Emblem
Қазақстан Республикасы
Премьер-Министрінің
ресми ақпараттық ресурсы
Menu
Emblem
Close button

ҚР Ұлттық банкінің төрағасы Е. Досаевтың Мемлекет басшысының төрағалығымен өткен ҚР Үкіметінің кеңейтілген отырысында сөйлеген сөзі

Дүйсенбі, 15 Шілде 2019, 15:46:08

ҚР Ұлттық банкінің төрағасы Е. Досаевтың Мемлекет басшысының төрағалығымен өткен ҚР Үкіметінің кеңейтілген отырысында сөйлеген сөзі

Құрметті Қасым-Жомарт Кемелұлы!

Ұлттық Банктің қызметі Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті - Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев алға қойған макроэкономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету және нақты экономиканы дамытуда қаржы секторының рөлін күшейту міндеттерін іске асыруға бағытталған.

Ақша-кредит саясатының басты мақсаты – инфляциялық таргеттеу режимінде баға тұрақтылығын қамтамасыз ету.

2019 жылғы І жартыжылдықта инфляция жылдық көрсетуде 5,4% деңгейде қалыптасты және ағымдағы жылы 4-6% нысаналы дәлізде сақталды. Базалық ставка 9,25%-дан 9,00%-ға дейін азайды.

Ұлттық валюта бағамы сыртқы және ішкі факторлар әсерімен өзгерді және жыл басынан бері 0,2%-ға нығайды.

Елдің төлем балансы экспорттық өнімге тұрақты сұраныс аясында жақсаруда. 1-тоқсанда ағымдағы операциялар шоты профицитпен қалыптасып, $0,4 млрд құрады. 

Алтынвалюта резервтері Ұлттық банктегі клиенттердің валюталық шотындағы қалдықтардың азаюы себебінен жыл басынан бері $28,2 млрд-қа дейін төмендеді. Алтынвалюта резервтерінің деңгейі тауарлар мен қызметтер импортының 7 айынан асады. Ұлттық қордың активтері $58,2 млрд болды, ал жалпы халықаралық резервтер $86,4 млрд құрады.

Ұлттық Банк экономиканы қолжетімді кредиттік ресурстармен қамтамасыз ету бойынша Сіздің тапсырмаларыңызды іске асыруда.

1-тоқсанда кредит портфелі банктердің жұмыс істемейтін қарыздарды 624 млрд теңге сомаға 12,5 трлн теңгеге дейін есептен шығаруы нәтижесінде төмендеген соң, сәуір-мамырда кредиттік белсенділік қалпына келді.

Банк секторының жалпы кредит портфелі сәуір-мамырда 2,2%-ға ұлғайып, 12,8 трлн теңгеге дейін өсті. Қаңтар-мамыр аралығында банктер өткен жылғы осындай кезеңмен салыстырғанда 14,2%-ға көп жаңа кредит берді.

Ақша-кредит талаптары жұмсаруда. Бизнес үшін теңгемен кредиттер бойынша ставка 2018 жылғы мамырдағы 12,5%-дан 11,9%-ға дейін төмендеді.

Қорландыру базасын жақсарту үшін халықтың депозиттері бойынша ең жоғары ставка мерзімді және жинақ салымдарға қатысты 12,5%-ға және 13,5%-ға дейін өсті.

Шетел валютасындағы салымдар теңгедегі салымдармен алмасуда. Депозиттердің долларлану деңгейі жыл басындағы 48,4%-дан мамырда 39,1%-ға дейін төмендеді.

Елбасының тапсырмасына сәйкес Ұлттық Банк Экономиканың басым салаларын жеңілдікпен кредиттеу бағдарламасын іске асыруда. Оның шеңберінде банктерге 600 млрд теңге сомаға ұзақ мерзімді қорландыру ұсынылады.

Бүгінгі таңда банктер құны 146,2 млрд теңге болатын 187 жоба бойынша өтінімді қарауда. Оның ішінде құны 34 млрд теңге болатын 77 жоба мақұлданды. 

Халықты қолжетімді баспанамен қамтамасыз ету үшін Елбасының Бес әлеуметтік бастамасын ендіру маңызды бағыт болып табылады. «7-20-25» бағдарламасы бойынша 7936 отбасы 92 млрд теңге сомаға қарыз алды. Бағдарлама банктердің ипотекалық портфелінің бір жылда 24,8%-ға 1,4 трлн теңгеге дейін өсуіне ықпал етті.

Сіздің «Қазақстан Республикасы азаматтарының борыш жүктемесін азайту шаралары туралы» Жарлығыңызды іске асыру үшін Ұлттық Банк кепілсіз тұтынушылық кредиттер бойынша айыппұлдар мен өсімпұлдарды есептен шығару механизмін бекітті. 

Ағымдағы жылғы 30 шілдеге дейін банктер мен микроқаржы ұйымдары тұрақсыздық айыбы бойынша берешекті кешіреді.

Бұл ретте өсімпұлдар мен айыппұлдар бойынша 70%-ын қаржы мекемелерінің өздері өтейді, 30%-ы Ұлттық Банктің қаражаты есебінен өтеледі. Біз барлығы 17,5 млрд теңге бөлдік.

Бұдан басқа, шілдеде Сіз қаржы нарығын реттеу мен дамыту функцияларын Ұлттық Банктен шығарып, 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап жеке мемлекеттік органға беру туралы Заңға қол қойдыңыз. Ағымдағы жылдың соңына дейін Ұлттық Банк барлық қажетті нормативтік-құқықтық базаны қабылдау жұмысын аяқтайды.

Сонымен бірге Заң тұтынушылық кредиттеудің барлық субъектілерін, оның ішінде онлайн-компаниялар, ломбардтар және халыққа несие беретін басқа да заңды тұлғаларды толық реттеуді қамтиды. 

Субъектілер 2020 жылғы 1 шілдеге дейінгі мерзімде уәкілетті органда алғаш рет есептік тіркеуден өтуге міндетті.

Тиісінше, барлық кредит беру субъектілері уәкілетті органның бақылауында және қадағалауында болады. Субъектілер қарыздар бойынша сыйақының шекті мөлшерлемелері, борыштық жүктеме, клиенттермен өзара іс-қимыл жасау тәртібі бойынша шектеулер және басқалары сияқты қарыз алушыларды қорғаудың барлық талаптарын сақтауға міндетті болады.

Бұл бізге азаматтардың борыштық жүктемесі туралы толық ақпарат алуға, нарықтың ашықтығын арттыруға және жүйелік тәуекелдерді азайтуға мүмкіндік береді.

Құрметті Қасым-Жомарт Кемелұлы!

Сіздің сайлау алды платформаңызды және алға қойылған 10 басым міндетті іске асыру Ұлттық Банктің басым міндеті болып табылады.

Наурызда Ұлттық Банк Үкіметпен макроэкономикалық саясаттың 2019 жылға арналған шараларын үйлестіру туралы келісімге қол қойды. Макроэкономикалық тұрақтылық халықтың әл-ауқатын жақсарту, экономиканың өсуі және шетелдік инвестицияларды тарту үшін маңызды.

Сонымен бірге, Ұлттық Банктің бағалауынша, сыртқы және ішкі даму факторларының балансы өзгерді. Олар орта мерзімді перспективада макроэкономикалық жағдайларды айқындайды. Әлемдік экономиканың және Қазақстанның негізгі сауда әріптестерінің болжамы төмендеді. Бұл біздің экспортқа сыртқы сұраныстың төмендеуіне әсер етеді. Нарықтар АҚШ пен Қытай арасындағы аяқталмаған сауда келіссөздерін тежеп отыр. Мұнайдың орташа жылдық бағасы бір баррель үшін  $66-ға дейін түсті және бағаның төмендеу үрдісі сақталды.

Сыртқы монетарлық жағдайлар жеңілдеуде. Оны АҚШ Федералдық резерв жүйесінің ставкалардың алдағы төмендеуі туралы мәлімдемесі, Еуропа орталық банкінің экономиканы ынталандыру шаралары және Ресей Орталық Банкінің негізгі ставканы 7,75%-дан 7,50%-ға дейін төмендетуі растап отыр.

Осыған орай экономиканың сыртқы күйзеліске әлсіздігін төмендету үшін Ұлттық Банк Үкіметпен бірлесіп ақша-кредит және фискалдық саясатты үйлестіруді арттырудың 2019 жылғы екінші жартыжылдықтағы және 2020 жылғы тәсілдерін айқындады.

Ақша-кредит саясаты саласында инфляцияны 4-6% нысаналы дәлізде сақтау үшін шаралар қабылданады. Басты міндет едәуір артқан бюджеттік әлеуметтік шығыстардың инфляцияға әсерін тежеу, сонымен бірге азық-түлік нарығындағы бағаларды бақылау болып табылады.

Екінші жартыжылдықта инфляциялық қысым күшейсе, базалық ставканы көтеру арқылы ақша-кредит саясаты қатаңдатылуы мүмкін.

Шығарылатын ноттарды 1-3 айдан 6-12 айға дейін ұзарту есебінен ақша нарығында артық өтімділікті алу қамтамасыз етіледі. Ноттар бойынша ставкалар да өседі. 16 шілдеден бастап банктер үшін ең төмен резервтік талаптар механизміне өзгерістер енгізіледі.

Үкіметпен бірлесіп кірістіліктің тәуекелсіз қисығын құру үшін мемлекеттік бағалы қағаздар нарығын дамыту шаралары қабылданады. Тамыздан бастап Қаржы министрлігі 2-5 жыл мерзіммен мемлекеттік бағалы қағаздарды шығара бастайды. Бұл Қаржы министрлігінің бағалы қағаздарын дамушы елдердің халықаралық ауқымды индекстеріне қосуға және шетелдік капиталды тартуға мүмкіндік береді.

Валюта нарығында сұраныс пен ұсыныстың балансын жақсарту үшін Үкімет квазимемлекеттік сектор компанияларының айырбастау операцияларының келісілуін қамтамасыз етеді.

Шетел қатысушылары үшін теңгеде есеп айырысуды кеңейту үшін Қазақстан қор биржасында 2019 жылғы 1 шілдеден бастап өтпелі валюталық сессия енгізілді. Сонымен бірге валюталық заңнама шеңберінде шетел валютасын сатып алудың ірі операцияларын мониторингтеу және оны нысаналы пайдалану қамтамасыз етіледі.

Фискалдық саясат саласында Үкіметпен бірлесіп 2019-2020 жылдары фискалдық саясаттың контрциклдығын арттыру мәселесі қаралады. Ол жаңа бюджеттік қағидаларды енгізу және Ұлттық қор қаражатын пайдалану қағидаларын қатаңдату арқылы іске асады.

Банк жүйесінде банктер активтерінің сапасын кешенді тәуелсіз бағалау жүргізіледі. Тексеруге банк жүйесі активтерінің шамамен 87%-ын құрайтын 14 банк енгізілді. Ағымдағы жылғы шілденің соңына дейін халықаралық консультант - Oliver Wyman компаниясымен бірге Еуропа Орталық Банкінің әдіснамасын бейімдеу жұмысы аяқталады.

Оған қоса, қаңтардан бастап Ұлттық Банк тәуекелге бағдарланған қадағалауға көшті және төлем жасауға қабілетсіз банктерді реттеу шараларының толық тізбесін енгізді. 

Бұл жүйелі тәуекелдерді төмендетіп, сыртқы инвесторлардың Қазақстанның банк жүйесіне деген сенімін арттырады.

Банк жүйесін қалыпқа келтіру және банктерде андеррайтинг сапасын арттыру экономиканы кредиттеудің одан әрі өсуіне ықпал етеді.

Үкіметпен бірлесіп нақты сектор кәсіпорындарын қалыпқа келтіру және мемлекеттік бағдарламалар шеңберінде жұмыс істеуге қабілетсіз кәсіпорындарды қолдауды шектеу мәселесі пысықталады.

Мобильді төлемдердің жаңа жүйесін дамыту және клиенттерді қашықтықтан идентификациялау бойынша жұмыс жалғасады. Цифрлық қаржы қызметтерін дамыту үшін қағазсыз қызмет көрсетуге көшу жоспарлануда.

Сонымен бірге экономиканы қаржыландырудың альтернативті көздерін қалыптастыру үшін сақтандыру және бағалы қағаздар нарығын және басқа да қаржы инструменттерін дамытуға бағытталған Үкіметпен бірлескен жұмыс жалғастырылады. Бұған ауқымды IPO-ны өткізу, Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының активтерін жеке басқаруға беру, сақтандыру өнімдерін дамыту шаралары жағдай жасайды.

Аталған тәсілдерді іске асыру инфляцияны нысаналы дәлізде сақтау және халықтың әл-ауқатын арттыру бойынша міндеттерге қол жеткізуге мүмкіндік береді.


Қазақстанның Премьер-Министрі мен Үкіметі жаңалықтарынан хабардар болыңыз — ресми Telegram-ботқа жазылыңыз


Жаңалықтар тізбегі
02 Маусым 2020, 18:22
Қауіпсіздік Кеңесінің Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаев Президенттің көмекшісі – Қауіпсіздік Кеңесінің Хатшысы Әсет Исекешевті қабылдады
02 Маусым 2020, 18:19
Елбасы «Nur Otan» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбекті қабылдады
02 Маусым 2020, 16:41
Мемлекет басшысы Бас прокурор Ғизат Нұрдәулетовті қабылдады
02 Маусым 2020, 12:23
ҚР Үкіметінің отырысы, 02.06.2020
02 Маусым 2020, 11:45
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 30 мамырдағы №338 Қаулысы
02 Маусым 2020, 11:13
Биыл ҰБТ-ға 131 мыңнан астам оқушы қатысады — ҚР БҒМ
02 Маусым 2020, 10:40
2020 жылы жұмыспен қамту шараларымен 1 млн 220 мың адамды қамту жоспарланған - ЕХӘҚМ
02 Маусым 2020, 10:33
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин санитарлық талаптарды сақтай отырып, ҰБТ-ны сапалы өткізуді тапсырды 
02 Маусым 2020, 10:19
Халықты жұмыспен қамту бірінші кезектегі мәселе — А. Мамин  
01 Маусым 2020, 19:33
Қаржыландыруды және жергілікті қамтуды ұлғайту: Қазақстанда тұрғын үй құрылысы қалай дамуда
01 Маусым 2020, 18:57
Қазақстанда туристік нысандар жұмысының алгоритмі әзірленді
01 Маусым 2020, 18:29
Мемлекет басшысы Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида Балаеваны қабылдады
01 Маусым 2020, 17:03
Түркістан облысы Мақтаарал ауданында қызыл су салдарынан орын алған техногенді төтенше жағдай туралы депутаттық сауал
01 Маусым 2020, 11:27
2 маусым күні Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді
30 Мамыр 2020, 12:30
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №63
30 Мамыр 2020, 09:14
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күніне орай үндеуі
29 Мамыр 2020, 18:15
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин: ТМД елдерінің дербестігі факторын күшейту қажет  
29 Мамыр 2020, 18:07
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 28 мамырдағы №336 Қаулысы
29 Мамыр 2020, 18:01
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 28 мамырдағы №333 Қаулысы
29 Мамыр 2020, 17:05
Мемлекет басшысы жұмыс сапарымен Ақмола облысына барды
29 Мамыр 2020, 15:56
ВАК блок-бекеттерді алып тастау және бірқатар саланың жұмысын жандандыру туралы шешім қабылдады
28 Мамыр 2020, 21:59
Қазақстан Президенті «COVID-19 пандемиясы тұсында және одан кейінгі кезеңде дамуды қаржыландыру» атты жоғары деңгейде өткен шараға қатысты
28 Мамыр 2020, 18:42
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 27 мамырдағы №327 Қаулысы
28 Мамыр 2020, 18:38
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 28 мамырдағы №332 Қаулысы
28 Мамыр 2020, 16:08
Мемлекет басшысы Қорғаныс министрі Нұрлан Ермекбаевты қабылдады
28 Мамыр 2020, 15:12
11 сала бойынша 230 үздік маман ҚР бәсекеге қабілеттілігін арттыру жұмыстарына тартылды 
28 Мамыр 2020, 13:45
ҰБТ барлық санитарлық-эпидемиологиялық талаптарды сақтай отырып өткізіледі
28 Мамыр 2020, 11:14
Қазақстан Президенті «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ басқарма төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады
27 Мамыр 2020, 20:20
Мұнай өндіру, газдандыру және инвестиция тарту — Қазақстанның энергетика саласына шолу
27 Мамыр 2020, 16:33
Мемлекет басшысы Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің үшінші отырысына қатысты
27 Мамыр 2020, 11:36
ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин БАӘ елшісі Мұхаммед Әл-Джаберге «Достық» орденін табыстады
26 Мамыр 2020, 19:52
Ведомствоаралық комиссия карантин режимінің сақталуына бақылауды күшейту мәселесін қарастырды
26 Мамыр 2020, 16:41
Мемлекет басшысы Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің төрағасы Наталья Годунованы қабылдады
26 Мамыр 2020, 12:22
Көктемгі егіс науқаны оңтүстік облыстарда толығымен аяқталуға жақын
26 Мамыр 2020, 12:17
ҚР Үкіметінің отырысы, 26.05.2020
26 Мамыр 2020, 11:43
Мал шаруашылығы секторында 4% деңгейінде тұрақты өсім сақталуда — ҚР АШМ
26 Мамыр 2020, 11:04
2020 жылы ауыл шаруашылығы дақылдарын 22,5 млн га алқапқа егу жоспарланған — ҚР АШМ
26 Мамыр 2020, 10:51
Мал шаруашылығын дамытуда өзін-өзі қамтамасыз ету мен экспортты арттыруға басымдық беріледі — А. Мамин
26 Мамыр 2020, 10:18
Қазақстан әлемдік азық-түлік хабының біріне айналу әлеуетіне ие — А. Мамин 
25 Мамыр 2020, 20:51
Фармацевтика саласын жаңғырту және қорғаныш өнімдерін шығару: ТЖ кезінде қазақстандық кәсіпорындардың өндірісі қалай дамыды
25 Мамыр 2020, 19:39
Ведомствоаралық комиссия өңірлерде бірқатар қызмет түрлерін іске қосу туралы шешім қабылдады
25 Мамыр 2020, 18:09
Болат Мажағұлов ҚР АҚДМ Этносаралық қатынастарды дамыту комитетінің төрағасы болып тағайындалды
25 Мамыр 2020, 15:52
Қазақстан Президенті Нұр-Сұлтан қаласының әкімі Алтай Көлгіновті қабылдады
25 Мамыр 2020, 10:46
26 мамыр күні Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді
24 Мамыр 2020, 11:00
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №62
24 Мамыр 2020, 08:38
ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин қазақстандықтарды Ораза айт мерекесімен құттықтады
24 Мамыр 2020, 08:25
Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Ораза айт мерекесімен құттықтауы
24 Мамыр 2020, 08:08
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан мұсылмандарын Ораза айт мерекесімен құттықтауы
23 Мамыр 2020, 21:43
ҚР Премьер-Министрі Асқар Маминнің Алматы облысына жұмыс сапарының қорытындысы бойынша видеодайджест
23 Мамыр 2020, 18:51
ШОБ, инвестициялар және экспорт: Алматы облысында қай салаға баса көңіл бөлінген
Депутаттық сауал
© 2019 - 2020 Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Баспасөз Қызметі.
SoftDeCo компаниясының жобасы.