Бірінші: су арналарының шекті тарифтерге өтуі, бұл өз кезегінде су арналарына инвестицияларды ұлғайтып, желілерді жөндеу мен жаңартуға мүмкіндік береді; негізгі құралдардың тозуын төмендетеді, сондай-ақ тарифтердің тұрақтылығы мен болжамдылығын қамтамасыз етеді;
Екінші: су арналарының тарифтеріне негізгі құралдарды қайта бағалаудың нәтижесінде қалыптасқан амортизацияның толық көлемде енгізілуі.
Бұл инвестициялық бағдарламаларды қаржыландырудың бірден бір көзі болып табылатын су арналары қызметтерінің тарифтеріндегі амортизация деңгейін арттыруға мүмкіндік береді.
Үшінші: су арналарының тарифіндегі пайданы 30%-ға дейін жоғарылату (қазіргі уақытта ол 10%-ды құрайды). Бұл сумен жабдықтау және су бұру саласына инвестицияның қосымша көздерін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Төртінші: су арналарының әкімшілік және өндірістік персоналының еңбек төлемінің қорын ұлғайту.
Бұл су арналарының білікті кадрларын сақтап қалуға, жаңа мамандарды тартуға, жалпы алғанда, менеджментті және, сәйкесінше, көрсетілетін қызметтердің сапасын жақсартуға мүмкіндік береді.

Кешенді жоспардың жобасы бүгінде барлық мүдделі органдармен, сондай-ақ 16 негізгі су арналарымен келісілді.
Кешенді жоспардың іс-шаралары туралы толығырақ ТМРА-ның Төрағасы баяндайды.
Кешенді жоспардың жобасын қолдауларыңызды сұраймын.

Назарларыңызға рахмет!

Үкіметтің 2011 жылғы 30 желтоқсандағы қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің заң жобалау жұмыстарының 2012 жылға арналған жоспарында Парламент Мәжілісіне 34 заң жобасын енгізу көзделген.
Ағымдағы жылдың 20 желтоқсанындағы жағдай бойынша Парламент Мәжілісіне 26 заң жобасы енгізілген, оның 5 мемлекет Басшысы қол қойған.
Ағымдағы жылдың аяғына дейін Парламент Мәжілісіне тағы да 7 заң жобасын енгізу қажет (тізімі қоса беріледі), оларды Қазақстан Республикасы Үкіметінің бүгінгі отырысында қабылдау жоспарланған.
Осылайша, 2012 жылға арналған жоспар 100%-ға орындалады деп айтуға болады.
Ағымдағы жылы жоспарланған 34 заң жобасынан 2 заң жобасы алып тасталды (жалпыға бірдей декларациялау мәселелері бойынша және электрондық сауда-саттық мәселелері бойынша – (Президент Әкімшілігімен келісілген).
Президент Әкімшілігімен келісу бойынша ағымдағы Жоспарға 2 заң жобасы да енгізілген болатын. Олар жер қатынастарын реттеу мәселелері бойынша және оңалту мен банкроттық туралы заң жобалары (жаңа редакциясы).
Сонымен қатар, мемлекеттік органдар осы жылы Қазақстан Республикасы Президентінің тапсырмаларын және оның Жолдауын, Президент Әкімшілігі басшылығының, Үкіметтің тапсырмаларын іске асыруға бағытталған жоспардан тыс 14 заң жобасын әзірледі.
Сонымен 2012 жылғы 30 қаңтардағы Президент Жарлығымен бекітілген «Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту - Қазақстан дамуының басты бағыты» атты 2012 жылғы 27 қаңтардағы Мемлекет басшысының Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру бойынша жалпыхалықтық іс шаралар жоспарымен 7 заң жобасын әзірлеу көзделді.
Қазіргі уақытта 7 заң жобасының 2 заң жобасына Мемлекет басшысы қол қойды, 3 заң жобасы Парламентте және 1 заң жобасы келісуде.
1 заң жобасы бойынша жұмыс («Жеке детективтік қызмет туралы») ол бойынша соңғы шешім әзірленгенше тоқтатылып тұр.
Мемлекет басшысының «Қазақстанды әлеуметтік жаңғырту: Жалпыға ортақ Еңбек Қоғамына қарай жиырма қадам» атты мақаласында берілген тапсырмаларын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарын орындау бойынша қазіргі уақытта мүдделі мемлекеттік органдармен келісу рәсімінен өтіп жатқан, 4 заң жобасы әзірленуде.
Сондай-ақ Мемлекет Басшысының 2011 жылдың 17 қаңтарында берген тапсырмасы бойынша Ішкі істер министрінің кеңейтілген алқа отырысында 2012 жылғы 11 қазандағы № 1288 Үкімет қаулысымен Парламент Мәжілісінің қарауына берген құқық қорғау қызметінде полиграфты қолдану мәселесін заңнамалық реттеуге бағытталған Әділет министрлігі заң жобасын әзірледі.
«Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің 20 - жылдығы туралы» Қазақстан Республикасы Президенті - Қарулы Күштердің Жоғары Бас Қолбасшысының бұйрығын іске асыруда «Қазақстан Республикасындағы мерекелер туралы» Қазақстан Республикасының Заңына толықтырулар енгізу туралы» Заңды Әділет министрлігі әзірлеп, Парламентте Қорғаныс министрлігі пысықтап және Мемлекет басшысы қол қойды.
2012 жылғы 3 шілдедегі Үкіметтің кеңейтілген отырысында берілген Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша Қаржы министрлігі «Мемлекеттік сатып алу» туралы Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заң жобасын әзірледі. Заң жобасы ағымдағы жылдың 8 желтоқсанында Премьер - Министр Кеңсесіне кіргізілді және Президент Әкімшілігімен келісілуде.
Осылайша, мемлекеттік органдар әрбір үшінші заң жобасын жоспардан тыс тәртіппен әзірледі.
Бұған қоса, ағымдағы жылы Парламент депутаттары 11 заң жобасына бастамашылық білдірді, оның 2 заң жобасына Мемлекет Басшысы қол қойды, 1 қол қойылуда, 2 Мәжілістің қарауында, – Үкіметтің теріс қорытындысына байланысты 3 бойынша жұмыс тоқтатылды, 1 заң жобасы бойынша Республикалық бюджет комиссиясының қорытындысы талап етіледі.
Бір заң жобасы (мұнай өнімдерінің жекелеген түрлерін өндіру мен айналымын мемлекеттік реттеу мәселелері бойынша) Ведомствоаралық комиссияның қарауына бес рет шығарылды, бірақ баяндама жасаушы келмегендіктен алып тасталды. «Жайылымдар туралы» заң жобасын ВАК-тың жақын арадағы отырысына шығару жоспарлануда.
Бұған қоса, Министрлік заң жобалары мен халықаралық шарттардың тең түпнұсқалылық және лингвистикалық сараптама сапасын арттыру мәселесі шешілуде.
Алдыңғы 2011жылмен салыстырғанда ағымдағы жылы жүргізілген ғылыми лингвистикалық сараптама көлемі 2 есе көбейді.
Заң жобалары мәтіндерінің тең түпнұсқалылық сапасын арттыру үшін Институт қызметкерлері Парламент Мәжілісіндегі жұмыс тобының құрамында жұмыс жасауда.
2012 жылғы сәуірде Заң терминдерінің сөздігі шығарылып, мемлекеттік органдарға жіберілді, ол нормативтік құқықтық актілер мен халықаралық шарттарды әзірлеу кезінде негізге алынатын болады.
Қорытындылай келе, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарының, Қазақстан Республикасы егемендігінің маңыздылығын қамтамасыз етуге бағытталған ұлттық заңнаманы қалыптастыру, қазақстан қоғамы мен мемлекеттің тұрақты әрі қарышты дамуы мемлекет аппаратының жалпы міндеті болып табылатындығын атап өтемін.

Құрметті Нұрлан Зайроллаұлы!
Құрметті депутаттар!

«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне төреліктің және аралық соттың қызметін жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заң жобасын біз Мемлекет басшысының 2012 жылғы 27 қаңтардағы «Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту - Қазақстан дамуының басты бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру жөніндегі Жалпыұлттық іс-шаралар жоспарының 13-тармағын орындау үшін әзірледік.
Заң жобасымен жұмыс жасау шеңберінде Әділет министрлігі аралық соттардың және төреліктің қызметін реттейтін қолданыстағы заңнаманың жай-күйін талдады, осы салада орын алған проблемалар анықталды, сондай-ақ халықаралық тәжірибе зерделенді.
«Аралық соттар туралы» және «Халықаралық коммерциялық төрелiк туралы» заңдар 2004 жылы қабылданған. Осы заңдар сегіз жыл бойы қолданыста болғанына қарамастан, олар осы институттардың кеңінен қолданылуына жеткілікті серпін бере алмады.
Бүгінде ХХI ғасырдың дамыған мемлекеттерінде экономикалық және халықаралық-құқықтық даулардың 70-90 пайызы аралық сот ісін жүргізу шеңберінде шешіледі.
Аралық сот ісін жүргізуді қолданудың негізгі себептерінің бірі – кәсіпкерлік субъектілеріне дауларды шешудің демократиялық, жедел және экономикалық тәсілдерін ұсыну. Бұл аралықта және төрелікте іс қарау тараптарына сотты және төрешілерді таңдау құқығы берілетінін білдіреді.
Бүгінде Қазақстан нарықтық экономикасы бар әлемдік қоғамдастықтың тең құқықты мүшесіне айналды, біздің еліміз әлемдегі айтарлықтай серпінді дамушы мемлекеттердің бірі ретінде сипатталады. Жыл сайын бизнес ортасы жақсарып, Қазақстан инвестициялар үшін неғұрлым тартымды елге айналды.
Осы оң беталыстар кәсіпкерлер қызметінің жандануына және нәтижесінде даулардың туындауына ықпал ететін болады. Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, шаруашылық жүргізуші субъектілердің арасындағы осындай дауларды аралық (төрелік) соттарда шешкен дұрыс.
Сот процесі өзінің ұзақтығымен және көп сатылы болуымен сипатталады, бұл бизнеске олардың арасында туындаған дауларды жедел шешуге мүмкіндік бермейді, сондықтан мұндай дауларды төрелік пен аралық соттар арқылы шешкен жөн.
Бүгінде қаралып отырған заң жобасы төреліктерді және аралық соттарды нығайтуға бағытталған.
Заң жобасында 3 кодекске, атап айтқанда Азаматтық іс жүргізу, Салық, Қылмыстық іс жүргізу кодекстеріне, сондай-ақ «Адвокаттық қызмет туралы», «Аралық соттар туралы», «Халықаралық коммерциялық төрелік туралы», «Концессиялар туралы», «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы», «Кәсiптiк одақтар туралы», «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы», «Мемлекеттік сатып алу туралы» заңдарға, яғни 8 заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізу көзделеді.
Ұсынылып отырған негiзгi жаңалықтардың мәнi мынадай:
Бірінші. Төреліктің және аралық соттың құзыреттерін қолданыстағы заңнамада көзделгендей азаматтық-құқықтық шарттардан емес, азаматтық-құқықтық қатынастардан туындайтын дауларды қарау құқығын беру арқылы кеңейту ұсынылады.
Сонымен қатар төрелік және аралық сот өмірмен және денсаулықпен, жеке өмірге қол сұқпаушылықпен, жеке және отбасы құпиясымен, атына берілетін құқығымен байланысты мүліктік емес сипаттағы дауларды қарауға құқылы еместігін заңнамалық тұрғыда бекітуді ұсынамыз.
Бұл көрсетілген құқықтық даулардың жария құқықпен едәуір сәйкес келетініне негізделеді.
Анықтама үшін: қазіргі уақытта «Аралық соттар туралы» Заңның 7-бабының 5-тармағына сәйкес:
° мемлекеттiң,
° мемлекеттiк кәсiпорындардың,
° кәмелетке толмаған адамдардың,
° заңда белгiленген тәртiппен әрекетке қабiлетсiз деп танылған адамдардың,
° аралық келiсiмге қатысушылар болып табылмайтын адамдардың мүдделерiн қозғайтын даулар,
° табиғи монополиялар субъектiлерiнiң, тауарлар мен көрсетiлетiн қызметтер нарығында үстем жағдайға ие субъектiлердiң көрсетiлетiн қызметтердi ұсынуы, жұмыстарды орындауы, тауарларды өндiруі туралы шарттардан туындаған,
° сондай-ақ банкроттық туралы iстер жөнiндегi даулар аралық соттардың ведомстволық қарауына жатпайды.

Бұл ұсыныс сонымен қатар «Шетелдiк төрелiк шешiмдерiн тану және iске асыру туралы» Нью-Йорк Конвенциясының ережелеріне толық түрде сәйкес келеді, оған сәйкес төрелікке шарттардан туындайтын дауларды ғана емес, азаматтық-құқықтық қатынастардан пайда болатын дауларды да қарау құқығы беріледі (Конвенцияның 2-бабының 1-тармағы).
Президенттің 1995 жылғы 4 қазандағы № 2485 Жарлығымен Қазақстанның осы Нью-Йорк Конвенциясына қосылғандығын атап өту керек.
Сонымен бір мезгілде біз «Халықаралық коммерциялық төрелік туралы» Заңның атауынан «коммерциялық» деген сөзді алып тастап, оның атауын өзгертуді ұсынамыз. Бұл төреліктің құзыретіне жеке мүліктік емес құқықтармен байланысты айтарлықтай көп даулардың жатқызылуынан туындап отыр.
Мысалы, өнертабыстарын, өнеркәсіптік үлгілерді және зияткерлік қызметтің өзге де нәтижелерін жасауда, сондай-ақ басқа адамға материалдық зиян келтіру салдарларынан туындаған және басқа даулар.
Бұған қоса, Заңның атауын өзгерту мәселесі тұжырымды емес. Заң жобасын бірінші оқылымға әзірлеу кезінде бірқатар депутаттар Заңның қолданыстағы атауын сақтауды ұсынды.
Осыған байланысты, егер депутаттар бұрынғы «Халықаралық коммерциялық төрелік» терминін сақтау туралы шешім қабылдаса, онда ол заң жобасының тұжырымдамасына қатысты болмайды.
Бізге бұл жердегі бастысы төреліктің азаматтық-құқықтық қатынастардан келіп шығатын дауларды қарау бойынша құзыретін сақтап қалу болмақ.
Әлемдік тәжірибеге сүйенсек, АҚШ, Украина, Польша, Австрия заңнамасына сәйкес төрелік іс қараудың мәні іс жүзінде мүліктік және мүліктік емес сипаттағы кез келген дау болуы мүмкін.
Осы түзетулердің қажеттігі негізінде жалпы заң құзыры бар соттардың азаматтық істерді қарау статистикасына тоқтала кеткен жөн.
Мысалы, 2010 жылы соттар шамамен жеті жүз мың азаматтық істі қараған. Бұл ретте қаралған азаматтық істердің жалпы санының 75 пайызы талап қою бойынша іс жүргізуді құрайды. 2011 жылы соттар бес жүз мыңнан астам азаматтық істі қараған. Қаралған азаматтық істердің жалпы санының 74 пайызы талап қою бойынша іс жүргізуді құрайды.
2012 жылы бес жүз мыңнан астам азаматтық іс қаралған. Азаматтық істердің жалпы санының 70 пайызы талап қою бойынша іс жүргізуді құрайды.
Осы көрсеткіштерден көріп отырғанымыздай, бүгінгі күні соттардың азаматтық істерді қарау кезіндегі жүктемесі өте үлкен. Мәселен, 2011 жылы аралық соттар 22 істі, ал төрелік 3 істі қараған.
Біздің пікірімізше, аралық соттардың және төреліктің құзыретін кеңейту мемлекеттік соттардың жүктемесін айтарлықтай азайтуға мүмкіндік береді.
Екінші. Халықты хабардар ету үшін заң жобасымен «Аралық соттар туралы» Заңға тұрақты жұмыс істейтін аралық сот өз судъяларының тізілімін жүргізуді көздейтін норманы енгізу ұсынылып отыр. Тұрақты жұмыс істейтін аралық сот, оның заңды мекенжайы, жұмыс регламенті, аралық соттардың тізілімі туралы ақпарат жеке және заңды тұлғалардың еркін танысуы үшін бұқаралық ақпарат құралдарында және жалпы пайдаланудағы телекоммуникация тораптарында орналастырылады. Осы жағдайды заңды түрде бекіту халықтың аралық соттар туралы хабардар болуын және дауларды баламалы түрде шешуде олардың құқықтық сауаттылығын көтеруге ықпал етеді.
Төреліктердің және аралық соттардың рөлін нығайту үшін осы саланы заңнамалық тұрғыдан ғана жетілдіру жеткіліксіз. Атап айтқанда, жұртшылықты бар төреліктердің және аралық соттардың қызметі туралы хабардар ету керек. Бұл жұмыста құзыретті мемлекеттік органдардың барлығы: Жоғарғы Сот, индустрия және жаңа технологиялар, экономикалық даму және сауда министрліктері, сондай-ақ «Атамекен» Одағы, «Қазақстан қаржыгерлерінің қауымдастығы» сияқты кәсіпкерлік бірлестіктерінің белсенді қатысуы керек.
Үшінші. Аралық соттар мен халықаралық коммерциялық төрелік туралы заңнаманы жетілдіруді де редакциялық сипаттағы түзетулер енгізу арқылы жүзеге асыру ұсынылады.
Азаматтық іс жүргізу кодексінің 25-бабының атауы мен мазмұнында «аралық сот» деген сөздердің алдында «төрелік және» деген сөздермен толықтыру қажет. Азматтық іс жүргізу кодексінің 61-бабының бірінші бөлігінде, 170-бабының 4-тармақшасында, 185 және 192-баптарында «аралық сот» деген сөздердің алдында «төрелік және» деген сөздермен толықтыру қажет. Салық кодексінің 548-бабының 1-тармағының 1-1) тармақшасы да солай түзетілуге тиіс: «аралық сот» деген сөздердің алдында «төрелік және» деген сөздермен толықтыру қажет.
Заң жобасын қабылдау теріс әлеуметтік-экономикалық салдарға әкелмейді.
Заң жобасын жүзеге асыру мемлекеттік шығындардың ұлғаюына немесе мемлекеттік кірістердің азаюына әкелмейді.
Назарларыңызға рахмет.

Құрметті Серік Нығметұлы!
Құрметті әріптестер!

Бизнес-климатты жақсарту республикада кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдаудың негiзгi бағыттарының бiрi ретінде айқындалды.
Үкiметтiң бизнес-климатты жақсарту бойынша жұмысының қызмет көрсеткiштерінiң бiрі «Doing Business» Дүниежүзілік Банкінің рейтингіндегі орын болып табылады, оның ішінде 2012 жылы Қазақстан 185 елдiң тiзiмiнде 49 орынды иеленді.
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Орынбасары Е.Т. Орынбаевтың жетекшілігімен тиісті Жұмыс тобы құрылған кезде 2008 жылы «Doing Business» Дүниежүзік Банктің рейтингінде Қазақстанның ұстанымын жақсарту бойынша белсенді жұмыстар басталды.
2010 жылдан бастап жыл сайын бекітілетін рейтингте Қазақстанның ұстанымын жақсарту жөніндегі барлық реформалар мен іс-шаралар Дүниежүзілік Банктің «Doing Business» рейтингісінің индикаторларын жақсарту жөнiндегi шаралардың кешенді жоспарларына сәйкес жүргізіледі.
Қазақстан Республикасы көптеген жылдар бойы бизнесті жүргізудің жалпы рейтингісінде барынша жектілікті жоғары ұстанымға орналасады.
Жыл сайын өзгеріп отыратын есептеу әдістемесі бойынша Қазақстан осы жылы Қытайды (91 орын), Түркияны (71 орын), Польшаны (55 орын), Ресейді (112 орын), Беларусьты (58 орын), Қырғызстанды (70 орын) басып озып, 49 орынға көтерілді.
Бұдан басқа, биылғы жылы Қазақстан соңғы жылдары бизнесті жүргізуді елеулі түрде жақсартқан елдердің тізіміне енді.
«Кәсіпорындарды тіркеу» сияқты индикатор бойынша Қазақстан 30 ұстанымға (55-тен 25-ке) көтерілген, бұған кәсіпорын құру рәсімдерін жеңілдету және тіркелгеннен кейінгі үш ай ішінде ең аз капитал төлеу туралы талаптың жойылуы ықпал етті.
«Төлем қабілетсіздігіне рұқсат» индикаторы бойынша (55 орын) оңалту ісін жеделдетіп қарауды енгізу, оңалту мерзімін ұзарту, төрелік басқарушылардың өкілеттіктерін кеңейту және оларға қойылатын біліктілік талаптарын арттыру бойынша реформалар жүргізілді. Сондай-ақ, банкротқа ұшырау, кредиторлар құқықтарын кеңейту, операцияларды жалғастырумен байланысты ережелерді өзгерту, оңалту жоспарын қабылдау үшін мерзімді енгізу және сот қадағалауының талаптарын қосу жөнінде деректерді ұсыну талаптары өзгертілді.
«Кредит алу» индикаторы бойынша Қазақстан ұстанымының едәуір ұлғайғаны байқалуда (97-ден 83-ке). Автоматты түрде оңалту рәсімдерінде болудан босату үшін жаңа негіздемелер енгізу есебінен қамтамасыз етілген кредиторлардың құқықтары нығайтылды.
Сонымен бiрге, жеке индикаторлар бойынша Қазақстанның ұстанымы жоғары емес. Жүргізілген жұмысқа қарамастан, республика «Құрылысқа рұқсат алу» және «Халықаралық сауда» индикаторлары бойынша тиісінше 155 және 182 орында тұр.
2013 жылға арналған жұмыс шеңберінде «Халықаралық сауда» индикаторы бойынша сыртқы сауда саласында экспорттық-импорттық операциялар кезінде бірыңғай электрондық терезені енгізу және барлық кедендік рәсімдер бойынша тауарларды пилоттық электрондық декларациялауды енгізу жоспарланады.
Бұдан басқа, бұл индикаторды жақсарту бойынша жұмыс Үкіметтің 2012 жылғы 30 мамырдағы №702 қаулысымен бекітілген 2012-2014 жылдарға арналған жекеленген Іс-шаралар жоспарына сәйкес жүргізілуде.
«Құрылысқа рұқсат алу» индикаторын жақсарту бойынша келесі жылға жобалау-сметалық құжаттамасын келiсу рәсімдерін жетілдіру және сәулет-жоспарлау тапсырмаларын берудiң мерзімдерін ескере отырып, техникалық шарттар алу көзделді.
Негiзiнен, Қазақстан ұстанымдарын рейтингiнде жақсарту бойынша барлық одан арғы жұмыс Премьер-Министрдiң 2012 жылғы 10 желтоқсандағы № 227-ө өкімімен бекiтiлген 2013 жылға арналған Кешенді жоспар шеңберiнде жалғастырылатын болады.
Бұдан басқа, жалпы жүйелi шараларды жүзеге асыру шеңберінде нақты индикаторларға бекітілген барлық мемлекеттік органдар жұмысты ақпараттық сүйемелдеуге, яғни мемлекеттiк органдар жүргізетін шараларды жергілікті атқарушы органдар мен жалпы бизнеске дейін жеткізуге ерекше назар қояды.
Кешенді жоспарға сәйкес жыл бойы рұқсат беру рәсімдерін жетiлдiруге бағытталған өзгерістерді дұрыс қолдану тұрғысынан жергiлiктi атқарушы органдар мен бизнес-қоғамдастықтармен семинарлар және дөңгелек үстелдер ұйымдастыру жолымен түсiндiру жұмысы жүргізіледі.
Бұдан басқа, мемлекеттiк органдардың интернет-ресурстарына қажеттi кәсiпкерлiк-ақпарат тұрақты орналыстырылады.
Жалпы республика Үкіметі Дүниежүзілік Банк сарапшыларымен және USAID бағдарламасымен, қазақстандық бизнес қауымдастығымен тығыз байланыста бизнесті жүргізу жеңілдігін жақсарту бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Сонымен бiрге, «Doing Business» рейтингiн жақсарту бойынша барлық жұмыс көрсетілген рейтингтегі Қазақстанның ұстанымын арттыру мақсатында тек нормативтiк-құқықтық базаны жетiлдiруге ғана емес, жалпы бизнес-климатты жақсартуға және оның инвестициялық тартымдылығын арттыруға бағытталады.

Назарларыңызға рахмет!

[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[
Әділет министрі Б. Имашевтың Парламент Мәжілісінде «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне төреліктің және аралық соттың қызметін жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заң жобасы бойынша сөз сөйлеуі
Құрметті Нұрлан Зайроллаұлы!
Құрметті депутаттар!

«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне төреліктің және аралық соттың қызметін жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заң жобасын біз Мемлекет басшысының 2012 жылғы 27 қаңтардағы «Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту - Қазақстан дамуының басты бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру жөніндегі Жалпыұлттық іс-шаралар жоспарының 13-тармағын орындау үшін әзірледік.
Заң жобасымен жұмыс жасау шеңберінде Әділет министрлігі аралық соттардың және төреліктің қызметін реттейтін қолданыстағы заңнаманың жай-күйін талдады, осы салада орын алған проблемалар анықталды, сондай-ақ халықаралық тәжірибе зерделенді.
«Аралық соттар туралы» және «Халықаралық коммерциялық төрелiк туралы» заңдар 2004 жылы қабылданған. Осы заңдар сегіз жыл бойы қолданыста болғанына қарамастан, олар осы институттардың кеңінен қолданылуына жеткілікті серпін бере алмады.
Бүгінде ХХI ғасырдың дамыған мемлекеттерінде экономикалық және халықаралық-құқықтық даулардың 70-90 пайызы аралық сот ісін жүргізу шеңберінде шешіледі.
Аралық сот ісін жүргізуді қолданудың негізгі себептерінің бірі – кәсіпкерлік субъектілеріне дауларды шешудің демократиялық, жедел және экономикалық тәсілдерін ұсыну. Бұл аралықта және төрелікте іс қарау тараптарына сотты және төрешілерді таңдау құқығы берілетінін білдіреді.
Бүгінде Қазақстан нарықтық экономикасы бар әлемдік қоғамдастықтың тең құқықты мүшесіне айналды, біздің еліміз әлемдегі айтарлықтай серпінді дамушы мемлекеттердің бірі ретінде сипатталады. Жыл сайын бизнес ортасы жақсарып, Қазақстан инвестициялар үшін неғұрлым тартымды елге айналды.
Осы оң беталыстар кәсіпкерлер қызметінің жандануына және нәтижесінде даулардың туындауына ықпал ететін болады. Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, шаруашылық жүргізуші субъектілердің арасындағы осындай дауларды аралық (төрелік) соттарда шешкен дұрыс.
Сот процесі өзінің ұзақтығымен және көп сатылы болуымен сипатталады, бұл бизнеске олардың арасында туындаған дауларды жедел шешуге мүмкіндік бермейді, сондықтан мұндай дауларды төрелік пен аралық соттар арқылы шешкен жөн.
Бүгінде қаралып отырған заң жобасы төреліктерді және аралық соттарды нығайтуға бағытталған.
Заң жобасында 3 кодекске, атап айтқанда Азаматтық іс жүргізу, Салық, Қылмыстық іс жүргізу кодекстеріне, сондай-ақ «Адвокаттық қызмет туралы», «Аралық соттар туралы», «Халықаралық коммерциялық төрелік туралы», «Концессиялар туралы», «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы», «Кәсiптiк одақтар туралы», «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы», «Мемлекеттік сатып алу туралы» заңдарға, яғни 8 заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізу көзделеді.
Ұсынылып отырған негiзгi жаңалықтардың мәнi мынадай:
Бірінші. Төреліктің және аралық соттың құзыреттерін қолданыстағы заңнамада көзделгендей азаматтық-құқықтық шарттардан емес, азаматтық-құқықтық қатынастардан туындайтын дауларды қарау құқығын беру арқылы кеңейту ұсынылады.
Сонымен қатар төрелік және аралық сот өмірмен және денсаулықпен, жеке өмірге қол сұқпаушылықпен, жеке және отбасы құпиясымен, атына берілетін құқығымен байланысты мүліктік емес сипаттағы дауларды қарауға құқылы еместігін заңнамалық тұрғыда бекітуді ұсынамыз.
Бұл көрсетілген құқықтық даулардың жария құқықпен едәуір сәйкес келетініне негізделеді.
Анықтама үшін: қазіргі уақытта «Аралық соттар туралы» Заңның 7-бабының 5-тармағына сәйкес:
• мемлекеттiң,
• мемлекеттiк кәсiпорындардың,
• кәмелетке толмаған адамдардың,
• заңда белгiленген тәртiппен әрекетке қабiлетсiз деп танылған адамдардың,
• аралық келiсiмге қатысушылар болып табылмайтын адамдардың мүдделерiн қозғайтын даулар,
• табиғи монополиялар субъектiлерiнiң, тауарлар мен көрсетiлетiн қызметтер нарығында үстем жағдайға ие субъектiлердiң көрсетiлетiн қызметтердi ұсынуы, жұмыстарды орындауы, тауарларды өндiруі туралы шарттардан туындаған,
• сондай-ақ банкроттық туралы iстер жөнiндегi даулар аралық соттардың ведомстволық қарауына жатпайды.
Бұл ұсыныс сонымен қатар «Шетелдiк төрелiк шешiмдерiн тану және iске асыру туралы» Нью-Йорк Конвенциясының ережелеріне толық түрде сәйкес келеді, оған сәйкес төрелікке шарттардан туындайтын дауларды ғана емес, азаматтық-құқықтық қатынастардан пайда болатын дауларды да қарау құқығы беріледі (Конвенцияның 2-бабының 1-тармағы).
Президенттің 1995 жылғы 4 қазандағы № 2485 Жарлығымен Қазақстанның осы Нью-Йорк Конвенциясына қосылғандығын атап өту керек.
Сонымен бір мезгілде біз «Халықаралық коммерциялық төрелік туралы» Заңның атауынан «коммерциялық» деген сөзді алып тастап, оның атауын өзгертуді ұсынамыз. Бұл төреліктің құзыретіне жеке мүліктік емес құқықтармен байланысты айтарлықтай көп даулардың жатқызылуынан туындап отыр.
Мысалы, өнертабыстарын, өнеркәсіптік үлгілерді және зияткерлік қызметтің өзге де нәтижелерін жасауда, сондай-ақ басқа адамға материалдық зиян келтіру салдарларынан туындаған және басқа даулар.
Бұған қоса, Заңның атауын өзгерту мәселесі тұжырымды емес. Заң жобасын бірінші оқылымға әзірлеу кезінде бірқатар депутаттар Заңның қолданыстағы атауын сақтауды ұсынды.
Осыған байланысты, егер депутаттар бұрынғы «Халықаралық коммерциялық төрелік» терминін сақтау туралы шешім қабылдаса, онда ол заң жобасының тұжырымдамасына қатысты болмайды.
Бізге бұл жердегі бастысы төреліктің азаматтық-құқықтық қатынастардан келіп шығатын дауларды қарау бойынша құзыретін сақтап қалу болмақ.
Әлемдік тәжірибеге сүйенсек, АҚШ, Украина, Польша, Австрия заңнамасына сәйкес төрелік іс қараудың мәні іс жүзінде мүліктік және мүліктік емес сипаттағы кез келген дау болуы мүмкін.
Осы түзетулердің қажеттігі негізінде жалпы заң құзыры бар соттардың азаматтық істерді қарау статистикасына тоқтала кеткен жөн.
Мысалы, 2010 жылы соттар шамамен жеті жүз мың азаматтық істі қараған. Бұл ретте қаралған азаматтық істердің жалпы санының 75 пайызы талап қою бойынша іс жүргізуді құрайды. 2011 жылы соттар бес жүз мыңнан астам азаматтық істі қараған. Қаралған азаматтық істердің жалпы санының 74 пайызы талап қою бойынша іс жүргізуді құрайды.
2012 жылы бес жүз мыңнан астам азаматтық іс қаралған. Азаматтық істердің жалпы санының 70 пайызы талап қою бойынша іс жүргізуді құрайды.
Осы көрсеткіштерден көріп отырғанымыздай, бүгінгі күні соттардың азаматтық істерді қарау кезіндегі жүктемесі өте үлкен. Мәселен, 2011 жылы аралық соттар 22 істі, ал төрелік 3 істі қараған.
Біздің пікірімізше, аралық соттардың және төреліктің құзыретін кеңейту мемлекеттік соттардың жүктемесін айтарлықтай азайтуға мүмкіндік береді.
Екінші. Халықты хабардар ету үшін заң жобасымен «Аралық соттар туралы» Заңға тұрақты жұмыс істейтін аралық сот өз судъяларының тізілімін жүргізуді көздейтін норманы енгізу ұсынылып отыр. Тұрақты жұмыс істейтін аралық сот, оның заңды мекенжайы, жұмыс регламенті, аралық соттардың тізілімі туралы ақпарат жеке және заңды тұлғалардың еркін танысуы үшін бұқаралық ақпарат құралдарында және жалпы пайдаланудағы телекоммуникация тораптарында орналастырылады. Осы жағдайды заңды түрде бекіту халықтың аралық соттар туралы хабардар болуын және дауларды баламалы түрде шешуде олардың құқықтық сауаттылығын көтеруге ықпал етеді.
Төреліктердің және аралық соттардың рөлін нығайту үшін осы саланы заңнамалық тұрғыдан ғана жетілдіру жеткіліксіз. Атап айтқанда, жұртшылықты бар төреліктердің және аралық соттардың қызметі туралы хабардар ету керек. Бұл жұмыста құзыретті мемлекеттік органдардың барлығы: Жоғарғы Сот, индустрия және жаңа технологиялар, экономикалық даму және сауда министрліктері, сондай-ақ «Атамекен» Одағы, «Қазақстан қаржыгерлерінің қауымдастығы» сияқты кәсіпкерлік бірлестіктерінің белсенді қатысуы керек.
Үшінші. Аралық соттар мен халықаралық коммерциялық төрелік туралы заңнаманы жетілдіруді де редакциялық сипаттағы түзетулер енгізу арқылы жүзеге асыру ұсынылады.
Азаматтық іс жүргізу кодексінің 25-бабының атауы мен мазмұнында «аралық сот» деген сөздердің алдында «төрелік және» деген сөздермен толықтыру қажет. Азматтық іс жүргізу кодексінің 61-бабының бірінші бөлігінде, 170-бабының 4-тармақшасында, 185 және 192-баптарында «аралық сот» деген сөздердің алдында «төрелік және» деген сөздермен толықтыру қажет. Салық кодексінің 548-бабының 1-тармағының 1-1) тармақшасы да солай түзетілуге тиіс: «аралық сот» деген сөздердің алдында «төрелік және» деген сөздермен толықтыру қажет.
Заң жобасын қабылдау теріс әлеуметтік-экономикалық салдарға әкелмейді.
Заң жобасын жүзеге асыру мемлекеттік шығындардың ұлғаюына немесе мемлекеттік кірістердің азаюына әкелмейді.
Назарларыңызға рахмет.

Құрметті Серік Нығметұлы!
Құрметті әріптестер!

Астана қаласы ЭКСПО-2017 көрмесін өткізу құқығына ие болғаннан кейін, 2012 жылғы 26 қарашада Сіздің төрағалығыңызбен ЭКСПО-2017 көрмесін дайындау және өткізу жөніндегі мемлекеттік комиссия құрылғаны туралы Сізге мәлім.
Бүгінгі күнгі жағдай бойынша Мемлекеттік комиссияның екі отырысы өткізілді.
Мемлекет басшысының қатысуымен өткен Мемлекеттік комиссияның кеңейтілген бірінші отырысының 2012 жылғы
6 желтоқсандағы хаттамасына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметіне үстіміздегі жылғы қаңтар-ақпан айларында:
- Көрмені ұйымдастырудың және өткізудің ұзақ мерзімді Ұлттық жоспарын әзірлеу және Мемлекеттік комиссияның қарауына енгізу;
- көрмені дайындау және өткізу бойынша компанияны құрып, оның ұйымдастырушылық-құқықтық нысаны, ведомстволық бағыныстылығы және капитализациясы бойынша мәселелерді пысықтау;
- ЭКСПО-2017 көрмесін дайындау және өткізу жөніндегі ұйымдастыру комитетінің жұмысын қамтамасыз ету;
- Ұлттық консультант кеңсесін құру;
- бюджеттен тыс көздер есебінен ЭКСПО-2017 Қолдау қорын қаржыландыруды ұлғайту мәселесін пысықту тапсырылды.


ЭКСПО-2017 көрмесін өткізуге
дайындықтың барысы туралы

Мемлекет басшысының 6 желтоқсандағы тапсырмасына сәйкес Министрлік «ЭКСПО-2017 Халықаралық мамандандырылған көрмесін ұйымдастырудың және өткізудің 2013-2018 жылдарға арналған ұлттық жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулысының жобасын (бұдан әрі – Ұлттық жоспар) әзірлеп, Үкіметке енгізді.
Ұлттық жоспар 10 бөлімнен және 78 іс-шарадан тұрады, оларға 12 мемлекеттік орган, барлық облыстар, Астана және Алматы қалаларының әкімдіктері, «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры» акционерлік қоғамы тартылды.
Ұлттық жоспар іс-шараларының шамамен 90%-ы
2013 жылға жоспарланған. Сонымен бірге, 2013 жылғы қазанда Халықаралық көрмелер бюросының Атқарушы комитетінде Тіркеу дерекнамасы бекітілгеннен кейін Ұлттық жоспар
2014-2018 жылдарға түзетілетін болады.


Біз 2013 жылға немесе 2014-2018 жылдарға қаржыландыруды талап ететін іс-шаралар санын айқындадық.
Мемлекеттік комиссияның кешегі отырысында мемлекеттік органдардың назарына Қаржы министрлігімен тиісті бюджеттік өтінімдерді пысықтау қажеттілігі туралы ақпарат жеткізілді.

Қазіргі уақытта Үкіметтің ЭКСПО-2017 көрмесіне дайындалу жөніндегі жұмысының ұйымдастырушылық схемасы жасалды.
Мен жоғарыда атап өткендей, Мемлекеттік комиссия құрылды.
Премьер-Министрдің Орынбасары Қ. Келімбетов бастаған Ұйымдастыру комитеті Мемлекеттік комиссияның орындаушы кеңесі болып табылады және 8 жұмыс штабтарының көрмені өткізу мен ұйымдастырудың негізгі бағыттары бойынша жұмысын үйлестіретін болады.
Айдың соңына дейін Ұйымдастыру комитетінің институционалдық құрылымы айқындалатын болады.
Сонымен қатар бүгін біз жарғылық мақсаттарды қалыптастыруға, сондай-ақ дайындық процестерін пысықтауға бағытталатын «Астана ЭКСПО-2017» Ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамын құру туралы» қаулы жобасын қабылдап отырмыз.
Бұдан өзге, жақын арада Министрлік – Ұлттық консультант кеңсесін, Астана қаласының әкімдігі – Қала объектілерін дайындау және салу дирекциясын құратын болады. «Нұрлы Астана» корпоративті қоры жанындағы ЭКСПО-2017 Қолдау қоры өз жұмысын жалғастырады.


Ұлттық компанияның басты міндеті Тіркеу дерекнамасының мазмұндық бөлігін іске асыру, ЭКСПО-2017 аумағында инфрақұрылым мен объектілерді жобалау және салу болады.
Ұлттық консультант кеңсесі қазақстандық делегацияның Халықаралық көрмелер бюросының Атқарушы комитеті мен Бас ассамблеясының отырыстарына қатысуын қамтамасыз етумен, Тіркеу дерекнама жобасын әзірлеумен және жылжытумен, халықаралық тәжірибені ескере отырып, құрылып жатқан Ұлттық компания қызметінің тұжырымдамалық бағыттарын әзірлеумен айналысады.
Астана қаласының әкімдігі жанындағы Дирекция көрмені тиімді өткізу үшін қала инфрақұрылымын дайындау және ұйымдастыру мәселелерімен айналысуы тиіс.
ЭКСПО-2017 Қолдау қоры қол қойылған меморандумдар бойынша міндеттемелерді орындау шеңберінде Халықаралық көрмелер бюросының мүше елдерімен ынтымақтастық бойынша жұмысты жалғастырады және жаңартылатын энергия саласындағы ғылыми әзірлемелерде қолғабысты қамтамасыз етеді.
Қазіргі уақытта Сыртқы істер министрлігімен ЭКСПО-2017 Қолдау қорының қаражатын көрсетілген іс-шараларды өткізу үшін толықтыруға қажетті, 5 млн. еуро көлеміндегі сома келісілді.
Осыған байланысты, Үкімет отырысының хаттамасына көрсетілген соманы «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры» акционерлік қоғамының қаражатынан бөлу туралы тармақты кіргізуді сұраймыз.
Министрлік Тіркеу дерекнама жобасын әзірлеу бойынша 2013 жылға арналған іс-шаралардың нақты күнтізбесін әзірледі.
Міндет: наурызда – Тіркеу дерекнамасының бірінші драфтын әзірлеу, мамырда – Халықаралық көрмелер бюросының Атқарушы комитетінде Тіркеу дерекнама жобасының презентациясын өткізу, қазанда – дерекнаманы қорғап, Халықаралық көрмелер бюросының көрмені ресми тануына қол жеткізу.


Назарларыңызға рахмет!

Құрметті әріптестер!
Жоғары оқу орнының үздік оқытушыларын марапаттау рәсіміне қош келдіңіздер.
Саналы ұрпақ, сапалы маман даярлауда, бәсекеге қабілетті ұлт қалыптастыруда, Сіздердің еңбектеріңіз ерекше маңызға ие.
Бертольд Брехт: «Ең басты ғылым – адамды ойлай білуге үйрету» деп айтқан екен.
Сіздер – осы ғылымның нағыз көшін бастап келесіздер!
Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев елімізде Жалпыға ортақ еңбек қоғамын құру міндетін қойып отыр.
Бұл – Қазақстанды гүлденген және бәсекеге қабілетті елге айналдырудың ең басты қажетті шарты.
Президент айтқандай, жастар әлемнің кез-келген жерінде сұранысқа ие болуы тиіс. Сонымен қатар, Қазақстанның XXI ғасырда дамуын қамтамасыз етуге қабілетті кәсіби шеберлерге айналуы қажет.
Ал,Сіздер, сол жастарға ізденудің, алған білімді өмірде қолдана білудің жолдарын көрсеттіңіздер.
«Адамның адамшылығы жақсы ұстаздан болады» дейді данышпан Абай атамыз.
Ұрпаққа айтар ақылы, көрсетер өнегесі бар ұстаздардың еңбегі лайықты бағалануы тиіс.
Сіздер, табиғи талантын ізденіс пен еңбекке ұштастыратын дарынды ұстаздар ретінде «үздік оқытушы» деген құрметті атаққа ие болып отырсыздар.
Сіздер, құрметті ұстаздар, ерен еңбектеріңіз арқылы «Қазақстан-2050 Стратегиясы» – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Елбасының Жолдауына қолдау көрсетіп келесіздер.
Президент біздің салаға қатысты ғаламдық міндеттер қойды.
Олар: даярлаудың жаңа сапасына көшу, білім берудің тиімді жүйесін құру, ғылыми зерттеулерді халықаралық деңгейге шығару, ғылымды, Қазақстанның жоғары оқу орындарын инновациялық процестерге тікелей қосу және т.б.
Осылардың бәрі еліміздің серпінді алға жылжуы, экономикалық және интеллектуалдық даму үшін маңызды шарт болып табылады.
Құрметті «Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» атағының иегерлері!
«Ұстаз шәкіртіне талмас талап сыйлайды» демекші, ұстаз қай кезде де қоғамның тірегі.
Әрбір мемлекеттің дамуы, бәсекеге қабілетті болуының ең басты ошағы – Сіздер берген білімде, құрметті ұстаздар.
Еңбектеріңіз әрқашан табысты болып, биіктерден көріне беріңіздер!
Өз мамандығына адал, жаңашылдықты жаны сүйетін сіздер сияқты ұстаздарымыз бен мұғалімдеріміз көбейе берсін.
Сіздердің еңбектеріңіз бен сапалы білім арқылы ғана Қазақстан білімін әлемдік деңгейге көтере аламыз.
Елбасының және барша қазақстандықтардың бізден күтіп отырғаны да – осы.
«Ұстазы жақсының ұстамы жақсы», «Ұстаз талантты болса, шәкірті талапты болады» дейді халық даналығы.
Ел мүддесі үшін әрдайым еңбек етіп, ізденуден жалықпайық.
Баршаңызға зор денсаулық, алға қойған мақсаттарыңызға жетуге табыс тілеймін!
Назарларыңызға рахмет!

Архив

Қараша
2018
ДсСсСрБсЖмСнЖк
1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930

Мемлекеттік орган басшыларының блог-тұғырнамасы

Өту